Dla kogo zasiłek bez wyczekiwania

Długość okresu wyczekiwania na zasiłek chorobowy zależy od rodzaju ubezpieczenia chorobowego. Gdy ubezpieczenie jest obowiązkowe, można nabyć prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia, a gdy jest dobrowolne, po upływie 90 dni ubezpieczenia.

Do tzw. okresu wyczekiwania na zasiłek zalicza się poprzednie okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni albo była spowodowana urlopem wychowawczym, bezpłatnym, albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego. Do okresu wyczekiwania nie zalicza się natomiast okresu pozostawania zarejestrowanym jako bezrobotny (zarówno z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, jak i bez tego prawa) po 31 grudnia 1998 r., gdyż bezrobotni nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu, okresu pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, przysługujących za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia.

Od zasady, że można otrzymać zasiłek chorobowy dopiero po upływie określonego okresu ubezpieczenia, są wyjątki. Od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego prawo do zasiłku chorobowego przysługuje bowiem:

● absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych,

● jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy,

● ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej dziesięcioletni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego,

● posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że termin 90 dni w przypadku absolwentów należy liczyć od daty podanej w świadectwie, a w przypadku absolwentów szkół wyższych - od dnia złożenia egzaminu dyplomowego.

Prawo do zasiłku chorobowego bez okresu wyczekiwania z uwagi na posiadanie co najmniej dziesięcioletniego okresu ubezpieczenia mają tylko osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo i pod warunkiem że okres ten był okresem obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego. Do dziesięcioletniego okresu ubezpieczenia zalicza się także okresy obowiązkowego ubezpieczenia społecznego przed 1 stycznia 1999 r., które uprawniało do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, niezależnie od tego, jak długo trwały przerwy między okresami ubezpieczenia. Nie uwzględnia się natomiast okresu urlopu wychowawczego i bezpłatnego.

Urlop bezpłatny stanowi przerwę w ubezpieczeniu chorobowym i za ten okres składki na to ubezpieczenie nie są opłacane. Jeżeli zatem pracownik korzystający z takiego urlopu zachoruje, to nie ma prawa do wynagrodzenia za czas choroby lub zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy przypadającej w czasie tego urlopu. Gdy jednak niezdolność do pracy, która powstała w czasie urlopu bezpłatnego, trwa bez przerwy po jego zakończeniu, pracownik ma prawo do świadczeń z tytułu choroby za okres przypadający po zakończeniu urlopu. Przerwa w ubezpieczeniu chorobowym z powodu urlopu bezpłatnego jest w tym przypadku traktowana w sposób szczególny. Mimo że w okresie urlopu bezpłatnego nie opłaca się składek na ubezpieczenie chorobowe, to jednak powstanie niezdolności do pracy z powodu choroby w czasie tej przerwy w ubezpieczeniu traktuje się tak, jakby niezdolność ta powstała w czasie ubezpieczenia chorobowego.

Przy nabywaniu prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego w szczególnej sytuacji są pracownicy, osoby wykonujące pracę nakładczą i odbywające służbę zastępczą. Wymienionym osobom przysługuje z powodu niezdolności do pracy najpierw wynagrodzenie za czas choroby. Warto przy tym wiedzieć, że osoba zatrudniona (np. w listopadzie 2009 r.) u nowego pracodawcy z powodu choroby nie zdążyła świadczyć pracy w miesiącu, w którym zawarła umowę o pracę, to jednak uzyskuje prawo do takich świadczeń jak:

● wynagrodzenie za czas choroby, jeżeli u poprzedniego pracodawcy nie wykorzystała okresu wypłaty tego wynagrodzenia w części lub w całości,

● zasiłek chorobowy, jeżeli w poprzednim zakładzie pracy w 2009 roku zostało wypłacone wynagrodzenie za czas choroby za okres 33 dni.

Joanna K. przez trzy lata pracowała na podstawie umowy na czas nieokreślony. Po rozwiązaniu umowy podpisała kolejną na okres próbny dopiero po pięciu miesiącach. Po tygodniu od podpisania tej umowy zachorowała. Z uwagi, że przerwa między okresami ubezpieczenia chorobowego (kolejnymi umowami) przekroczyła 30 dni, nie można wliczyć poprzedniego okresu ubezpieczenia do tzw. okresu wyczekiwania na zasiłek. Joannie K. będzie przysługiwał zasiłek dopiero po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego.

Tomasz L. przez pół roku szukał pracy. Gdy ją znalazł, drugiego dnia uległ wypadkowi, jadąc do pracy. Wypadek został uznany za wypadek w drodze do pracy. Mimo iż Tomasz L. tak krótko podlegał ubezpieczeniu chorobowemu (od pracowników do nabycia prawa do zasiłku wymagane jest podleganie ubezpieczeniu chorobowemu nieprzerwanie przez 30 dni), nabędzie prawo do zasiłku. Gdy niezdolność do pracy jest spowodowana wypadkiem w drodze do pracy, zasiłek przysługuje bez tzw. okresu wyczekiwania - od pierwszego dnia ubezpieczenia.

@RY1@i02/2009/248/i02.2009.248.185.004a.101.jpg@RY2@

Osoby podlegające ubezpieczeniu chorobowemu

Monika Bugaj-Wojciechowska

monika.bugaj-wojciechowska@infor.pl

Art. 4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267).

Art. 11 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 z późn. zm.).

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).