Pracodawcy muszą określić prawo do wcześniejszych świadczeń

Od stycznia 2010 r. firmy zatrudniające osoby wykonujące pracę o szczególnym charakterze będą musiały zapłacić dodatkowe składki na Fundusz Emerytur Pomostowych. Muszą przygotować wykazy pracowników wykonujących takie prace. Przy ich ustalaniu niezbędny będzie wykaz, który jest załącznikiem do ustawy przyznającej pracownikom prawo do emerytur pomostowych. Jednak w przypadku jakichkolwiek wątpliwości pracodawcy powinni uwzględnić charakterystykę obciążeń związanych z rodzajami tych prac.

Według Centralnego Instytutu Ochrony Pracy ten rodzaj prac wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz sprawności psychofizycznej, od których zależy nie tylko bezpieczeństwo publiczne, ale także zdrowie i życie wykonujących te prace pracowników. Pracodawcy muszą jednak pamiętać, że zdolności do bezpiecznego wykonywania pracy zmniejszają się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej związanej z procesem starzenia.

Szczególna sprawność psychofizyczna wymagana przy wykonywaniu tych prac oznacza określony zespół tzw. cech krytycznych. Są one niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa wykonania pracy, szczególnie w warunkach stresu. W przypadku prac o szczególnym charakterze cechy krytyczne odnoszą się do sprawności intelektualnej i sensomotorycznej, zdolności oraz cech temperamentu, a ich poziom wyznaczają normy opracowane na podstawie wyników pomiarów tych cech w określonych grupach zawodowych.

Przez szczególną odpowiedzialność należy rozumieć odpowiedzialność za wykonywanie takich prac, których niewłaściwe wykonywanie może spowodować bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, w tym zdrowia lub życia własnego i innych osób, a pracownik wykonujący je jest świadomy konsekwencji niewłaściwej realizacji powierzonych zadań. CIOP zwraca uwagę pracodawcom, że ważna jest ocena sprawności intelektualnej w przypadku doboru osób do prac o szczególnym charakterze. Dotyczy ona umiejętności dokonywania trafnej analizy sytuacji, samodzielności oraz trafności w podejmowaniu decyzji.

Bożena Wiktorowska

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 3 ustawy z 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656).