Kto i na jakich zasadach musi się rozliczyć z dodatkowej pracy

Czy zawieszenie wypłaty zależy od przychodów

@RY1@i02/2013/037/i02.2013.037.183001500.815.jpg@RY2@

Osoby pobierające rentę socjalną muszą bardzo starannie sprawdzać wysokość swoich przychodów. Inaczej bowiem niż w przypadku emerytów czy osób pobierających renty z tytułu niezdolności do pracy, przekroczenie granicy przychodu wynoszącego 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia za ostatni kwartał nie powoduje wyłącznie zmniejszenia wysokości świadczenia, ale jego zawieszenie. W tym konkretnym przypadku więc przekroczenie o złotówkę kwoty granicznej powoduje również zawieszenie wypłaty. Wysokość kwoty powodującej utratę pieniędzy z renty socjalnej ulegała cyklicznej zmianie. Od stycznia do 28 lutego 2012 r. kwota ta wynosiła 2391,20 zł. Przez kolejne trzy miesiące osoby całkowicie niezdolne do pracy mogły dodatkowo dorobić kwotę nieprzekraczającą 2510,80 zł. Od 1 czerwca 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. próg powodujący wstrzymanie wypłaty pomocy z ZUS został podniesiony do kwoty 2552,30 zł. Natomiast od 1 września do 30 listopada 2012 r. kwota ta spadła do 2447,80 zł, aby do końca lutego 2013 roku osiągnąć 2457,20 zł. Ze względu na to, że te kwoty się zmieniają, konieczne jest więc ich systematyczne sprawdzanie.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.).

Czy pieniądze z wynajmu wpłyną na wypłatę

@RY1@i02/2013/037/i02.2013.037.183001500.816.jpg@RY2@

Do limitu mającego wpływ na wypłatę renty socjalnej wlicza się też przychód z najmu i dzierżawy oraz umów o podobnym do nich charakterze, jak również inne przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Dodatkowo na zawieszenie renty wpływają także przychody osiągane z tytułu wykonywania umowy-zlecenia przez uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów, którzy nie ukończyli 26 lat, oraz honoraria z tytułu działalności artystycznej lub twórczej. Od przychodów tych nie jest wprawdzie odprowadzana składka na ubezpieczenie społeczne, jednak podlegają one opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Za przychód uważa się także kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, a także kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.).

Czy ZUS trzeba informować co miesiąc

@RY1@i02/2013/037/i02.2013.037.183001500.817.jpg@RY2@

Mechanizm rozliczania renty socjalnej różni się od zasad mających zastosowanie w przypadku renty z tytułu niezdolności do pracy czy renty rodzinnej. Osoba pobierająca rentę socjalną może do niej dorabiać, ale jest ona rozliczana wyłącznie miesięcznie. Jeśli w danym miesiącu dodatkowe przychody przekroczą kwotę graniczną, ZUS będzie musiał zawiesić świadczenie za ten miesiąc. Jeśli świadczeniobiorca wie, że będzie osiągał w każdym miesiącu przychody przekraczające kwotę graniczną, to na jego pisemny wniosek ZUS może wstrzymać wypłatę świadczenia od najbliższego terminu płatności. Także matka jako przedstawiciel ustawowy ma obowiązek powiadomić zakład o przychodach syna w kwocie powodującej zawieszenie prawa do wypłaty.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.).

Czy telefoniczne poinformowanie ZUS wystarczy

@RY1@i02/2013/037/i02.2013.037.183001500.818.jpg@RY2@

Osoba pobierająca rentę socjalną ma obowiązek niezwłocznie powiadomić ZUS o osiąganiu przychodów w kwocie mogącej spowodować zawieszenie prawa do renty socjalnej. Takie powiadomienie musi mieć formę pisemnego oświadczenia. Osoby uprawnione do takiego świadczenia oraz przedstawiciele ustawowi podpisują taki dokument pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W ustawie o rencie socjalnej znajduje się treść takiego oświadczenia. Brzmi ono: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". I właśnie ta klauzula zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Z tego też powodu nie można zatelefonować do ZUS i ustnie zgłosić tego faktu.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.).

Czy rencista z firmą musi liczyć przychody

@RY1@i02/2013/037/i02.2013.037.183001500.819.jpg@RY2@

Także osoby właściciele zakładów muszą się liczyć z zawieszeniem wypłaty renty rodzinnej. W ich przypadku jako przychód mający wpływ na otrzymywanie świadczenia, przyjmuje się kwotę stanowiącą zadeklarowaną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne. W tym przypadku podstawą jest ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 z późn. zm.). Do przychodu są także doliczane wpływy z prowadzenia pozarolniczej działalności oraz współpracy przy jej wykonywaniu, świadczenia pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych, odpłatnej pracy na podstawie skierowania w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.).

Czy stypendium sportowe jest przychodem

@RY1@i02/2013/037/i02.2013.037.183001500.820.jpg@RY2@

Prawo do renty socjalnej ulega zawieszeniu w przypadku osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Tak samo jest traktowana pomoc finansowa udzielana kształcącym się sportowcom. Osoba otrzymująca takie stypendium musi uwzględnić to w informacji do ZUS.

Generalna zasada jest taka, że przy ustalaniu przychodów należy wykazać nie tylko zatrudnienie wykonywane w ramach stosunku pracy, ale także pracę nakładczą. Na ewentualne zawieszenie wypłaty mogą mieć także wpływ pieniądze otrzymane za wykonanie prac na podstawie umowy-zlecenia i umowy agencyjnej oraz współpracy przy wykonywaniu jednej z tych umów. Tak samo są traktowane wpływy z wykonywania umów o świadczenie usług (innej niż umowa-zlecenie lub agencyjna), do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu tej umowy. Ale to nie wszystko. Dodatkowo osoba pobierająca świadczenie musi uwzględnić także umowy o dzieło, jeśli zostały one zawarte z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy (zawartej z innym podmiotem) wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.).

Czy ZUS może skontrolować PIT rencisty

@RY1@i02/2013/037/i02.2013.037.183001500.821.jpg@RY2@

Organ rentowy ma prawo zwrócić się do urzędu skarbowego o przekazanie informacji o wysokości przychodów objętych podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Może także sprawdzić przychody objęte zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Takie same uprawnienia ma w przypadku osób rozliczających się na podstawie karty podatkowej. Uprawnienia te wynikają z tego, żeby ZUS mógł przeprowadzić weryfikację oświadczenia o przychodach złożonego przez pobierającego świadczenie.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.).

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl