Kiedy ZUS wypłaci zasiłek

Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która urodziła dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego. W tych przypadkach zasiłek może być wypłacany nie tylko w czasie trwania ubezpieczenia, ale także po jego ustaniu. Ponadto w wymienionych niżej sytuacjach możliwa jest wypłata zasiłku macierzyńskiego w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego.

Jeżeli po porodzie (w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego) ubezpieczenie chorobowe ustanie, wówczas zasiłek macierzyński wypłaca oddział ZUS właściwy według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej. W okresie ciąży i po porodzie (w czasie urlopu macierzyńskiego) pracownica jest chroniona przed rozwiązaniem stosunku pracy. Może się jednak zdarzyć, że po porodzie sama z własnej inicjatywy rozwiąże stosunek pracy albo rozwiązanie umowy o pracę nastąpi bez wypowiedzenia z jej winy. Wówczas za okres po rozwiązaniu stosunku pracy (po ustaniu ubezpieczenia chorobowego) zasiłek macierzyński wypłaci oddział ZUS, właściwy według jej miejsca zamieszkania.

Gdy z pracownicą zawarto umowę o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, pracodawca ma obowiązek umowę tę przedłużyć do dnia porodu. Od dnia porodu pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego. Z uwagi, że ostatnim dniem trwania stosunku pracy jest dzień porodu, za który pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński, wypłaty zasiłku za ten jeden dzień powinien dokonać pracodawca. Natomiast za pozostały okres przypadający po ustaniu ubezpieczenia chorobowego zasiłek wypłaca oddział ZUS. Możliwe jest jednak, by wpłaty zasiłku macierzyńskiego za cały okres, także za dzień porodu, w którym pracownica pozostaje jeszcze zatrudniona na podstawie stosunku pracy, dokonał oddział ZUS.

Zasiłek macierzyński w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego przysługuje, gdy rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży pracownicy nastąpiło w związku z ogłoszeniem upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu. W takim przypadku zasiłek macierzyński przysługuje za okres odpowiadający części urlopu macierzyńskiego, która przypada po porodzie, czyli w wymiarze skróconym o dwa tygodnie w stosunku do wymiaru urlopu określonego w kodeksie pracy.

Pracownicy, z którą rozwiązano stosunek pracy w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i której nie zapewniono w tym okresie innego zatrudnienia, przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, a następnie od dnia porodu zasiłek macierzyński.

Zasada ta odnosi się także do pracownicy korzystającej z urlopu wychowawczego, z którą rozwiązano stosunek pracy z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy w okresie ciąży i której nie zapewniono innego zatrudnienia.

W celu ustalenia prawa i wypłaty zasiłku macierzyńskiego przez oddział ZUS za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, poza dokumentami wymienionymi w tabeli, konieczne jest złożenie zaświadczenia płatnika składek na druku ZUS Z-3 (w przypadku wypłaty zasiłku pracownicy) lub ZUS Z-3a (gdy zasiłek przysługuje ubezpieczonej innej niż pracownica).

Pracodawca uprawniony do wypłaty zasiłków w razie choroby i macierzyństwa zawarł z pracownicą umowę o pracę na czas określony do 30 września 2009 r. W sierpniu 2009 r. pracownica przedłożyła pracodawcy zaświadczenie, że jest w siódmym miesiącu ciąży. Pracodawca miał zatem obowiązek przedłużyć umowę o pracę do dnia porodu. Poród nastąpił 15 października 2009 r. Jest to ostatni dzień, w którym trwał stosunek pracy. Za ten dzień pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński, który powinien wypłacić pracodawca. Za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, tj. od 16 października 2009 r., zasiłek macierzyński wypłaca oddział ZUS. Pracodawca zdecydował, że wypłatę zasiłku macierzyńskiego za cały okres przekaże oddziałowi ZUS. ZUS wypłaca zatem zasiłek od 15 października 2009 r.

@RY1@i02/2009/224/i02.2009.224.185.004a.101.jpg@RY2@

Dokumenty niezbędne do wypłaty przez ZUS zasiłku macierzyńskiego

Pracownica będąca w ciąży wypowiedziała umowę o pracę 1 października 2009 r. 23 września 2009 r. urodziła dziecko i na jej wniosek został jej udzielony urlop macierzyński od 23 do 30 września 2009 r. Za ten okres pracodawca wypłacił pracownicy zasiłek macierzyński. Natomiast za okres od 1 października 2009 r. do upływu 20 tygodni od dnia porodu zasiłek macierzyński będzie jej wypłacał oddział ZUS, właściwy dla miejsca jej zamieszkania.

Aneta Maj

gp@infor.pl

Art. 29 ust. 1, art. 30, art. 53 ust. 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Par. 1 ust. 2, par. 12, 14, 15 i 17 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 65, poz. 742 z późn. zm.).

Art. 177 par. 3, art. 180 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).