Firmy chcą płacić składki do ZUS, a nie za granicą

● Polscy eksporterzy mogą rezygnować ze świadczenia usług w Unii Europejskiej

Polskie firmy muszą płacić wyższe składki ubezpieczeniowe do państw unijnych, zamiast niższych do krajowego systemu ubezpieczeniowego. Jest tak wtedy, gdy ZUS odmówi zaświadczenia E-101 dla pracownika, którego delegują one do pracy w państwach UE. Jeśli pracownik je posiada, firma może za niego płacić przez rok składki do ZUS.

Pracodawcy podpisują z pracownikami umowę o pracę, z której wynika, że będzie ona wykonywana na terytorium kilku państw unijnych, poza Polską. Wtedy, zdaniem firm, mogą one płacić przez rok składki do ZUS na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71. Zgodnie z nim, jeśli firma ma siedzibę w jednym z krajów Unii i zwykle zatrudnia pracowników w co najmniej dwóch krajach UE, poza krajem siedziby podlegają oni ustawodawstwu tego kraju, gdzie jest siedziba firmy. Miejsce opłacania składek jest więc zależne od tego, gdzie jest siedziba firmy.

Zdaniem ZUS umowy z delegowanymi są niekiedy fikcyjne. Pracują przez jakiś czas tylko w jednym kraju, a nie w kilku. A wtedy nie stosuje się tego artykułu i firma polska powinna płacić składki w państwie, w którym pracownik wykonuje pracę.

Dodatkowo zdaniem ZUS firma, aby opłacać składki w Polsce, musi na terenie kraju prowadzić tzw. znaczącą działalność. Takiego pojęcia nie ma jednak w unijnym rozporządzeniu. ZUS przyjmuje na podstawie unijnego praktycznego przewodnika dotyczącego oddelegowania pracowników w państwach UE, EOG i Szwajcarii, że firma prowadzi znaczącą działalność w kraju, m.in. jeśli osiąga w nim przynajmniej 25 proc. obrotów.

Te niejasne dla firm przepisy powodują, że przed sądami w Polsce toczy się około 500 spraw przeciwko ZUS. Dwa tygodnie temu Sąd Najwyższy skasował wyrok sądu apelacyjnego korzystny dla ZUS. Być może w końcu uda się więc wypracować jedno wspólne dla sądów, ZUS i przedsiębiorców stanowisko w sprawie miejsca płacenia składek od pracowników delegowanych do państw UE.

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl