ZUS dokona wykładni przepisów, jeśli firma złoży w tej sprawie wniosek

Pierwsze interpretacje indywidualne wydane w 2013 r. przez ZUS zostały już opublikowane na stronach Biuletynu Informacji Publicznej (www.zus.pl).

Obowiązek taki wprowadzała trzecia ustawa deregulacyjna. Postulat ich wydawania, analogicznie jak to ma miejsce w przypadku wyjaśnień podatkowych, od lat był podnoszony przez organizacje zrzeszające przedsiębiorców. Po zmianach obowiązujących od 1 stycznia 2013 r. z bieżącą wykładnią przepisów prezentowaną przez ZUS mogą się zapoznać wszyscy płatnicy.

Wyłączony zasiłek chorobowy

Obowiązek udzielania interpretacji indywidualnych przez ZUS dotychczas był uregulowany na mocy art. 10 i 10 a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jednak ich zakres przedmiotowy był mało precyzyjny. Wskutek tego przedsiębiorcy, którzy zwracali się do ZUS z wnioskiem o wykładnie przepisów, często spotykali się z odmową. Działo się tak zawsze, gdy ZUS uznał, że przedmiot interpretacji nie jest zgodny z zakresem wskazanym w przepisach.

Od tego roku zakres przedmiotowy wyjaśnień, w których ZUS musi zająć stanowisko, został uściślony w przepisach ubezpieczeniowych. Nowe regulacje ustanawiają obowiązek niezwłocznego publikowania w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) interpretacji indywidualnych wydawanych firmom przez zakład, i to razem z wnioskiem przedsiębiorcy o wykładnie. Umieszczenie następuje po usunięciu danych, które umożliwiają identyfikację wnioskującego.

W nowych przepisach doprecyzowany został zakres przedmiotowy interpretacji indywidualnej. ZUS wyda ją w zakresie:

● obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym,

● zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych,

● podstawy wymiaru należności.

Przedsiębiorca nadal nie uzyska pisemnej wykładni w sprawie prawidłowego ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego oraz innych świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (mimo że wiele wniosków dotyczy właśnie tych kwestii). Płatnik, który ma wątpliwości w tym zakresie, może ubiegać się o pisemne wyjaśnienia organu, nie będą one jednak pełniły funkcji ochronnej, tak jak interpretacja wydana w indywidualnej sprawie.

NFZ też wyjaśni wątpliwości

Warto wspomnieć, że zmiany wprowadzone na mocy trzeciej ustawy deregulacyjnej (ustawa z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce, Dz.U. z 2012 r. nr 1342) doprecyzowały również zakres interpretacji wydawanych przez NFZ i KRUS, co powinno zapobiec w przyszłości sporom kompetencyjnym i przerzucaniu się obowiązkiem ich wydania.

Dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ od początku tego roku ma obowiązek ogłaszać wykładnie w zakresie spraw dotyczących objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Nie należą do nich jednak sprawy związane ze składkami. Wyjaśnienie tych kwestii leży w gestii ZUS. Natomiast prezes KRUS będzie udzielał interpretacji pisemnych w zakresie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne osobom prowadzącym działalność gospodarczą i gospodarstwo rolne, które - po spełnieniu ustawowych warunków - kontynuują ubezpieczenia społeczne w rolniczym systemie ubezpieczeń w kasie.

Ubezpieczony wnosi opłatę

Z wnioskiem o wydanie pisemnej interpretacji przepisów w indywidualnej sprawie może wystąpić każdy przedsiębiorca. Wnioskodawca musi przedstawić stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, co do którego chce uzyskać wyjaśnienie ZUS.

Przedsiębiorca powinien też wskazać własne stanowisko w sprawie. Interpretacja ma formę decyzji, od której przysługuje odwołanie. Wniosek o wydanie wykładni to koszt 40 zł, który należy zapłacić w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o interpretację. Organ wydaje interpretację nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania kompletnego i opłaconego formularza.

Objaśnienie nie jest wiążące dla wnioskodawcy, jednakże przedsiębiorca nie może być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi, sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji.

Ważne

Obowiązek publikacji interpretacji indywidualnych wydawanych przez BIP umożliwi zapoznanie się z wykładnią przepisów prezentowaną przez ZUS, KRUS i NFZ wszystkim zainteresowanym podmiotom. Można tam również zapoznać się w wybranymi wykładniami z lat poprzednich

PRZYKŁAD

Nie każdy wniosek o wydanie interpretacji zostanie pozytywnie rozpatrzony

W tej sytuacji ZUS udzieli interpretacji tylko w zakresie oskładkowania pakietów medycznych. Zgodnie z wnioskiem płatnika rozstrzygnie, czy przyjęte przez płatnika i przedstawione w druku zasady oskładkowania pakietów są prawidłowe. W przypadku drugiego wniosku płatnik spotka się z odmową wydania interpretacji. Jej zakres (ustalanie podstawy wymiaru świadczeń chorobowych) nie mieści się w zakresie przedmiotowym, który dla interpretacji indywidualnych ZUS wskazują przepisy.

W sprawie podstawy wymiaru zasiłku płatnik może uzyskać pisemne wyjaśnienie ZUS. Jednak nawet jeżeli postąpi zgodnie z nimi, nie może być pewien, że prawidłowość postępowania nie zostanie kiedyś zakwestionowana - ochronę przed skutkami nieprawidłowego działania daje przedsiębiorcy tylko interpretacja indywidualna (w zakresie, w którym się do niej zastosował).

Bożena Matura

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 2, art. 7, art. 12, art. 13 ustawy z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. poz. 1342). Art. 10, art. 10a ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.).