Od 1 stycznia 2010 r. będzie tylko jeden kod tytułu ubezpieczenia dla zleceniobiorcy

Wejście w życie 1 stycznia 2010 r. nowego rozporządzenia określającego wzory dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych oraz kody używane do wypełniania tych dokumentów jest konsekwencją m.in. zmian wprowadzonych do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz powołaniem Funduszu Emerytur Pomostowych.

Od 1 stycznia 2010 r. składka na ubezpieczenie wypadkowe będzie obowiązkowa za wszystkich zleceniobiorców, którzy z umowy zlecenia podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (obowiązkowo albo dobrowolnie). Do końca grudnia 2009 r. ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają tylko ci zleceniobiorcy, którzy z umowy zlecenia są objęci obowiązkowymi lub dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi i pracę wykonują w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy.

W związku z nowymi zasadami podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu zleceniobiorców zmieniono opisy kodów tytułu ubezpieczenia. W okresie od 1 stycznia 2010 r. przestanie obowiązywać kod 04 12 XX, właściwy dla osoby wykonującej umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług, gdy praca nie jest wykonywana w siedzibie lub w miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy.

Zleceniobiorcy, którzy z umowy zlecenia do 31 grudnia 2009 r. nie podlegali ubezpieczeniu wypadkowemu, gdyż wykonywali pracę poza siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności i w związku z tym byli zgłoszeni do ubezpieczeń z kodem, który od 1 stycznia 2010 r. przestanie obowiązywać, będą musieli zostać wyrejestrowani z ubezpieczeń i ponownie zgłoszeni z kodem 04 11 XX.

Od 1 stycznia 2010 r. płatnicy będą zobowiązani do opłacania składki na Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP). Składka na FEP będzie opłacana za pracownika, który spełnia łącznie następujące warunki:

● urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.,

● wykonuje pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w ustawie o emeryturach pomostowych.

Obowiązek opłacania składki za pracownika spełniającego podane wyżej warunki, będzie powstawał z dniem rozpoczęcia wykonywania przez niego pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a ustawał z dniem zaprzestania wykonywania prac.

Składka będzie wynosiła 1,5 proc. podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, z zastosowaniem ograniczenia podstawy do kwoty 30-krotności. Będzie w całości finansowana ze środków płatnika składek.

Składki na FEP będą wykazywane wyłącznie w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. W deklaracji płatnik będzie podawał liczbę osób, za które opłaca składkę, i łączną jej kwotę. Wprowadzenie nowej składki spowodowało, iż zmianie musiał ulec wzór deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Wprowadzono pola na dane dotyczące: liczby pracowników, za których opłacana jest składka na FEP, liczby stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, sumy należnych składek na FEP.

Płatnicy będą zobowiązani do przekazania do ZUS danych identyfikacyjnych osoby wykonującej pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a także danych o takiej pracy. W tym celu wprowadzono również wzór nowego formularza o symbolu ZUS ZSWA Zgłoszenie/korekta danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Pierwsze zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze płatnik przekaże do 31 marca 2011 r. za 2010 i 2009 r. Wcześniej zgłoszenie trzeba przekazać, gdy pracownik wystąpi z wnioskiem o przyznanie emerytury pomostowej.

Od nowego roku zmianie ulegną opisy kodów niektórych tytułów ubezpieczeń, m.in.:

● kod 19 00 będzie dotyczył osoby kontynuującej ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz osoby podlegającej dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.

● kod 09 10 - będzie właściwy dla osoby bezrobotnej pobierającej zasiłek dla bezrobotnych, osoby pobierającej świadczenie integracyjne oraz osoby pobierającej stypendium w okresie odbywania studiów podyplomowych i niepozostawania w zatrudnieniu,

● kod 09 20 - będzie dotyczył osoby pobierającej stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które została skierowana przez powiatowy urząd pracy lub inny niż powiatowy urząd pracy podmiot kierujący.

W nowym rozporządzeniu prowadzono nowy kod przyczyny wyrejestrowania dla ubezpieczonego (700 - zawieszenie wykonywania działalności na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej) i dla płatnika składek (210 - zawieszenie wykonywania działalności na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej).

W raporcie ZUS RSA dodano nowe pole (03) dotyczące roku, w blokach, w których płatnicy wykazują wypłacone świadczenia lub przerwy w opłacaniu składek. Przed zmianą podawany był okres, który obejmował tylko dni i miesiące. Przykładowo, gdy pracownikowi w listopadzie zostało wypłacone wynagrodzenie chorobowe za okres od 2 do 10 listopada 2009 r., to w raporcie ZUS RSA płatnik w pola dotyczące okresu wpisywał od 2 listopada do 10 listopada. Od 1 stycznia 2010 r. będzie podawał także rok, którego dotyczy przerwa w opłacaniu składek.

Spółka z o.o. zatrudnia dwóch zleceniobiorców, którzy zgłoszeni są do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Z uwagi, że wykonują pracę poza siedzibą płatnika zgłoszenie do ubezpieczeń zostało przekazane do ZUS z kodem 04 12 XX. Z takim kodem są też za nich rozliczane składki. Od 1 stycznia zleceniodawca jako płatnik składek będzie zobowiązany w przypadku każdego zleceniobiorcy do złożenia formularza ZUS ZWUA i wyrejestrowania go z ubezpieczeń, do których był zgłoszony, wpisując jako datę ustania ubezpieczeń 1 stycznia 2010 r. i kod przyczyny wyrejestrowania 600 (inna przyczyna wyrejestrowania). Następnie płatnik będzie musiał zgłosić zleceniobiorcę do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZUA z kodem 04 11 XX, wpisując w pole data powstania obowiązku ubezpieczeń 1 stycznia 2010 r. Rozliczenie należnych za grudzień składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z umów zleceń musi nastąpić w dokumentach rozliczeniowych z kodem obowiązującym do 31 grudnia 2009 r., czyli z kodem 04 12 XX. Natomiast rozliczenie składek za styczeń 2010 r. powinno nastąpić w raportach z nowym kodem 04 11 XX.

Michał Jarosik

gp@infor.pl

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (Dz.U. nr 186, poz. 1444).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 24 czerwca 2008 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz innych dokumentów (Dz.U. nr 112, poz. 717).