Kto może wystąpić o obliczenie świadczenia na nowych zasadach

Mieszkanka Łodzi w 2005 roku ukończyła 55 lat i uzyskała prawo do wcześniejszej emerytury pracowniczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych obliczył świadczenie na starych zasadach.

– Czy obecnie mogę wystąpić z wnioskiem o obliczenie emerytury na nowych zasadach, stosowanych przez ZUS od 1 stycznia 2009 r. – pyta pani Teresa.

Wyjątek dotyczy ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r., którzy do 31 grudnia 2008 r. spełnili warunki wymagane do uzyskania wcześniejszej emerytury, a wniosek o jej przyznanie zgłosili (zgłoszą) najpóźniej w dniu poprzedzającym osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet lub 65 lat dla mężczyzn). W takiej sytuacji ZUS przyznaje to świadczenie i oblicza je na starych zasadach, a więc w oparciu o podstawę wymiaru emerytury, liczbę udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych oraz aktualnie obowiązującą kwotę bazową.

Należy jednak zwrócić uwagę, że ustalenie prawa do emerytury na dotychczasowych zasadach dla osoby urodzonej po 31 grudnia 1948 r. nie przekreśla możliwości przyznania jej emerytury całkowicie na nowych zasadach.

Osoba taka może bowiem zgłosić wniosek o wcześniejszą emeryturę (na podstawie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) lub o emeryturę przyznawaną w powszechnym wieku emerytalnym (na podstawie art. 24 ust. 1 tej ustawy). W takiej sytuacji emerytura ustalana jest przez podzielenie podstawy jej obliczenia przez tzw. średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danej osoby, określone w ukończonych latach i miesiącach.

Podstawą obliczenia emerytury jest suma zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata tego świadczenia, z uwzględnieniem ich waloryzacji.

Nowe zasady obliczenia emerytury znajdą więc zastosowanie w pani przypadku już teraz, jeśli spełnia pani warunki wymagane do przyznania wcześniejszej emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej (np. 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach, dwudziestoletni staż składkowy i nieskładkowy na 1 stycznia 1999 r., nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązanie stosunku pracy). Natomiast w przypadku gdyby nie spełniała pani tych warunków, to wniosek o nową emeryturę będzie mogła pani zgłosić po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, wynoszącego dla kobiet 60 lat.

W przypadku gdyby obliczenie emerytury na nowych zasadach okazało się mniej korzystne od obliczenia świadczenia na zasadach dotychczasowych, ZUS będzie wypłacał emeryturę ustaloną po staremu.