Zawieszenie świadczenia

Od 1 stycznia 2009 r. pierwsze osoby wykonujące prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze mogą ubiegać się o emerytury pomostowe. Prawo do nich mają osoby wykonujące prace, których długotrwałe wykonywanie może mieć negatywny wpływ na zdrowie pracownika. Osoby otrzymujące te emerytury będą mogły podjąć pracę, ale powinny liczyć się z ewentualnym zawieszeniem lub zmniejszaniem świadczenia.

Pracownik wykonujący pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze otrzymuje prawo do emerytury pomostowej po to, aby po przejściu na nią nadal nie wykonywał takiej samej pracy. Z tego względu ustawodawca jednoznacznie stwierdził, że prawo do świadczenia ulegnie zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

W przypadku podjęcia innej pracy niemającej związku z wcześniej wykonywanym zawodem taka osoba może dorabiać. Musi jednak pamiętać, że prawo do emerytury ulegnie zawieszeniu lub zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

W przypadku emerytów prowadzących pozarolniczą działalność za przychód przyjmuje się podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. Równocześnie trzeba pamiętać, że za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego uważa się również zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności. Takie same zasady stosuje się również do emerytów i rencistów osiągających przychód z tytułu działalności wykonywanej za granicą.

Osoby otrzymujące emerytury pomostowe muszą pamiętać, że ustawa o emerytach i rentach z FUS wprowadziła dwie kwoty graniczne, których przekroczenie powoduje zawieszenie albo zmniejszenie emerytury bądź renty. Pierwsza z nich stanowi 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez prezesa GUS. Jeśli przychód osoby mającej prawo do emerytury pomostowej przekroczył niższą kwotę graniczną, ale nie jest wyższy od drugiej kwoty granicznej (130 proc.), świadczenie podlega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia tego limitu, nie więcej jednak niż o maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną dla emerytury w danym okresie. Natomiast przekroczenie progu zarobkowego stanowiącego 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia powoduje zawieszenie emerytury.

Od 1 marca 2009 r. uległy zmianie dopuszczalne kwoty dodatkowych przychodów osiąganych przez emerytów. Obecnie pierwsza kwota graniczna wynosząca 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego wynosi 2167,60 zł. W praktyce więc przychody do tej kwoty nie powodują żadnych zmniejszeń emerytury pomostowej. Druga kwota graniczna wynosząca 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, której przekroczenie powoduje zawieszenie emerytury, wynosi 4025,60 zł. Natomiast przychody między kwotą 2167,60 zł a 4025,60 zł powodują zmniejszenie emerytury maksymalnie o kwotę 467,09 zł.

Jeżeli łączna kwota przychodu przewyższy w roku kalendarzowym kwotę graniczną przychodu o kwotę niższą niż kwota nienależnie pobranych świadczeń, zwrotu tej kwoty nie dokonuje się, w przypadku kiedy osoba otrzymująca emeryturę pomostową dokona wpłaty na Fundusz Emerytur Pomostowych, kwoty równej kwocie tego przekroczenia, pomniejszonej o kwotę pobranej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Organ rentowy informuje uprawnionego o możliwości uniknięcia zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń w razie dokonania wskazanej wpłaty na Fundusz Emerytur Pomostowych i wyznacza termin na jej wpłatę. Jeżeli uprawniony nie dokona w wyznaczonym terminie wpłaty, ZUS będzie dochodzić zwrotu nienależnie pobranej emerytury pomostowej.