Czy naliczyć składki od nagrody

Pracodawca powinien naliczyć wszystkie składki.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych otrzymywany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy.

Z podstawy wymiaru składek wyłączone jest wynagrodzenie za czas choroby, zasiłki oraz przychody wymienione w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn.zm.). W rozporządzeniu tym nie została wymieniona nagroda roczna, co oznacza, że taki przychód stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a w konsekwencji na ubezpieczenie zdrowotne.

Zgodnie z art. 19 ustawy systemowej górna roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za ubezpieczonego nie może być wyższa w danym roku kalendarzowym od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Po przekroczeniu tej kwoty za ubezpieczonego do końca danego roku kalendarzowego nie są odprowadzane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych posługuje się w tym wypadku pojęciem przychodu, w związku z czym decydujące znaczenie ma data dokonania wypłaty, a nie okres, za który przychód jest należny. Jeśli więc w 2010 r. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracownika przekroczyła trzydziestokrotność, a przychód należny za ten rok zostanie wypłacony w marcu 2013 r., to od wypłaconej kwoty powinny być naliczone składki na ubezpieczenia społeczne (w tym emerytalne i rentowe) oraz ubezpieczenie zdrowotne. Nagroda będzie bowiem przychodem z 2013 r.

Płatnik składek nie będzie musiał naliczać od niej składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tylko wówczas, gdyby w 2013 r. były pracownik osiągnął kwotę rocznego limitu. W takim przypadku były zatrudniony powinien złożyć płatnikowi oświadczenie na piśmie o tym, iż w 2013 r. jego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osiągnęła już roczny limit. Złożone oświadczenie będzie dla pracodawcy podstawą do nienaliczania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Wypłacone wynagrodzenie powinno zostać rozliczone w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia 30 00 xx. W tym raporcie składanym za marzec (jeśli w tym miesiącu nastąpi wypłata) pracodawca powinien wykazać należne składki na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne.

Michał Jarosik

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 1, art. 19 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).