Kiedy ojciec dziecka może otrzymać zasiłek macierzyński

Ojciec dziecka ma prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego z tytułu opieki nad dzieckiem, którego matka po porodzie przebywa w szpitalu. Jest to jednak możliwe dopiero po wykorzystaniu przez matkę dziecka ośmiu tygodni urlopu i zasiłku macierzyńskiego. W przedstawionej sytuacji warunek ten jest spełniony, ponieważ osiem tygodni urlopu i pobierania zasiłku przez matkę dziecka upłynęło 28 lutego 2009 r. Ojciec dziecka ma zatem prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego od 1 marca 2009 r. do końca pobytu matki dziecka w szpitalu, jednak nie dłużej niż do dnia, w którym kończy się udzielony jej urlop macierzyński, tj. maksymalnie do 23 maja 2009 r. Jeżeli pobyt matki dziecka w szpitalu będzie krótszy, wówczas po powrocie do domu będzie ona korzystać z urlopu i zasiłku macierzyńskiego do 23 maja 2009 r. Okres urlopu macierzyńskiego i wypłaty zasiłku macierzyńskiego dla matki i ojca dziecka nie może bowiem przekraczać łącznie wymiaru określonego dla pracownicy z tytułu urodzenia dziecka.

W celu ustalenia prawa do urlopu i zasiłku macierzyńskiego ojciec dziecka powinien w swoim zakładzie pracy przedłożyć skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, zaświadczenie ze szpitala o dacie przyjęcia ubezpieczonej - matki dziecka do szpitala oraz zaświadczenie o okresie przysługującego i wypłaconego jej zasiłku macierzyńskiego. Po wypisaniu matki dziecka ze szpitala pracownik musi niezwłocznie o tym fakcie poinformować swojego pracodawcę i udokumentować datę wypisu ze szpitala zaświadczeniem.

W razie śmierci pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do niewykorzystanej części tego urlopu przez matkę dziecka. Jeżeli zatem matka dziecka miała prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 20 tygodni, a wykorzystała tydzień tego urlopu, wówczas ojcu dziecka będzie przysługiwał urlop i zasiłek przez 19 tygodni.

W analizowanej sytuacji w celu wypłaty zasiłku macierzyńskiego pracownik musi przedstawić akt zgonu żony.

Decyzja o skróceniu okresu urlopu macierzyńskiego należy co prawda do pracownicy-matki dziecka, jednak przepisy wyraźnie określają, że może ona zrezygnować z części urlopu dopiero po wykorzystaniu go w wymiarze 14 tygodni. Warunkiem skrócenia urlopu jest udzielenie niewykorzystanej części urlopu macierzyńskiego pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko.

Pracownik będzie mógł zatem skorzystać z urlopu i zasiłku macierzyńskiego dopiero wtedy, gdy jego żona wykorzysta 14 tygodni urlopu. W tym celu powinien przedłożyć swojemu pracodawcy m.in. skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, zaświadczenie o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez matkę dziecka oraz o okresie przysługującego jej urlop macierzyńskiego.

Skorzystanie z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego jest możliwe po wykorzystaniu przez pracownicę ośmiu tygodni tego urlopu, tj. od 18 marca 2009 r.

Pracownik - ojciec dziecka ma prawo do urlopu i zasiłku macierzyńskiego w sytuacji, gdy matka dziecka przerwie urlop macierzyński, po wykorzystaniu go w wymiarze ośmiu tygodni, z powodu pobytu w szpitalu. Zasada ta ma odpowiednie zastosowanie do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Zatem w przypadku gdy pracownica, która przyjęła na wychowanie dziecko (dzieci) w wieku do siedmiu lat i przebywa w szpitalu, może przerwać ten urlop po upływie ośmiu tygodni liczonych od dnia rozpoczęcia korzystania z tego urlopu. Pracownik-ojciec adopcyjny może w tej sytuacji wykorzystać część urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego. Łączny wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wykorzystanego przez pracownicę i pracownika nie może przekraczać wymiaru określonego dla pracownicy - w tym przypadku 31 tygodni.

Ubezpieczony może otrzymać zasiłek macierzyński, gdy prawo do tego świadczenia przysługuje matce dziecka i nie może ona z niego korzystać, np. z powodu pobytu w szpitalu. Jeżeli zatem matka dziecka nie ma prawa do zasiłku, wówczas ojcu dziecka świadczenie to nie przysługuje.

W analizowanej sytuacji ojciec dziecka może otrzymać zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad zdrowym dzieckiem w wieku do ośmiu lat z powodu przebywania matki dziecka - stałej opiekunki w szpitalu.

Po wykorzystaniu przez pracownicę po porodzie urlopu macierzyńskiego w wymiarze ośmiu tygodni, pracownikowi - ojcu wychowującemu dziecko przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego. Odpowiada okresowi, w którym pracownica uprawniona do urlopu wymaga opieki szpitalnej ze względu na stan zdrowia, który uniemożliwia jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Zasadę tę stosuje się odpowiednio do pracownicy korzystającej z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie. Jeżeli zatem pracownica, która przyjęła dziecko na wychowanie, przebywa w szpitalu, wówczas może przerwać urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego po upływie ośmiu tygodni (56 dni) liczonych od dnia rozpoczęcia korzystania z tego urlopu. Pracownik - ojciec adopcyjny może w takim przypadku wykorzystać część urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, jednak łączny wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wykorzystanego przez pracownicę i pracownika nie może przekraczać wymiaru przysługującego pracownicy.

Przedstawione wyżej zasady stosuje się odpowiednio do ubezpieczonych innych niż pracownicy. W analizowanej sytuacji przedsiębiorca podlegający ubezpieczeniu chorobowemu - ojciec adopcyjny, może po wykorzystaniu przez pracownicę ośmiu tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego skorzystać z zasiłku macierzyńskiego przez jeden tydzień. W tym celu musi przerwać działalność pozarolniczą aby sprawować opiekę nad dzieckiem.