Dofinansowanie wypłacane pracownikom z pominięciem kryterium dochodowego musi być oskładkowane

Świadczenia pieniężne z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych są pomniejszane o składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeżeli firma wypłaciła je pracownikom w takiej samej kwocie bez zbadania ich sytuacji życiowej i rodzinnej.

Tak orzekł Sąd Najwyższy, uwzględniając skargę kasacyjną ZUS skierowaną przez niego przeciwko spółdzielni mleczarskiej, która wypłaciła w latach 2005 - 2007 takie same kwoty dofinansowania swoim pracownikom z okazji świąt Bożego Narodzenia i Wielkiejnocy. Zdaniem ZUS powinny one być oskładkowane, bo spółdzielnia wydała je z funduszu z pominięciem kryterium socjalnego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.). Firma tłumaczyła, że spełniła ten warunek.

Spółdzielnia odwołała się od decyzji ZUS do sądu okręgowego i wygrała, tak samo w sądzie apelacyjnym. Jednak ZUS wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, a ten ją uwzględnił. Sędziowie wskazali, że w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie są oskładkowane świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne, o ile są spełnione pewne warunki. Artykuł 8 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy wyraźnie wiąże wysokość przyznawanego świadczenia z sytuacją życiową, rodzinną i materialną osoby uprawnionej. Spółdzielnia przyznając pomoc z funduszu, powinna więc podchodzić indywidualnie do każdego pracownika w sposób określony w jej regulaminie. A tak nie zrobiła.

Regulamin przewidywał, że podstawą przyznania pomocy socjalnej jest wniosek uprawnionego poparty jego oświadczeniem o wysokości dochodu przypadającego na osobę w rodzinie. Tymczasem sporne świadczenia przyznane zostały nie tylko bez zachowania indywidualnej oceny każdego przypadku, ale także poza trybem wynikającym z postanowień regulaminu, bo na podstawie rozmów z przedstawicielami związków zawodowych i załogi, znających sytuację osobistą podwładnych. Ustalenie więc tej sytuacji w sposób dorozumiany stanowiło naruszenie obowiązujących postanowień regulaminu. Zatem wypłacone świadczenia z funduszu nie mogą być uznane za świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Tak więc muszą zostać oskładkowane.

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I UK 140/12.