Po likwidacji firmy świadczenie z ZUS

O świadczenie przedemerytalne może wystąpić osoba, która została zwolniona z pracy, a nie spełnia warunków do otrzymania emerytury. Rozwiązanie stosunku pracy musi przy tym nastąpić z powodu szczególnych okoliczności określonych w ustawie o świadczeniach przedemerytalnych. Świadczenie przedemerytalne wynosi obecnie 804,02 zł.

Świadczenie przedemerytalne może uzyskać osoba zwolniona z pracy z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Zgodnie z przepisami tej ustawy niewypłacalność pracodawcy, a tym samym możliwość nabycia przez zwolnionego pracownika prawa do świadczenia przedemerytalnego, występuje m.in. wówczas, gdy na podstawie przepisów prawa upadłościowego i naprawczego sąd upadłościowy wydał postanowienie m.in. o:

● ogłoszeniu upadłości pracodawcy obejmującej likwidację majątku dłużnika,

● ogłoszeniu upadłości pracodawcy z możliwością zawarcia układu.

Osoby, które zostały zwolnione z pracy z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy, mogą nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego, jeśli do dnia rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn ukończyły co najmniej 56 lat (kobieta) lub 61 lat (mężczyzna) oraz udowodniły okres uprawniający do emerytury w wymiarze co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. W przypadku posiadania do 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy znacznie dłuższego stażu ubezpieczeniowego (co najmniej 34 lat dla kobiet, a 39 lat dla mężczyzn) świadczenie przedemerytalne może być przyznane bez względu na osiągnięty wiek. W obu przypadkach konieczne jest jednak pozostawanie w zatrudnieniu przez okres co najmniej 6 miesięcy u pracodawcy, który następnie uległ likwidacji lub stał się niewypłacalny. Do tego okresu wliczane są również okresy pobierania świadczeń w razie choroby i macierzyństwa.

Maciej P. został zwolniony z pracy w wyniku wydania przez sąd upadłościowy 9 stycznia 2009 r. postanowienia o ogłoszeniu upadłości pracodawcy obejmującej likwidację majątku dłużnika. Do tego czasu zainteresowany udowodnił 26 lat składkowych oraz 2 lata nieskładkowe. Wiek 61 lat wymagany do przyznania świadczenia przedemerytalnego ukończy jednak dopiero w grudniu 2009 r. Pomimo tego, że zainteresowany zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy, pobierał przez sześć miesięcy zasiłek dla bezrobotnych, a następnie zgłosił wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, ZUS wydał decyzję odmowną. Wnioskodawca ukończy bowiem wiek 61 lat już po dniu rozwiązania stosunku.

Stosunek pracy Janiny D. został rozwiązany z powodu zwolnień grupowych 31 grudnia 2008 r. W zakładzie pracy, który przeprowadził redukcję zatrudnienia, pracowała od 1 stycznia 2008 r., ale w okresie od 1 marca do 31 sierpnia 2008 r. przebywała na urlopie bezpłatnym. Z kolei od 1 do 9 września 2008 r. oraz od 15 października do 5 listopada 2008 r. korzystała ze zwolnień lekarskich do pracy i pobierała wynagrodzenie za czas choroby. Ustalając, czy został spełniony warunek pozostawania przez co najmniej sześć miesięcy w stosunku pracy z pracodawcą, który rozwiązał stosunek pracy, ZUS uwzględnił okresy zatrudnienia przerwane urlopem bezpłatnym, nie wyłączając okresów pobierania wynagrodzenia za czas choroby.

Należy podkreślić, że ustalając okres uprawniający do emerytury (staż ubezpieczeniowy), ZUS uwzględnia wszystkie przebyte okresy składkowe i nieskładkowe wymienione w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Trzeba jednak pamiętać, że okresy nieskładkowe nie mogą przekraczać 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Uwzględniane są również okresy ubezpieczenia za granicą w państwach, z którymi łączy Polskę dwustronna umowa w zakresie zabezpieczenia społecznego, a także okresy przebyte na terenie państw członkowskich UE, EOG lub Szwajcarii. Jeśli po zsumowaniu wymienionych okresów warunek posiadania stażu ubezpieczeniowego nadal nie jest spełniony, ZUS może uzupełnić go okresami pracy w gospodarstwie rolnym wymienionymi w ustawie emerytalnej.

