Czy można wystąpić o zmianę sposobu obliczenia emerytury

Tak. Od 1 stycznia 2009 r. obowiązuje przepis, zgodnie z którym, jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury, za podstawę tę przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.

Osoby, którym ZUS ustalił już emeryturę z uwzględnieniem okresu zatrudnienia, za który nie udało się udowodnić jakichkolwiek zarobków, mogą wystąpić z wnioskiem o przeliczenie świadczenia. Jeżeli wniosek ten zostanie zgłoszony do końca 2009 roku, emerytura w wysokości przeliczonej według nowych zasad przysługuje z wyrównaniem od 1 stycznia 2009 r.

Możliwość przyjęcia minimalnego wynagrodzenia za pracę zamiast zerowego dotyczy w pewnym zakresie również osób, które nie zdołały udowodnić wynagrodzeń za niektóre okresy pozostawania w stosunku pracy i lata z zerowymi zarobkami nie zostały wcześniej uwzględnione przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia. Osoby te mogą obecnie wnioskować o przeliczenie emerytury w myśl art. 111 ustawy emerytalnej. Przeliczenie świadczenia zgodnie z tym przepisem może nastąpić m.in. z uwzględnieniem wynagrodzeń z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie podstawy wymiaru, jeżeli nowo ustalony wskaźnik wysokości podstawy wymiaru (będący wypadkową zarobków oraz przeciętnych płac w poszczególnych latach) jest wyższy od wskaźnika ustalonego poprzednio.

Przeliczając podstawę wymiaru emerytury na podstawie wspomnianego przepisu, ZUS może uwzględnić również te lata, w których osoba uprawniona pozostawała w stosunku pracy, za które nie zdołała udowodnić żadnych wynagrodzeń. ZUS przyjmie za te lata kwotę minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Należy jednak podkreślić, że emerytura w przeliczonej wysokości przysługuje w tym przypadku od miesiąca zgłoszenia wniosku, a więc bez wyrównania za okres od 1 stycznia 2009 r.

W przedstawionej w pytaniu sytuacji uprawniona do emerytury może dokonać przeliczenia świadczenia na podstawie zarobków z 20 dowolnie wybranych lat kalendarzowych, z uwzględnieniem również minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 1979 roku. Jeśli taki wariant obliczenia emerytury okaże się korzystniejszy, świadczenie w podwyższonej wysokości będzie przysługiwało od miesiąca zgłoszenia wniosku o jego przeliczenie.