Czy za pracownika na urlopie wychowawczym, który zakłada spółkę, trzeba płacić składki

Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym podlega z tego urlopu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie ma innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych.

Przebywanie na wychowawczym jest także tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli jest to w tym okresie jedyny tytuł do tego ubezpieczenia. Płatnikiem składek na te ubezpieczenia jest pracodawca, który udzielił urlopu. Jego rolą jest wykazanie należnych składek w raporcie ZUS RCA z kodem 12 11 xx (urlop wychowawczy). Składek tych natomiast nie wpłaca do ZUS, gdyż są one finansowane przez budżet państwa.

Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym ma obowiązek poinformowania pracodawcy o okolicznościach, które mają wpływ na podleganie przez nią ubezpieczeniom w czasie urlopu, a więc również o innych tytułach do ubezpieczeń. Jednym z nich jest prowadzenie pozarolniczej działalności.

Definicja osoby prowadzącej pozarolniczą działalność zawarta jest w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tym przepisem za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Wspólnik spółki komandytowej (zarówno komandytariusz, jak i komplementariusz) w zakresie ubezpieczeń społecznych jest więc traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność i podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Dobrowolne jest natomiast dla niego ubezpieczenie chorobowe.

Oznacza to, że osoba przebywająca na urlopie wychowawczym, która podczas tego urlopu zostanie wspólnikiem spółki komandytowej, nie będzie podlegała ubezpieczeniom z urlopu wychowawczego. Powinna ona zgłosić się do ubezpieczeń z działalności i sama za siebie opłacać składki. Pracodawca, składając dokumenty rozliczeniowe za październik, składki na ubezpieczenia społeczne powinien naliczyć od podstawy proporcjonalnie zmniejszonej.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę przebywającą na urlopie stanowi kwota 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek. W 2014 r. jest to kwota 2247,60 zł, z tym jednak zastrzeżeniem, że ta podstawa nie może być wyższa niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy i nie może być niższa niż 75 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Gdy dla osoby, o której mowa w pytaniu, podstawa wynosi 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia, to za październik w raporcie ZUS RCA z kodem 12 11 x, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe powinny zostać wykazane od kwoty 580,03 zł (2247,60 zł : 31 x 8). Natomiast z uwagi na to, że składka na ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna, pomimo rozpoczęcia w październiku działalności, składka powinna zostać wykazana od kwoty 520 zł, tj. od kwoty w wysokości specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych. Za październik pracodawca powinien także złożyć raport ZUS RSA z kodem pracowniczym i wykazać okres 1 października 2014 r. do 31 października 2014 r. z kodem świadczenia przerwy - 121 (urlop wychowawczy). Natomiast za listopad i kolejne miesiące, w których będzie prowadzona działalność, płatnik będzie składał za osobę przebywającą na urlopie tylko raport ZUS RSA.

@RY1@i02/2014/201/i02.2014.201.03300030h.802.jpg@RY2@

Andrzej Radzisław radca prawny

Andrzej Radzisław

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 9 ust. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).

Art. 66 ust. 1 pkt 35, art. 81 ust. 8 pkt 12 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.).