Świadczenie przedemerytalne mogą również uzyskać osoby, których stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z przepisami tej ustawy zwolnienie z przyczyn dotyczących pracodawcy ma miejsce m.in. wówczas, gdy stosunek pracy:

● został rozwiązany z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tzw. zwolnienia grupowe) lub zgodnie z przepisami kodeksu pracy (w przypadku rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę zatrudniającego mniej niż 20 pracowników),

● został rozwiązany z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych.

W przypadku rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy uzyskanie świadczenia przedemerytalnego uzależnione jest od ukończenia co najmniej 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna) oraz posiadania okresu uprawniającego do emerytury w wymiarze co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Obydwa warunki muszą być spełnione do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Możliwość uzyskania świadczenia przedemerytalnego mają również osoby, które do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy nie ukończyły wymaganego wieku przedemerytalnego, ale osiągnęły najpóźniej w tym dniu okres uprawniający do emerytury w wymiarze co najmniej 35 lat (kobieta) lub 40 lat (mężczyzna).

Anna J. została zwolniona z pracy 31 lipca 2008 r. w związku z likwidacją stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych. Do tego czasu udowodniła 36-letni okres składkowy i nieskładkowy. Wiek wymagany od kobiet do przyznania świadczenia przedemerytalnego w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (55 lat) ukończy dopiero 10 marca 2010 r. Po upływie okresu sześciomiesięcznego pobierania zasiłku dla bezrobotnych ubezpieczona zgłosiła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Mimo nieukończenia wieku 55 lat do czasu rozwiązania stosunku pracy, ZUS przyznał jej to świadczenie ze względu na długi staż ubezpieczeniowy.

Świadczenie przedemerytalne dla pracownika, który musiał odejść z pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje tylko wtedy, gdy był on zatrudniony u tego pracodawcy przynajmniej przez sześć miesięcy.

Osoby, które zostały zwolnione z pracy z wymienionych wyżej powodów, muszą spełnić ogólne warunki wymagane do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Przede wszystkim konieczne jest zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy i uzyskanie statusu osoby bezrobotnej, a następnie pobieranie przez co najmniej sześć miesięcy zasiłku dla bezrobotnych. Do tego okresu wlicza się również okresy podjętego w tym czasie zatrudnienia na podstawie stosunku pracy (w tym w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych) bądź innej pracy zarobkowej.

W czasie pobierania zasiłku dla bezrobotnych osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne nie może odmówić przyjęcia propozycji zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub też wykonywania prac interwencyjnych lub robót publicznych, złożonej przez powiatowy urząd pracy. Natomiast po upływie przynajmniej sześciomiesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych powinna uzyskać zaświadczenie z powiatowego urzędu pracy potwierdzające tę okoliczność.

Przyznanie świadczenia przedemerytalnego następuje na wniosek złożony przez osobę zainteresowaną w placówce ZUS, właściwej ze względu na jej miejsce zameldowania na pobyt stały. Wniosek ten należy zgłosić nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wydania wspomnianego zaświadczenia. W szczególnie uzasadnionych przypadkach ZUS może, na wniosek osoby zainteresowanej, przywrócić ten termin.

Jeśli po upływie sześciomiesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, zainteresowany wykonuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową bądź też prace interwencyjne lub roboty publiczne, wniosek o świadczenie przedemerytalne musi złożyć w terminie 14 dni od daty ustania tego zatrudnienia lub prac. Termin ten nie podlega przywróceniu.

Marek Opolski

gp@infor.pl

Art. 2, 3, 7 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. nr 120, poz. 1252 z późn. zm.).

Art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).

Art. 2-8 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. nr 158, poz. 1121 z późn. zm.).