Wcześniejsze emerytury do 2032 roku

Nauczyciele, którzy do 31 grudnia 2008 r. nie nabyli uprawnień do wcześniejszej emerytury na podstawie Karty Nauczyciela, mogą już przechodzić na świadczenia kompensacyjne. Te nowe świadczenia, będące rodzajem wcześniejszej emerytury, umożliwiają wcześniejsze zakończenie aktywności zawodowej przez osoby, które osiągną określony w ustawie wiek emerytalny (patrz tabela) oraz będą mieć odpowiedni staż. Prawo do świadczeń kompensacyjnych mają nauczyciele z 30-letnim stażem pracy, w tym 20 lat pracy w zawodzie nauczycielskim.

Uprawnienia do świadczeń kompensacyjnych mają nauczyciele, wychowawcy oraz inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w publicznych i niepublicznych przedszkolach, szkołach oraz placówkach kształcenia ustawicznego. Osoby, które chcą skorzystać z takiego świadczenia, muszą być jednak zatrudnione w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Obowiązkowo muszą także rozwiązać stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą.

Nauczyciel decydujący się na przejście na nową, wcześniejszą emeryturę otrzyma świadczenie liczone już według kapitałowych zasad. Świadczenie, które będzie otrzymywał do czasu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, w całości sfinansuje budżet państwa. Jego wysokość będzie stanowić równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, ustalone według tablic średniego trwania życia obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia. Jeśli nauczyciel jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, to przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury składki na ubezpieczenie emerytalne zostaną zwiększone tzw. wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22. Jest to stosunek pełnej wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości zewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w ZUS. Dzięki takiemu rozwiązaniu nauczyciel oszczędzający w OFE nie będzie pokrzywdzony, że część jego składki emerytalnej była przekazywana do II filaru.

Nauczyciele wielokrotnie krytykowali wysokość wynagrodzenia otrzymywanego za pracę w szkole czy w przedszkolu. Aby nie doszło do sytuacji, że kwota świadczenia kompensacyjnego jest bardzo niska, ustawodawca wprowadził zapis, zgodnie z którym kwota takiego świadczenia nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury. Dodatkowo, aby świadczenie kompensacyjne nie traciło na wartości, będzie ono waloryzowane zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z FUS.

Nauczyciel nabywa prawo do świadczenia kompensacyjnego w dniu spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa. W przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego prawo do świadczenia powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku lub świadczenia rehabilitacyjnego. Równocześnie nauczyciel pobierający świadczenie musi pamiętać o tym, że prawo do świadczenia ustaje z dniem poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją ZUS, lub osiągnięcia 60 lat w przypadku kobiet, lub 65 lat w przypadku mężczyzn. Prawo do świadczenia ustaje także w przypadku śmierci uprawnionego.

Nauczyciele decydujący się na skorzystanie ze świadczenia kompensacyjnego muszą jednak liczyć się z faktem, że prawo do niego ulega zawieszeniu lub świadczenie to zmniejsza się w przypadku rozpoczęcia pracy lub założenia własnej firmy. Wówczas wypłata świadczenia ulega zawieszeniu lub zmniejszeniu w przypadku osiągnięcia dochodu w wysokości 70 lub 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Jeśli jednak nauczyciel zdecyduje się do powrotu do pracy w szkole lub przedszkolu, wówczas prawo do świadczenia kompensacyjnego ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu.

Nauczyciel decydujący się na przejście na świadczenie kompensacyjne musi jednak wiedzieć, że w przypadku jego śmierci to świadczenie będzie wypłacane małżonkowi oraz dzieciom.