Wysokość dodatkowej opłaty zależy od przerwy w ubezpieczeniu zdrowotnym

Umowa dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego może być zawarta wyłącznie przez osobę niepodlegającą obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, która ma miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Przez miejsce zamieszkania należy rozumieć miejscowość, w której osoba zainteresowana przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Osoba, która chce być objęta dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, musi złożyć w oddziale NFZ wniosek w tej sprawie. Można go znaleźć na stronie internetowej NFZ.

Zawarcie umowy z NFZ uzależnione jest od wniesienia opłaty dodatkowej, która jest tym wyższa, im dłuższy czas osoba wnioskująca nie była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym (patrz tabela). Stanowi ona określony w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, procent przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku w poprzednim kwartale.

Opłatę należy wnieść przed podpisaniem umowy na numer konta oddziału wojewódzkiego NFZ. W uzasadnionych przypadkach, na wniosek osoby ubezpieczającej się, dyrektor oddziału Funduszu może odstąpić od pobrania opłaty lub rozłożyć ją na miesięczne raty (maksymalnie na 12 rat). Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej przewiduje katalog osób zwolnionych z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Z opłacenia jej zwolnieni są m.in. cudzoziemcy - studenci i uczestnicy studiów doktoranckich, którzy studiują w RP, oraz absolwenci, którzy odbywają staż.

Osoba, która chce zawrzeć umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, powinna w celu ustalenia opłaty dodatkowej przedstawić dokument potwierdzający ostatni okres podlegania ubezpieczeniu, np. RMUA od pracodawcy, dowód wpłaty ostatniej składki z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

Zawierający umowę o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, tak jak osoba obowiązkowo podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu, musi zgłosić do tego ubezpieczenia członków rodziny niepodlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Zgłoszenie do ubezpieczenia członków rodziny nie powoduje konieczności opłacania wyższej składki.

Umowa dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego zawierana jest na czas nieoznaczony. Rozwiązanie umowy następuje natomiast poprzez pisemne poinformowanie NFZ o rezygnacji z ubezpieczenia zdrowotnego, ale trzeba pamiętać, że nie można zarówno nawiązać, jak i rozwiązać umowy z datą wsteczną.

Z mocy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne ustaje po upływie miesiąca nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek. Dobrowolne ubezpieczenie ustaje również wówczas, gdy ubezpieczony zostanie objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, np. rozpocznie prowadzenie działalności gospodarczej, czy też zostanie zatrudniony na podstawie umowy o pracę.

Po zawarciu umowy z NFZ należy złożyć w ZUS zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZZA z kodem tytułu do ubezpieczeń 24 10 XX. W zgłoszeniu podaje się datę objęcia ubezpieczeniem, tj. datę określoną w umowie z NFZ. Osoba zgłaszająca do ubezpieczenia zdrowotnego członków swojej rodziny musi także dokonać ich zgłoszenia w ZUS, składając druk ZUS ZCNA.

Po złożeniu dokumentów w ZUS z dniem określonym w umowie z NFZ ubezpieczony oraz zgłoszeni przez niego do ubezpieczenia zdrowotnego członkowie jego rodziny uzyskują prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9 proc. podstawy wymiaru. Osoba podlegająca dobrowolnie ubezpieczeniu zdrowotnemu za każdy miesiąc obowiązywania umowy musi opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne od kwoty deklarowanego miesięcznego przychodu nie niższego jednak niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego kwartału, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszane przez prezesa GUS w Monitorze Polskim. Podstawa wymiaru ulega więc zmianie co trzy miesiące. Za marzec wynosi 3322,09 zł, a kwota składki 298,99 zł.

Należy podkreślić, iż podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest miesięczna i niepodzielna. Nie ulega zatem proporcjonalnemu zmniejszeniu, gdy dana osoba podlega temu ubezpieczeniu tylko przez część miesiąca.

Za każdy miesiąc podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu trzeba złożyć w ZUS deklarację rozliczeniową ZUS DRA i wykazywać tam podstawę wymiaru i kwotę należnej składki. Deklaracja powinna być złożona do 15 dnia danego miesiąca za miesiąc poprzedni. W tym samym terminie składka powinna być opłacana.

W odróżnieniu od opłaty dodatkowej wpłata należności z tytułu składki powinna następować na rachunek ZUS, na którym gromadzone są wpłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne.