Obowiązkowe składki na ubezpieczenie także od emerytowanych lekarzy

ZUS ma prawo domagać się składek na ubezpieczenie społeczne za osoby, którym pracodawca zmienił podstawę zatrudnienia tylko w celu uniknięcia obowiązkowych obciążeń.

Kilku medyków zatrudnionych na podstawie umowy o pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego zdecydowało się na kontynuowanie współpracy z zatrudniającym ich zakładem opieki zdrowotnej. Osoby te zostały zatrudnione na podstawie umowy-zlecenia, od którego pracodawca nie opłacał składek. W czasie kontroli ZUS uznał, że za zatrudnionych powinny być odprowadzone obowiązkowe obciążenia na ubezpieczenia emerytalno-rentowe, wypadkowe i chorobowe z tytułu stosunku pracy. Zdaniem organu rentowego zawarta umowa i sposób jej wykonywania dowodzą, że medycy wykonywali swoje obowiązki jako pracownicy. Zainteresowani odwołali się od niekorzystnej dla nich decyzji ZUS. Sąd I instancji uznał, że takie osoby nie powinny podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu.

Organ rentowy odwołał się od takiego wyroku. Sąd apelacyjny podzielił jego opinię. Sprawa została skierowana do ponownego rozpoznania, bowiem sędziowie uznali za konieczne sprawdzenie, czy medycy wystawiali rachunki za wykonywane zlecania, czy podpisywali listy obecności oraz czy w spornym okresie korzystali z płatnych urlopów wypoczynkowych. W czasie ponownego sprawdzenia okoliczności sprawy okazało się, że osoby wykonujące obowiązki na podstawie umowy-zlecenia byli traktowani jak pracownicy. Otrzymywali od zakładu opieki zdrowotnej m.in. bony towarowe, żywnościowe, paczki świąteczne oraz zwrot kosztów za wykorzystanie do celów służbowych prywatnych samochodów. W całym spornym okresie korzystali z urlopów wypoczynkowych na takich samych zasadach jak pracownicy. Sąd więc uznał, że zainteresowani świadczyli zadania na podstawie umów o pracę.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy od wyroku odwołali się medycy. Sąd II instancji oddalił jednak apelację. Uznał, że sąd I instancji uwzględnił wytyczne dotyczące sposobu wykonywania zadań przez pracodawcę. Podkreślił, że emerytowani medycy nadal podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, bo łączący ich z placówką stosunek prawny miał więcej cech umów o pracę niż zlecenia.

Zainteresowani wnieśli kasację do Sądu Najwyższego (SN), która jednak została oddalona jako bezzasadna. Sędziowie uznali, że zastąpienie zatrudnienia pracowniczego cywilnoprawnym bez zmiany rodzaju wykonywanej pracy, godzin jej świadczenia i jej charakteru jest pozorne i ma na celu obejście obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Podobne sprawy już wcześniej były rozpatrywane przez SN (wyrok z 24 listopada 2011 r., sygn. akt I PK 62/11 oraz z 4 lutego 2011 r., sygn. akt II PK 82/10).

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 2 października 2012 r., sygn. akt II UK 58/12.