Płatnik może skorzystać z ulg

W ZUS obowiązują nowe standardy obsługi wniosków o raty, odroczenia i umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Każdy przedsiębiorca, który ma kłopoty finansowe, będzie mógł przesłać do ZUS wniosek o te ulgi w formie elektronicznej. Szybciej niż dotąd otrzyma też decyzję w tej sprawie - ZUS wyda ją w ciągu dwóch miesięcy.

Także drogą elektroniczną firma otrzyma, na swój wniosek, wykaz dokumentów, jakie musi złożyć do ZUS. Zainteresowani mogą oczywiście nadal składać również papierowe wnioski. Zakład na wniosek płatnika może udzielić mu ulgi w spłacie składek w postaci odroczenia, rozłożenia na raty albo ich umorzenia.

Odroczenie może dotyczyć jedynie składek bieżących lub przyszłych, których ustawowy termin płatności nie upłynął. Odroczeniu nie podlega kwota odpowiadająca wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne, a także składki na ubezpieczenie zdrowotne za zatrudnionych pracowników lub innych ubezpieczonych niebędących płatnikami składek na własne ubezpieczenia (np. zleceniobiorców, nakładców). W przypadku płatników opłacających składkę na własne ubezpieczenia odroczeniem może zostać objęta pełna kwota składek. Przy udzieleniu tej ulgi nie nalicza się odsetek za zwłokę, w zamian za co naliczana jest opłata prolongacyjna stanowiąca 50 proc. stawki odsetek za zwłokę (obecnie 5 proc.).

Rozłożenie spłaty zadłużenia na raty polega na umożliwieniu płatnikowi posiadającemu zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na jego uregulowanie w dłuższym okresie bez wszczynania wobec niego egzekucji. Podobnie jak przy odroczeniu płatnik nie może się ubiegać o raty w spłacie, jeśli nie zapłacił składek pracowniczych. Od składek, które rozłożono na raty, zakład nalicza opłatę prolongacyjną.

Umorzenie należności jest uzależnione od zaistnienia wskazanych przez ustawodawcę przesłanek, tj. całkowitej nieściągalności, lub uzasadnione ważnym interesem płatnika.

Od 1 kwietnia 2010 roku ZUS szybciej rozpoznaje sprawy dotyczące udzielania ulg i umorzeń. Stało się tak dzięki wprowadzeniu w ZUS nowych standardów rozpatrywania spraw z tego zakresu. Równocześnie z ich implementacją zakład wdrożył wiele nowych rozwiązań, żeby zwiększyć efektywność postępowania wyjaśniającego poprzedzającego podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie i ujednolicić zasady rozpatrywania wniosków we wszystkich terenowych jednostkach organizacyjnych zakładu.

Wiadomo, że na ostateczny termin załatwienia sprawy największy wpływ ma przebieg procesu gromadzenia materiału dowodowego. Aby go usprawnić, Zakład Ubezpieczeń Społecznych m.in. rozszerzył liczbę dostępnych dla płatników źródeł informacji na temat instytucji ulg i umorzeń. Szczególny nacisk położono na wymogi formalne, które powinien spełniać prawidłowo złożony wniosek. Płatnicy mogą korzystać m.in. z ulotek informacyjnych oraz uaktualnionych wyjaśnień zamieszczonych w serwisie www.e-inspektorat.zus.pl.

Dzięki indywidualnemu podejściu do każdego wnioskodawcy, który już na etapie składania wniosku otrzymuje szczegółową informację na temat ustawowych przesłanek udzielenia ulg i umorzeń, jak również wymaganej do wniosku dokumentacji, skróceniu uległo postępowanie dowodowe, a co za tym idzie całe postępowanie niezbędne do wydania decyzji. Obecnie trwa ono około dwóch miesięcy. Wcześniej trwało około pół roku.

