Firma musi zapłacić składki od świadczeń w naturze

W przypadku pracowników oddelegowanych przedsiębiorca ma obowiązek odprowadzenia składek także od ekwiwalentów wypłacanych przez zagraniczną kasę urlopową. Tak uznał Sąd Najwyższy (SN).

Polska firma budowlana specjalizowała się w prowadzeniu inwestycji na terenie Polski oraz za granicą. Pracownicy byli zatrudniani na podstawie umów o pracę, w których miejscem wykonywania czynności służbowych było jedno z polskich miast. Z kolei pracę na terenie Niemiec wykonywali jako osoby oddelegowane na podstawie aneksów umów. Do obowiązków pracodawcy należało organizowaniem im i opłacanie noclegu w hotelach lub w kwaterach prywatnych miejscowościach, gdzie były prowadzone budowy. Dokumenty księgowe potwierdzające opłaty były w posiadaniu firmy, lecz na ich podstawie nie można było określić wysokości opłaty przypadającej na jednego zatrudnionego. Dodatkowo firma od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom odprowadzała składkę do niemieckiej kasy urlopowej. Ta zaś po zakończeniu każdego roku kalendarzowego przesyłała każdemu z pracowników formularz zawierający oświadczenie o niewykorzystaniu urlopu i na tej podstawie wypłacała pracownikom świadczenia urlopowe. Zatrudnieni na terenie Niemiec otrzymywali od pracodawcy także dodatek rozłąkowy.

ZUS w czasie kontroli w firmie ustalił, że przedsiębiorca zaniżył wysokość odprowadzanych składek na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu rentowego nie zostały odprowadzone obowiązkowe należności od kosztów noclegów poza granicami Polski, świadczeń wypłacanych pracownikom z niemieckiej kasy urlopowej oraz dodatków mających na celu zrekompensowanie kosztów pobytu poza granicami.

Firma odwołała się negatywnej dla siebie decyzji. Sąd I instancji zmienił ją, uznając, że płatnik nie ma obowiązku odprowadzania składek od wydatków na noclegi, świadczeń urlopowych finansowych z niemieckiej kasy oraz diet z tytułu podróży służbowej oraz dodatku za rozłąkę. Od tego wyroku odwołał się ZUS. Sąd apelacyjny potwierdził ustalenia I instancji.

ZUS złożył kasację od tego wyroku do SN. Sędziowie po zbadaniu sprawy uchylili zaskarżony wyrok i przekazali sprawę sądowi apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Wskazali, że dla osób zatrudnionych poza krajem ustawodawca wprowadził specjalną ulgę w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne w podobnej wysokości jak w przypadku pracowników odbywających podróż służbową. Nie ma jednak uzasadnienia wyłączania z podstawy wymiaru składek kolejnych składników, np. dodatku rozłąkowego.

SN zwrócił też uwagę, że przedsiębiorstwo budowlane obowiązkowo powinno odprowadzać do ZUS składki od ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez oddelegowanego pracownika urlop wypoczynkowy. Strona niemiecka bowiem wypłacała go zatrudnionym Polakom już po potrąceniu składki w części pracowniczej na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe. Kwota ta jest przekazywana polskiemu pracodawcy, aby ten wpłacił ją do ZUS. Pracodawca i pracownik mają potwierdzenie wysokości wypłaconego ekwiwalentu oraz części składek przekazanych pracodawcy w dokumencie "Zestawienie roszczeń do urlopu za dany rok".

Sędziowie podkreślili, że firma musi także zapłacić składki od noclegów, czyli świadczeń w naturze. Nie zwalnia ją z tego obowiązku fakt, że nie prowadziła szczegółowej ewidencji kosztów przypadających na konkretnego pracownika.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II UK 96/12.