Wyrównania trzeba wykazać w rozliczeniach dla ZUS

Pracodawcy, wypłacając wyrównania, muszą wykazać te świadczenia w dokumentach rozliczeniowych składanych do ZUS. Zasiłki, świadczenia rehabilitacyjne, a także wypłacane wyrównania, są bowiem finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a płatnik musi je wypłacić i potrącić ze składek bieżących.

Wypłacając danej osobie wyrównanie zasiłków i świadczeń rehabilitacyjnych z ubezpieczenia chorobowego, należy wypełnić imienny raport miesięczny ZUS RSA oddzielnie dla każdego rodzaju świadczenia (a więc np. oddzielnie dla zasiłków chorobowych, opiekuńczych, macierzyńskich), wpisując w bloku:

● III. A dane identyfikacyjne pracownika, któremu wypłacane jest wyrównanie,

● III. B w polu 01 właściwy kod tytułu ubezpieczenia (np. 01 10 XX - gdy wyrównanie wypłacane jest osobie, która jest w dalszym ciągu pracownikiem płatnika, lub 30 00 XX - jeśli wyrównanie wypłacane jest byłemu pracownikowi), w polu 03 i 04 ostatni okres, za który przysługuje wyrównanie danego świadczenia, w polu 05 liczbę dni, zgodną z okresem wykazanym w polach 03 i 04, a w polu 07 łączną kwotę wyrównania danego, świadczenia za cały okres którego dotyczy wypłata.

Wypłacając odsetki z tytułu wyrównania danego świadczenia, należy wypełnić blok IV. A i IV. B raportu ZUS RSA w następujący sposób:

● w bloku IV. A trzeba podać dane identyfikacyjne osoby ubezpieczonej,

● w bloku IV. B w polu 01 wpisuje się kod tytułu ubezpieczenia 50 00 XX (z takim kodem składamy raport zarówno za osoby, które są w dalszym ciągu pracownikami, jak i za osoby, które pracownikami płatnika już nie są), w polu 02 odpowiedni kod/świadczenia przerwy (identyczny z kodem wykazanym przy wypłacie wyrównania), w polu 03 i 04 ten sam okres, który został wykazany przy wypłacie wyrównania danego świadczenia, a w polu 05 liczbę dni, zgodną z okresem wykazanym w bloku IV. B, w polu 03 i 04, w polu 07 łączną kwotę odsetek przysługującą z tytułu wyrównania danego świadczenia.

Jeżeli wyrównanie dotyczy zasiłku macierzyńskiego, to jego kwotę należy uwzględnić w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za miesiąc, w którym występuje wypłata tego wyrównania. Od tej kwoty trzeba naliczyć składki, jeżeli osoba w okresie, za który wyrównanie jest wypłacane, podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tego tytułu. Warto pamiętać, że osoba pobierająca zasiłek macierzyński do końca sierpnia 2009 r. podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tego tytułu, jeżeli nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz innych tytułów do ubezpieczeń. Natomiast od 1 września 2009 r. każda osoba pobierająca zasiłek macierzyński bezwarunkowo obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia stanowi kwota wypłaconego zasiłku.

Składki należy wykazać w raporcie ZUS RCA z kodem tytułu do ubezpieczeń 12 40 XX. W podstawie wymiaru składek płatnik wykazuje kwotę wypłaconego wyrównania i od tej podstawy nalicza składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jeżeli osoba, której jest ono wypłacane, spełniała warunki do podlegania ubezpieczeniom z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Płatnik zasiłku ma 30 dni, licząc od dnia następnego po dacie wpływu wniosku ubezpieczonego na ustalenie podstawy wymiaru zasiłków i wypłatę wyrównanie z odsetkami za zwłokę. Jeżeli dochowa tego terminu, odsetki zostaną rozliczone w ciężar składek. Gdy opóźni wypłatę wyrównania, odsetki z tego tytułu za okres od następnego dnia po upływie 30-dniowego terminu na wypłatę wyrównania do dnia jego wypłaty będzie musiał pokryć z własnych środków i nie będzie ich mógł rozliczyć w ciężar składek na ubezpieczenia społeczne.

Wypłatę wynagrodzenia za czas choroby, jego wyrównanie i odsetki finansuje z własnych środków pracodawca. Płatnik, który wypłaca wyrównanie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby, kwotę tego wyrównania musi uwzględnić w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Musi być ona wykazana w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA, sporządzanym za danego pracownika za miesiąc, w którym nastąpiła wypłata tego wyrównania. Ewentualne odsetki za opóźnienie w wypłacie wyrównania wynagrodzenia za czas choroby nie podlegają rozliczeniu w ciężar składek na ubezpieczenia społeczne oraz nie stanowią podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA kwoty wypłaconych świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego (wraz z odsetkami) należy wykazać w bloku V - Zestawienie wypłaconych świadczeń podlegających rozliczeniu w ciężar składek na ubezpieczenia społeczne. W polu V. 01 należy podać łączną kwotę wyrównań wraz z odsetkami z tytułu wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.

Naliczone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od łącznej kwoty wypłaconego wyrównania zasiłku macierzyńskiego należy wykazać na deklaracji ZUS DRA za miesiąc, w którym następuje wypłata tego wyrównania, w bloku IV zestawienie należnych składek na ubezpieczenia społeczne oraz źródeł finansowania, w polu 10 i 11 - składki finansowane przez budżet państwa.

ZUS przypomina o dokumentowaniu składników wynagrodzenia w celu ponownego ustalenia podstawy wymiaru i wypłaty wyrównania zasiłku, gdy prawo do zasiłków ustala ZUS. Jak wyjaśnia na swojej stronie internetowej, w celu ustalenia podstawy wymiaru zasiłków przysługujących za okres przed ogłoszeniem wyroku TK pracodawca powinien ponownie wystawić zaświadczenie ZUS Z-3 i podać w nim składniki wynagrodzenia, do których pracownik nie zachowywał prawa w okresie pobierania zasiłku. Zaświadczenie nie jest konieczne, jeżeli w poprzednio składanym ZUS Z-3 ten składnik był wykazany i z posiadanych przez ZUS informacji jednoznacznie wynika, że nie przysługiwał za okres pobierania zasiłku, którego podstawa wymiaru jest ponownie ustalana.

Odsetki za opóźnienie w wypłacie wyrównań zasiłków nie podlegają odliczeniu od składek na ubezpieczenia społeczne.

gp@infor.pl

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 czerwca 2008 r.; SK 16/06 (Dz.U. nr 119, poz. 771).

Ustawa z 28 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 179, poz. 1383).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 24 czerwca 2008 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz innych dokumentów (Dz.U. nr 112, poz. 717).