Dla płatników z punktu widzenia efektywności postępowania ma również znaczenie to, że rozbudowany został katalog dostępnych form kontaktu z zakładem (np. możliwość złożenia wniosku za pośrednictwem Elektronicznego Urzędu Podawczego (EUP) lub w dowolnym oddziale lub inspektoracie zakładu. Wnioskodawcy mogą drogą elektroniczną złożyć zapotrzebowania na wykaz dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy. Takie rozwiązania zminimalizowały dotychczas występujące utrudnienia w komunikacji oceniane przez płatników jako przejaw biurokracji.

Każdy płatnik ubiegający się o udzielenie ulgi lub umorzenie, niezależnie od tego, w którym oddziale czy inspektoracie ZUS składa w tej sprawie wniosek, powinien przedłożyć dokumentację potwierdzającą zasadność jej udzielenia, w tym dokumenty obrazujące kondycję finansową i możliwości płatnicze. Mając na względzie to, iż podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku może być m.in. osoba fizyczna prowadząca działalność na własny rachunek, spółka prawa handlowego lub osoba, na którą została w drodze decyzji przeniesiona odpowiedzialność za zobowiązania płatnika składek, rodzaj i zakres dokumentacji wymaga każdorazowego dostosowania do zobowiązanego ubiegającego się o ulgę lub umorzenie. Na przykład spółka akcyjna złoży takie dokumenty, jak:

● bilans za ostatnie trzy lata obrotowe,

● opinia i raport biegłego z badania ostatniego bilansu,

● rachunek zysków i strat za ostatnie trzy lata obrotowe,

● rachunek przepływów środków pieniężnych za ostanie trzy lata obrotowe,

● oświadczenie o stanie majątkowym w zakresie przewidywanych środków możliwych do uzyskania w wyniku kontaktów, umów itp.,

● oświadczenie o terminowości uiszczania opłat przez nabywców,

● oświadczenie o szacunkowej wartości zobowiązań firmowych,

● oświadczenie dotyczące szacunkowej wartości majątku firmowego,

● uchwały zgromadzenia wspólników,

● deklaracje podatkowe (ostateczne za ubiegły rok i zaliczkowe za bieżący),

● zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezaleganiu lub zaleganiu z podatkami,

● oświadczenie o stanie majątkowym w zakresie posiadania zobowiązań względem innych wierzycieli z określeniem ich rodzaju, wysokości i terminów spłaty.

Urzędnik wszystkie dane finansowe pochodzące ze złożonych dokumentów wprowadzi do elektronicznego kalkulatora. Przedsiębiorca będzie mógł liczyć na tym wyższą pomoc w spłacie należności składkowych, im jego kondycja ekonomiczna oceniona przez kalkulator okaże się słabsza. Dzięki kalkulatorowi każdy przedsiębiorca jest oceniany obiektywnie według tych samych kryteriów. Ocena dokonana przez taki kalkulator pozwala także na określenie prawdopodobieństwa utraty przez przedsiębiorstwo zdolności do regulowania zobowiązań wobec zakładu w czasie realizacji układu ratalnego czy odroczenia terminu płatności składek.

Przedsiębiorcy, którym ZUS udzieli ulgi, będą mogli renegocjować jej warunki. Jeśli na przykład firma popadnie w kłopoty finansowe (nie otrzymała zapłaty za kontrakt), to będzie się mogła ubiegać o zmianę wysokości rat, terminu ich płatności i okresu spłaty. Może zdarzyć się też tak, że firma będzie chciała wcześniej spłacić raty czy odroczone składki.

Wyjaśnienia ZUS dotyczące tego jak powinien być wypełniony wniosek o przyznanie ulgi w spłacie składek, znajdują się na stronie www.e-inspektorat.zus.pl

Około dwóch miesięcy trwa rozpatrywanie wniosku w sprawie przyznania ulgi w ZUS

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

Art. 28 i 29 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Dokument ZUS - Założenia do standardów obsługi klientów zakładu przy rozpatrywaniu wniosków o udzielenie ulgi i umorzenie należności z tytułu składek.