12 tys. zł ulgi ZUS dla zakładającego firmę

Jedną z głównych barier w podjęciu decyzji o założeniu własnej firmy jest świadomość konieczności opłacania co miesiąc – bez względu na dochód i powodzenie w biznesie – składek do ZUS.

Generalnie wysokość miesięcznego przelewu do ZUS to prawie 840 zł. Jednak osoba dopiero rozpoczynająca działalność gospodarczą może skorzystać z tzw. dwuletniej ulgi w opłacaniu składek do ZUS. Dzięki temu wpłaca w najtrudniejszym dla siebie okresie rozkręcania firmy niespełna 340 zł miesięcznie.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i składek do Funduszu Pracy – od tego roku obowiązuje już przez cały rok taka sama jej wysokość, nie zmienia się cztery razy w roku – dla większości osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota, która nie może być niższa niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Obecnie, za cały 2009 rok, ta podstawa to 1915,80 zł.

W związku z tym składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy tych osób (liczone od tej podstawy) za 2009 rok nie mogą być niższe od kwot:

● na ubezpieczenie emerytalne 373,96 zł (19,52 proc. podstawy wymiaru),

● na ubezpieczenia rentowe 114,95 zł (6 proc. podstawy wymiaru),

● na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe 46,94 zł (2,45 proc. podstawy wymiaru),

● na Fundusz Pracy 46,94 zł (2,45 proc. podstawy wymiaru).

Osoby prowadzące działalność muszą też (po samodzielnym ustaleniu stopy procentowej) opłacić składki na ubezpieczenie wypadkowe. Przy założeniu (tak jest najczęściej), że wynosi ona 1,67 proc. aktualnej podstawy wymiaru, składka wynosi 31,99 zł.

Ponadto osoby te muszą też opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Wpływa ona do NFZ, ale wpłaca się ją do ZUS. Podstawę jej naliczania stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw włącznie z wypłatami z zysku za IV kwartał 2008 r. Obecnie kwota ta wynosi 2491,57 zł. Składka na to ubezpieczenie nie może być niższa niż 9 proc. tej kwoty, wynosi więc 224,24 zł.

Łącznie wysokość składek dla osób prowadzących działalność (przy założeniu, że opłacają składkę wypadkową w wysokości 1,67 proc. i dobrowolnie składkę chorobową) wynosi obecnie 839,02 zł miesięcznie. Trzeba je opłacać bez względu na dochód osiągany z tytułu prowadzonej działalności.

Warto jednak zaznaczyć, że dzięki opłacaniu tych składek zyskuje się prawo do wielu świadczeń (m.in. emerytura, renta z tytułu niezdolności do pracy, renta rodzinna, zasiłek chorobowy, opiekuńczy, pogrzebowy, odszkodowanie za wypadek) oraz do opieki lekarskiej.

Dla osób debiutujących w biznesie konieczność opłacania co miesiąc ponad 800 zł do ZUS może stanowić wysokie obciążenie. To dlatego zostało dla nich wprowadzone specjalne rozwiązanie. Wybrane osoby, które rozpoczęły prowadzenie swojej firmy 25 sierpnia 2005 r. lub później mogą korzystać z ulgi w opłacaniu składek do ZUS. Przez pierwsze dwa lata od daty rozpoczęcia wykonywania działalności opłacają składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe (dobrowolna) od preferencyjnej podstawy wymiaru. Nie opłacają składki do Funduszu Pracy.

Podstawa do obliczenia składek jest zdecydowanie niższa niż ta, którą opłacają osoby już prowadzące działalność. Wynosi nie 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia, ale 30 proc. minimalnego wynagrodzenia (przez cały 2009 rok 382,80 zł, tj. 30 proc. z kwoty 1276 zł). Początkujący biznesmen zapłaci więc do ZUS z tytułu składek ubezpieczeniowych 113,46 zł zamiast 614,78 zł miesięcznie. Do tej kwoty trzeba doliczyć jeszcze składkę na ubezpieczenie zdrowotne – 224,24 zł.

Koszt prowadzenia firmy takiej osoby wyniesie więc łącznie 337,70 zł miesięcznie, a nie tak jak dla pozostałych osób prowadzących działalność 839,02 zł. Miesięcznie można, korzystając z ulgi zaoszczędzić 501,32 zł, a w ciągu dwóch lat ponad 12 tys. zł.

Trzeba zaznaczyć, że wszystkie te wartości obliczone są od aktualnie obowiązującej podstawy naliczania składek i kwoty minimalnego wynagrodzenia za 2009 rok. Wartości te będą zmieniać się co rok. W przyszłości będą różne podstawy naliczania składek (w związku z tym ich kwoty) i poziom minimalnej płacy. Jednak ulga – ze względu na różnicę podstawy wymiaru składek – zawsze będzie znacząca.

Preferencyjne składki na ubezpieczenia społeczne mogą opłacać osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, w tym wspólnicy spółki cywilnej. Także wykonywanie wolnego zawodu (np. adwokata, lekarza) stanowi działalność gospodarczą i te osoby też mogą korzystać z ulgi.

Z preferencyjnych zasad opłacania składek nie mogą natomiast korzystać wspólnicy spółek jawnych, komandytowych lub partnerskich oraz jednoosobowy wspólnik spółki z o.o., a także twórcy i artyści.

Z ulgi mogą skorzystać osoby, które nie prowadzą obecnie działalności gospodarczej ani nie prowadziły jej w ciągu ostatnich 60 miesięcy. Nie można więc zamknąć prowadzonej firmy i założyć nowej, chcąc skorzystać z możliwości opłacania niższych składek.

Ponadto z możliwości skorzystania z ulgi wykluczone są osoby, które prowadząc firmę, wykonywałyby działalność dla byłego pracodawcy, na rzecz którego w roku założenia firmy (lub poprzednim) wykonywały czynności wchodzące w zakres aktualnie prowadzonej działalności, na podstawie stosunku pracy albo spółdzielczego stosunku pracy.

Trzeba też pamiętać, że składki w normalnej wysokości (od kwoty nie niższej od 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia) opłacają osoby współpracujące z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Nawet wtedy, gdy osoby takie współpracują z osobą prowadzącą działalność i opłacającą preferencyjne składki.

Osoby prowadzące firmę z ulgą muszą pamiętać, że w tym okresie otrzymują bardzo niskie świadczenia. Opłacają niskie składki, a np. zasiłek chorobowy czy opiekuńczy jest obliczany od podstawy ich naliczania. Ponieważ nie opłacają składek do Funduszu Pracy, nie mają też prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Trzeba też zwracać uwagę na jeszcze jeden problem związany z korzystaniem z ulgi. Zdarza się, że osoby prowadzące taką działalność zapominają, że kończy im się 24-miesięczny okres ulgi i nie płacą należnych, wyższych składek. Może to być szczególnie częste zwłaszcza w tym roku, bo wysokość składek nie jest już zmieniana pięć razy w roku. Cały rok prowadzący firmy płacą je w takiej samej wysokości. W razie zaniżonych przelewów ZUS występuje do takich osób o zapłacenie składek w odpowiedniej kwocie, a czasem wiąże się to z naliczeniem odsetek za zwłokę.