Ojciec też może skorzystać z zasiłku macierzyńskiego

Zasiłek macierzyński przysługuje osobom podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu zarówno obowiązkowo, np. pracownikom, jak i dobrowolnie, np. zleceniobiorcom, osobom prowadzącym pozarolniczą działalność. Pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego, którego wymiar określa kodeks pracy. Natomiast pozostałym ubezpieczonym zasiłek ten wypłaca się za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego określonego w kodeksie pracy dla pracownic.

Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu, który:

● przyjął na wychowanie dziecko w wieku do siódmego roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do dziesiątego roku życia, i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o jego przysposobienie,

● przyjął na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, dziecko w wieku do siódmego roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do dziesiątego roku życia.

Przepisy dopuszczają możliwość skrócenia okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego przez pracownicę, która zrezygnuje z części urlopu macierzyńskiego, albo przez inną ubezpieczoną. Należy jednak podkreślić, że rezygnacja z pobierania zasiłku macierzyńskiego może nastąpić dopiero wtedy, gdy ubezpieczona skorzysta z tego świadczenia przez co najmniej 14 tygodni i pod warunkiem, że po tym okresie osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony-ojciec dziecka, który w tym celu uzyska prawo do urlopu macierzyńskiego lub przerwie działalność gospodarczą albo inną działalność zarobkową.

Po przerwaniu (skróceniu) okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego ze świadczenia tego może skorzystać tylko ojciec, który wychowuje dziecko. Ojciec dziecka, który się nim nie zajmuje, nie otrzyma zasiłku. Fakt wychowywania dziecka przez ojca potwierdza się pisemnym oświadczeniem obojga rodziców.

Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu-ojcu dziecka, jeżeli matka dziecka po porodzie przebywa w szpitalu ze względu na stan zdrowia, a on musi zaopiekować się w tym czasie nowo narodzonym dzieckiem. Należy jednak pamiętać, że może on z tego świadczenia skorzystać dopiero wtedy, gdy ubezpieczona-matka dziecka, wykorzysta zasiłek macierzyński przez osiem tygodni po porodzie. Ubezpieczonemu-ojcu wychowującemu dziecko przysługuje wówczas prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres pobytu ubezpieczonej matki dziecka w szpitalu. Należy podkreślić, że łączny okres pobierania zasiłku macierzyńskiego przez ubezpieczonych matkę i ojca wychowującego dziecko nie może przekraczać okresu odpowiadającego okresowi urlopu macierzyńskiego określonego w kodeksie pracy dla matki dziecka.

W celu wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczony-ojciec dziecka musi przedłożyć:

● skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,

● zaświadczenie ze szpitala o dacie przyjęcia ubezpieczonej-matki dziecka do szpitala,

● zaświadczenie o okresie przysługującego i wypłaconego matce dziecka zasiłku macierzyńskiego.

Jeżeli zasiłek macierzyński wypłaca nie pracodawca, lecz Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dodatkowo ubezpieczony powinien złożyć:

● zaświadczenie pracodawcy o udzielonym urlopie macierzyńskim - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem,

● oświadczenie o przerwaniu działalności pozarolniczej - w przypadku ubezpieczonego będącego osobą prowadzącą działalność pozarolniczą,

● zaświadczenie o przerwaniu działalności zarobkowej - w przypadku pozostałych ubezpieczonych.

Jeżeli ubezpieczona-matka dziecka umiera albo gdy porzuci dziecko, wówczas zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu-ojcu dziecka, który przerwie zatrudnienie, działalność gospodarczą lub inną działalność zarobkową w celu osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem. W takim przypadku okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego dla ojca dziecka ulega skróceniu o okres wypłaty tego zasiłku ubezpieczonej-matce dziecka.

W razie śmierci ubezpieczonej lub porzucenia przez nią dziecka, dowodem wymaganym do wypłaty zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonemu-ojcu dziecka, który będzie sprawował osobistą opiekę nad dzieckiem, jest:

● skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,

● zaświadczenie płatnika zasiłku o okresie wypłaty oraz o okresie przysługującego zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonej - matce dziecka,

● w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem - zaświadczenia pracodawcy o okresie udzielonego urlopu macierzyńskiego, ubezpieczonego prowadzącego działalność pozarolniczą - oświadczenie ojca dziecka o przerwaniu działalności, pozostałych ubezpieczonych - zaświadczenia o przerwaniu działalności zarobkowej.

W przypadku porzucenia dziecka przez ubezpieczoną matkę dziecka, oprócz wymienionych wyżej dokumentów, dodatkowo wymagane jest oświadczenie o porzuceniu dziecka.