Czy ZUS wypłaci zawieszoną emeryturę

Tak. Od 1 stycznia 2011 r. obowiązuje art. 103a ustawy emerytalnej. Przewiduje on, że prawo do emerytury ulega zawieszeniu w razie kontynuowania stosunku pracy nawiązanego przed nabyciem prawa do tego świadczenia. Osoby, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., do 30 września 2011 r. musiały wybrać pomiędzy wykonywaniem zatrudnienia a świadczeniem emerytalnym. Jeśli do tego czasu nie rozwiązały stosunku pracy, ZUS zawiesił im prawo do emerytury od 1 października 2011 r.

Wyrokiem z 13 listopada 2012 r. (K 2/12, Dz.U z 2012 r., poz. 1285) Trybunał Konstytucyjny uznał przepis zakazujący łączenia pracy z pobieraniem emerytury w zakresie, w jakim miał zastosowanie do osób, które nabyły prawo do tego świadczenia przed 1 stycznia 2011 r., za niezgodny z art. 2 konstytucji. Wyrok Trybunału obowiązuje od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, to jest od 22 listopada 2012 r. Dzięki niemu osoby, które do 30 września 2011 r. nie rozwiązały stosunku pracy i którym ZUS zawiesił emeryturę, mogą otrzymywać to świadczenie niezależnie od dalszego pozostawania w stosunku pracy.

Osoby, które nie odwołały się od niekorzystnej decyzji ZUS w sprawie zawieszenia prawa do emerytury, aby otrzymać świadczenie od dnia ogłoszenia wyroku TK, musiały wystąpić do ZUS ze skargą o wznowienie postępowania w ciągu miesiąca od dnia ogłoszenia tego wyroku. Jeśli odwołały się od decyzji ZUS zawieszającej prawo do emerytury i postępowanie przed sądem powszechnym zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku, miały trzy miesiące od dnia ogłoszenia wyroku TK na to, aby złożyć skargę o wznowienie postępowania do sądu, który wydał ten wyrok.

Zgłoszenie skargi o wznowienie postępowania sądowego nie stoi na przeszkodzie temu, aby ZUS mógł na bieżąco podjąć wypłatę zawieszonego świadczenia w związku ze stwierdzeniem niekonstytucyjności art. 103a ustawy emerytalnej w odniesieniu do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. W tym celu należy zgłosić do jednostki ZUS właściwej do wypłaty świadczenia wniosek o podjęcie tej wypłaty, w oparciu o art. 135 ust. 1 ustawy emerytalnej. W razie zgłoszenia wniosku o podjęcie wypłaty zawieszonego świadczenia ZUS wznowi wypłatę emerytury od pierwszego dnia miesiąca, w którym zostanie zgłoszony ten wniosek.

W przypadku gdy emeryt nie ukończył powszechnego wieku emerytalnego uprawniającego do osiągania przychodów bez żadnych ograniczeń, przed podjęciem wypłaty zawieszonego świadczenia ZUS przeprowadzi jednak postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy uzyskuje on zarobki wpływające na zawieszenie lub zmniejszenie emerytury. Jeśli okaże się, że przychód emeryta przekracza 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (obecnie 4797,40 zł), ZUS wyda decyzję odmawiającą podjęcia wypłaty emerytury. Jeśli uzyskuje on przychody wyższe od 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (obecnie 2583,30 zł), a nieprzekraczające 130 proc. przeciętnej płacy, podejmowana jest wypłata emerytury, ale w odpowiednio zmniejszonej wysokości.

Marek Opolski

ekspert od emerytur i rent

Podstawa prawna

Art. 103-104 i 135 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).