Czy o zmianie trzeba zawiadomić ZUS

Firma z Katowic zatrudnia pracowników w kraju i za granicą. Jeden z pracowników, oddelegowany do wykonywania pracy w Niemczech, ma poświadczony przez ZUS formularz E 101 na 12 miesięcy. Z pracownikiem tym została jednak rozwiązana umowa o pracę za porozumieniem stron po upływie dziewięciu miesięcy.

– Czy w takiej sytuacji pracodawca powinien poinformować ZUS o skróceniu okresu wykonywania pracy za granicą – pyta pani Alina.

Zgodnie z rozporządzeniem wspólnotowym dotyczącym zabezpieczenia społecznego m.in. pracowników najemnych, właściwa instytucja ubezpieczeniowa państwa członkowskiego UE/EOG, którego ustawodawstwo z zakresu zabezpieczenia społecznego pozostaje właściwe w okresie oddelegowania do innego państwa członkowskiego UE/EOG, wydaje zaświadczenie na formularzu E 101 potwierdzające, że pracownik oddelegowany w dalszym ciągu podlega temu ustawodawstwu do określonej daty.

Za oddelegowanego pracownika składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne są zatem w dalszym ciągu opłacane w Polsce, podczas gdy w Niemczech składki nie są opłacane.

Zgodnie z pouczeniem zawartym w formularzu E 101, w części: Informacje dla pracodawców, pracodawca oddelegowanego pracownika ma obowiązek informować instytucję właściwą w państwie wysyłającym o wszelkich zmianach, które wystąpiły w okresie oddelegowania, a w szczególności:

● czy oddelegowanie lub przedłużenie okresu oddelegowania będące przedmiotem wniosku doszło do skutku,

● czy okres oddelegowania został przerwany oraz

● czy delegowany pracownik został przeniesiony przez pracodawcę do innego przedsiębiorstwa w państwie zatrudnienia.

Z pouczenia tego wynika także, że w tych dwóch pierwszych przypadkach pracodawca powinien zwrócić wystawiony formularz E 101 właściwej instytucji ubezpieczeniowej państwa wysyłającego. Rozwiązanie z pracownikiem w trakcie oddelegowania stosunku pracy powoduje, że okres oddelegowania zostaje przerwany. Po rozwiązaniu tej umowy pracownik nie podlega w Polsce ubezpieczeniom społecznym i formularz E 101 powinien zostać skorygowany, gdyż potwierdzony tam okres podlegania ustawodawstwu z zakresu zabezpieczenia społecznego uległ zmianie. W związku z tym pracodawca takiego oddelegowanego pracownika ma obowiązek zawiadomić ZUS o przerwaniu oddelegowania oraz zwrócić ZUS formularz E 101 w celu dokonania jego korekty.