Czy wykonywanie pracy zarobkowej grozi utratą całego świadczenia rehabilitacyjnego

Pracownik utraci prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za cały miesiąc kalendarzowy, w którym zostało stwierdzone, że wykonywał pracę zarobkową.

Ubezpieczony, który w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie lekarskie od pracy w sposób niezgodny z jego celem, traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Zasada ta ma zastosowanie również do świadczenia rehabilitacyjnego, ale z pewnym wyjątkiem. Prawo do zasiłku chorobowego ubezpieczony traci w takim przypadku za cały okres orzeczonej niezdolności do pracy w jednym zaświadczeniu lekarskim (ZUS ZLA), a prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za miesiąc kalendarzowy, w którym stwierdzono nieprawidłowość, a nie za cały okres, na który je przyznano.

Rozpatrzymy następujący przykład: pracownik chorował od 3 do 13 grudnia 2012 r., od 14 do 28 grudnia 2012 r. oraz od 29 grudnia 2012 r. do 11 stycznia 2013 r. Za każdy z tych okresów miał prawo do zasiłku chorobowego. Pracodawca, uprawniony do wypłaty zasiłków swoim pracownikom w czasie trwania ich ubezpieczenia, przeprowadził kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy u pracownika 21 grudnia 2012 r. i stwierdził, że wykorzystuje on to zwolnienie niezgodnie z jego celem. Po sporządzeniu protokołu kontroli przez pracodawcę ZUS wydał pracownikowi decyzję o utracie prawa do zasiłku chorobowego za okres od 14 do 28 grudnia 2012 r.

Gdyby przedstawioną w przykładzie zasadę stosowano wprost do świadczenia rehabilitacyjnego, oznaczałoby to, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości w wykorzystywaniu tego świadczenia pracownika należałoby pozbawić prawa do niego za cały okres, na który zostało przyznane. Przypomnijmy, że świadczenie rehabilitacyjne może zostać przyznane jednorazowo nawet na 12 miesięcy. Pozbawienie prawa do tego świadczenia za cały ten okres pozbawiłoby zatem ubezpieczonego przez długi czas bez środków do życia. W przypadku zasiłku chorobowego sankcję w postaci pozbawienia prawa do tego świadczenia z powodu wykorzystywania zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem stosuje się jedynie do okresu obejmującego jedno zwolnienie lekarskie, tj. tego, podczas którego stwierdzono nieprawidłowość, nawet jeżeli ubezpieczony nadal bez przerwy jest niezdolny do pracy i otrzymał kolejne zwolnienie od pracy. Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego nie jest dokumentowane zaświadczeniami lekarskimi wystawianymi na krótkie okresy, a niezdolność do pracy, z tytułu której przysługuje świadczenie, może być orzekana na dłuższe okresy (jednorazowo nawet na 12 miesięcy), przy czym jego wypłata realizowana jest za okresy miesięczne. W związku z tym w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wykorzystywaniu świadczenia rehabilitacyjnego pozbawienie prawa do tego świadczenia następuje za miesiąc kalendarzowy, w którym stwierdzono te nieprawidłowości.

W przypadku opisanym w pytaniu pracownik utraci zatem prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za cały styczeń 2013 roku.

Aneta Maj

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 17, art. 22 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz.U. nr 65, poz. 743).