Jakie są skutki łączenia działalności gospodarczej z umową o pracę

Nie. Zasadą jest, że osoba, która prowadzi działalność gospodarczą, podlega z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu (dobrowolne jest tylko ubezpieczenie chorobowe). Przedsiębiorca nie zawsze podlega jednak obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. W przypadku gdy jest równocześnie pracownikiem, ubezpieczenia społeczne z działalności są dla niego dobrowolne, o ile podstawa wymiaru składek z umowy o pracę jest równa co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę. Gdy wynagrodzenie jest niższe, składki na ubezpieczenia społeczne są obowiązkowe także z działalności.

W przypadku pracowników znaczenie ma wysokość wynagrodzenia określonego w umowie o pracę. Gdy jest ono równe co najmniej minimalnemu (od 1 stycznia 2013 r. - 1600 zł), to z tytułu działalności ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne - nawet wówczas, gdy w danym miesiącu wynagrodzenie pracownika stanowiące podstawę wymiaru składek z różnych względów jest niższe od minimalnego.

W sytuacji przedstawionej w pytaniu podstawa wymiaru składek z umowy o pracę wykazana przez pracodawcę w raporcie ZUS RCA składanym za luty będzie zerowa, gdyż w tym miesiącu pracownik nie otrzymał żadnego wynagrodzenia, a w raporcie ZUS RCA złożonym za marzec podstawa ta będzie niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Mimo to należy uznać, że w rozpatrywanym przypadku ubezpieczenia emerytalne i rentowe z działalności od 25 lutego 2013 r. mają dobrowolny charakter, a obowiązkowa jest tylko składka na ubezpieczenie zdrowotne. W konsekwencji osoba prowadząca działalność uzyskała uprawnienie do złożenia formularza ZUS ZWUA i 25 lutego 2013 r. wyrejestrowania się z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego oraz zgłoszenia się z tym dniem z działalności na druku ZUS ZZA wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego. Oczywiście przedsiębiorca, jeśli zechce, może przystąpić z tytułu działalności do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. W takim przypadku składa zgłoszenie na druku ZUS ZUA. Jednak z uwagi na to, że ubezpieczenia emerytalne i rentowe mają dobrowolny charakter, nie może wówczas przystąpić z działalności do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Gdyby prowadzący działalność od 25 lutego 2013 r. nie przystąpił z działalności do dobrowolnych ubezpieczeń, powinien opłacić składki na ubezpieczenia społeczne za luty od podstawy nie niższej niż 1909,54 zł (2227,80 zł : 28 x 24).

Michał Jarosik

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Podstawa prawna

Art. 9 ust. 1-1a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).