ZUS liczy składkę wypadkową za każdy miesiąc

Firma będzie musiała zapłacić wyższe o 150 proc. ubezpieczenie wypadkowe, jeśli wcześniej wysokość składki na nie została błędnie ustalona.

We wrześniu 2006 roku nowo powstała spółka zatrudniła pierwszego pracownika, zgłaszając go do ubezpieczeń społecznych. Do końca grudnia tego samego roku do pracy zostało przyjętych kolejnych 104 pracowników, za których firma obowiązkowo dokonywała wpłat na ubezpieczenie wypadkowe. Przedsiębiorca samodzielnie ustalił wysokość składki na 1,8 proc., uznając ją za prawidłową.

W 2010 roku ZUS przeprowadził w spółce kontrolę, która obejmowała cały okres działalności. W jej trakcie okazało się, że składki wypadkowe zostały odprowadzone w zaniżonej o 0,73 proc. wysokości. W efekcie monitoringu przedsiębiorstwo otrzymało decyzję nakazującą zapłacenie wyższych kwot.

Płatnik od niekorzystnej dla siebie decyzji odwołał się do sądu I instancji. Ten jednak nie uznał argumentów płatnika. Sędziowie stwierdzili, że spór sprowadza się do interpretacji przepisów ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. z 2009 r. Dz.U. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 27 ustawy stopa procentowa tego obciążenia jest ustalana na rok składkowy liczony od 1 kwietnia danego roku do 31 marca roku następnego.

Skoro odwołująca się spółka z końcem grudnia 2006 roku zatrudniała łącznie 105 pracowników i był to jej pierwszy kalendarzowy rok działalności, powinna ustalić liczbę podwładnych na podstawie art. 28 ust 3. Z tego zaś przepisu wynika, że składki należało policzyć jako iloraz sumy ubezpieczonych i liczby miesięcy funkcjonowania firmy.

Zdaniem sędziów w tym konkretnym przypadku stopa procentowa powinna wynosić 2,53 proc. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że ze względu na krótki okres działalności firma ta nie musiała składać do ZUS deklaracji ZUS IWA. Tym samym organ rentowy nie musiał informować jej o prawidłowej wysokości stopy procentowej. To spółka miała obowiązek policzyć ją na właściwym poziomie. Jeśli zaś płatnik zaniży wartość tego zobowiązania, to organ rentowy ma prawo ustalić tę stopę w wysokości 150 proc. prawidłowej kwoty.

Spółka odwołała się od tej decyzji. Sąd apelacyjny przyznał rację pracodawcy, uznając, że nie ma podstaw do podniesienie składki wypadkowej. ZUS złożył jednak kasację od tego wyroku.

Sąd Najwyższy po zbadaniu sprawy uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania sądowi apelacyjnemu. Sędziowie wskazali, że spółka miała możliwość skorzystania z uproszczonego sposobu obliczania zobowiązania wyłącznie w pierwszym roku kalendarzowym, w którym firma zarejestrowała się jako płatnik. Opisany mechanizm rozciąga się na cały pierwszy kwartał następnego roku kalendarzowego, czyli do czasu rozpoczęcia kolejnego roku składkowego. Zasada ta jednak już nie obejmuje roku składkowego rozpoczynającego się 1 kwietnia, czyli w kolejnym roku po rejestracji. W tym bowiem przypadku płatnik ma możliwość ustalenia liczby ubezpieczonych ustalonych według reguły określonej w art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej.

Ważne

Płatnicy zgłaszający do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 pracowników muszą płacić składkę zryczałtowaną wynoszącą w danym roku składkowym 50 proc. najwyższej stopy procentowej

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 21 września 2012 r., sygn. akt II UK 46/12.