Jak zgłosić członków swojej rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego

Osoba, która podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, ma obowiązek zgłosić do tego ubezpieczenia członków swojej rodziny. Wśród członków rodziny ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wymienia m.in. małżonka. Ubezpieczony (m.in. pracownik) musi zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego tylko członków rodziny, którzy nie mają swojego tytułu do ubezpieczeń. Natomiast osoba, która jest studentem, podlega z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeżeli nie ma innego tytułu do tego ubezpieczenia i nie może być zgłoszona jako członek rodziny.

Z uwagi na powyższe powinien pan zgłosić żonę do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny. W tym celu należy złożyć u płatnika składek (pracodawcy) wniosek, a płatnik wniosek ten na formularzu ZUS ZCNA przekaże do ZUS. Pana żona powinna poinformować uczelnię, aby wyrejestrowała ją z ubezpieczenia zdrowotnego jako studenta.

Jako członka rodziny można zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego dziecko w okresie, w którym się kształci, nie dłużej jednak niż do ukończenia 26 lat (jeśli dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności lub inne traktowane na równi, nie stosuje się ograniczenia wieku).

Z uwagi, że student, który nie ukończył 26 lat, nie podlega ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia, może być zgłoszony do tego ostatniego ubezpieczenia jako członek rodziny. Wyjaśnić trzeba, że obowiązek zgłoszenia studenta do ubezpieczenia zdrowotnego przez szkołę wyższą powstaje tylko wtedy, gdy osoba ta nie może być zgłoszona do tego ubezpieczenia jako członek rodziny oraz nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.

W analizowanej sytuacji rodzic, który podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu jako zleceniobiorca, powinien zgłosić do tego ubezpieczenia jako członka rodziny swoje dziecko. Zgłoszenia należy dokonać poprzez złożenie przez płatnika składek (w przypadku zleceniobiorców będzie to zleceniodawca) formularza ZUS ZCNA. Zleceniobiorca (rodzic) musi złożyć u płatnika wniosek o objęcie ubezpieczeniem członka rodziny, a płatnik wniosek ten na formularzu ZUS ZCNA przekazuje do ZUS.

Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i w konsekwencji ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia nawiązania do dnia ustania stosunku pracy. W okresie udzielonego przez pracodawcę urlopu bezpłatnego stosunek pracy ulega zawieszeniu. Pracownik nie świadczy pracy, a pracodawca za ten okres nie wypłaca mu wynagrodzenia. W czasie urlopu bezpłatnego pracownik nie podlega więc żadnym ubezpieczeniom, w tym ubezpieczeniu zdrowotnemu. Okres tego urlopu pracodawca wykazuje w składanym za pracownika raporcie ZUS RSA jako okres przerwy w podleganiu ubezpieczeniom.

Prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego wygasa po upływie 30 dni od dnia ustania tytułu do ubezpieczeń. Wobec tego po 2 czerwca ochrona ubezpieczeniowa wygasa.

W przedstawionej sytuacji syn czytelnika może zostać zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez swoją babcię, która pobiera emeryturę. Babcia może go zgłosić jako członka rodziny, składając wniosek w ZUS, który wypłaca jej emeryturę.

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego pracowników powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pracownik podlega ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia nawiązania do dnia ustania stosunku pracy. Wobec tego gdy umowa o pracę z pracownikiem ulega rozwiązaniu, rolą płatnika (pracodawcy) jest złożenie druku ZUS ZWUA i wyrejestrowanie go z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Pracodawca musi również wyrejestrować z ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, których pracownik zgłosił do ubezpieczenia zdrowotnego. Członkowie rodziny są wyrejestrowywani na druku ZUS ZCNA.

Wnuk jest wymieniony wśród członków rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Będzie pan mógł zatem zgłosić go do ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenie członka rodziny powinno nastąpić poprzez złożenie w ZUS formularza ZUS ZCNA.

Osoba, która wykonuje pracę wyłącznie na podstawie umowy o dzieło, nie podlega z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż taki tytuł nie został wymieniony w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Gdy brak tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, można przystąpić do ubezpieczenia dobrowolnego, składając na piśmie wniosek do Narodowego Funduszu Zdrowia. Osoba ubezpieczająca się dobrowolnie zobowiązana jest zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, jeżeli nie są oni objęci tym ubezpieczeniem. Zgłoszenie członków rodziny odbywa się poprzez złożenie w ZUS druku ZUS ZCNA. Należy podkreślić, iż osoba, która zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, nie ponosi z tego tytułu żadnych dodatkowych opłat.

Osoba, która jest członkiem rady nadzorczej, a ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlega z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. Po rozwiązaniu umowy o pracę pracodawca wyrejestruje z ubezpieczenia zdrowotnego zarówno pana, jak i pana córkę. Wówczas powinien pan wystąpić z wnioskiem do spółdzielni, która zgłosi (poprzez złożenie druku ZUS ZCNA) pana córkę do ubezpieczenia zdrowotnego.

Obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu podlega osoba, która jest wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ubezpieczeniu zdrowotnemu nie podlega natomiast wspólnik spółki z o.o., która ma więcej niż jednego udziałowca. Wobec tego wspólnik po zbyciu udziałów powinien wyrejestrować się z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, składając druk ZUS ZWUA, oraz wyrejestrować żonę z ubezpieczenia zdrowotnego, składając druk ZUS ZCNA. Zarówno wspólnik, jak i żona mogą korzystać ze świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie 30 od dnia ustania tytułu do ubezpieczeń. Po upływie tego okresu ochrona ubezpieczeniowa wygasa. W takiej sytuacji wspólnik może zawrzeć z NFZ umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego i zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego żonę jako członka rodziny.