ZUS umorzy składki przedsiębiorczym matkom

ZUS nie będzie już egzekwował składek z tytułu prowadzenia firmy od osób zatrudnionych na etacie i przebywających równocześnie na urlopie macierzyńskim i wychowawczym. Tak wynika z ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe (Dz.U. nr 71, poz. 609). Wejdzie ona w życie od 1 września 2009 r.

Ustawa przewiduje, że każda kobieta na etacie, która rozpocznie działalność gospodarczą po 1 września 2009 r. i będzie przebywać na urlopie macierzyńskim, nie będzie musiała płacić składek z tytułu prowadzonej firmy (może to robić dobrowolnie). Tak samo będzie w trakcie urlopu wychowawczego, pod warunkiem że prowadzący działalność ją zawiesi.

Oprócz braku obowiązku opłacania składek ustawa przewiduje też ich umorzenie i zwrot za okres od 1 stycznia 1999 r. do daty jej wejścia w życie, czyli do końca sierpnia 2009 r. Będzie to możliwe wyłącznie na wniosek. Złoży go osoba, która prowadziła działalność. lub firma, w której była wspólnikiem (na przykład spółka jawna czy komandytowa). Zainteresowani muszą złożyć wniosek do swojego inspektoratu lub oddziału ZUS w okresie od 1 września 2009 r. do 31 sierpnia 2010 r. Jeśli go nie złożą, ZUS od 1 września 2010 r. będzie dochodził niezapłaconych przez nich składek z odsetkami. Jeśli wpłacili je, a nie złożyli wniosku, to ich nie odzyskają.

Jeśli zainteresowany nie płacił składek i złożył wniosek do ZUS o ich umorzenie, to organ mu je umorzy wraz z ewentualnymi odsetkami. Dotyczy to zarówno osoby przebywającej na urlopie macierzyńskim, jak i wychowawczym.

Inne są dla zainteresowanego skutki (w zależności czy nadal prowadzi działalność gospodarczą), jeśli w okresie od 1 stycznia 1999 r. do końca sierpnia 2009 r. wpłacił on składki ubezpieczeniowe. Jeśli osoba, która była na urlopie macierzyńskim, nadal prowadzi działalność gospodarczą, to wpłacone przez nią składki na ubezpieczenia społeczne, odsetki i opłata prolongacyjna będą zaliczone przez ZUS na realizację bieżących płatności. Jeśli korzystała z urlopu wychowawczego i nadal prowadzi firmę, to ZUS zaliczy na poczet bieżących płatności wyłącznie zapłacone prze nią odsetki.

Jeśli osoba na urlopie macierzyńskim wpłaciła składki ubezpieczeniowe i nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, ZUS prześle jej pieniądze na konto albo otrzyma gotówkę. Nastąpi to w ciągu miesiąca od doręczenia takiej osobie decyzji ZUS o zwrocie nadpłaty. Jeśli ZUS nie zdąży z wypłatą w tym terminie, zapłaci odsetki od zaległości podatkowych.

Osoby, które były na urlopie wychowawczym i nie prowadzą obecnie działalności gospodarczej, nie otrzymają wpłaconych przez siebie składek. Te składki im nie przepadną. Zostały one zapisane na kontach tych osób i będą mieć pozytywny wpływ np. na wysokość przyszłej emerytury. Osobom na takich urlopach ZUS zwróci tylko odsetki. Ma na to aż pięć lat. Termin zaczyna biec od 1 stycznia 2010 r., a skończy się w grudniu 2014 r.

W ustawie przewiduje się także rozwiązanie, które rzutuje na prawo do umorzenia i zwrotu składek za okres prowadzonej pozarolniczej działalności. Zaliczania i zwrotu składek nie stosuje się do osób, które w związku z prowadzoną pozarolniczą działalnością opłaciły należne składki i które z tego tytułu pobierały świadczenia z ubezpieczeń społecznych (za cały okres począwszy od stycznia 1999 r.).