12 tys. zł oszczędza na składkach ZUS osoba zakładająca firmę

Dla osób prowadzących od dłuższego czasu firmę wysokość comiesięcznego przelewu do ZUS z tytułu wszystkich składek wynosi prawie 840 zł. Inaczej jest w przypadku tych, którzy dopiero debiutują w biznesie. Mogą oni skorzystać z tzw. dwuletniej ulgi w opłacaniu składek do ZUS. Dzięki temu płacą, w najtrudniejszym dla siebie okresie rozkręcania firmy, nieco ponad 350 zł miesięcznie.

Tak zwaną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i składek do Funduszu Pracy dla większości osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą stanowi zadeklarowana kwota, która nie może być jednak niższa niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na dany rok kalendarzowy. Obecnie, za cały 2010 rok, ta podstawa to 1887,60 zł.

Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) oraz do Funduszu Pracy dla tych osób (liczone właśnie od tej podstawy) za 2010 rok nie mogą być niższe od kwot:

● na ubezpieczenie emerytalne 368,46 zł (19,52 proc. podstawy wymiaru),

● na ubezpieczenia rentowe 113,26 zł (6 proc. podstawy wymiaru),

● na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe 46,25 zł (2,45 proc. podstawy wymiaru),

● na Fundusz Pracy 46,25 zł (2,45 proc. podstawy wymiaru).

Osoby prowadzące działalność muszą też (po samodzielnym ustaleniu stopy procentowej) opłacić składki na ubezpieczenie wypadkowe. Zakładając (tak jest najczęściej), że wynosi ona 1,67 proc. aktualnej podstawy wymiaru, składka wynosi 31,52 zł.

Osoby prowadzące własne firmy muszą też opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Wpływa ona do NFZ, ale jej wpłaty dokonuje się do ZUS. Podstawa jej naliczania jest inna niż ta, którą stosuje się do ubezpieczeń społecznych. Stanowi ją zadeklarowana kwota, która nie może być niższa niż 75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale 2009 r., włącznie z wypłatami z zysku. Składka do NFZ nie może być niższa niż 9 proc. tej kwoty. Wynosi więc 233,32 zł.

Wysokość wszystkich składek dla osób prowadzących już działalność gospodarczą (jeśli założymy, że opłacają składkę wypadkową w wysokości 1,67 proc. i dobrowolnie składkę chorobową) wynosi obecnie 839,06 zł miesięcznie. Trzeba je opłacać bez względu na dochód osiągany z tytułu prowadzonej działalności. Trzeba to robić do 10. dnia danego miesiąca za poprzedni miesiąc. Składki za lipiec wpłaca się więc do 10. sierpnia.

Te osoby, które dopiero debiutują w biznesie, nie muszą co miesiąc wpłacać do ZUS ponad 800 zł. Aby pomóc im rozkręcić firmę, od pięciu lat obowiązuje dla nich specjalne rozwiązanie. Wybrane osoby, które rozpoczynają prowadzenie firmy 25 sierpnia 2005 roku lub później, mogą korzystać z ulgi w opłacaniu składek do ZUS. Przez pierwsze dwa lata od daty rozpoczęcia wykonywania działalności opłacają składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe (dobrowolna) od preferencyjnej podstawy wymiaru. Nie opłacają składki do Funduszu Pracy.

Podstawa, która służy do obliczania składek, jakie trzeba zapłacić do ZUS, jest zdecydowanie niższa od tej, którą opłacają osoby prowadzące już działalność. Wynosi nie 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia, ale 30 proc. minimalnego wynagrodzenia. Przez cały 2010 rok jest to 395,10 zł, tj. 30 proc. z kwoty 1317 zł. Początkujący biznesmen zapłaci więc do ZUS z tytułu składek ubezpieczeniowych 117,11 zł zamiast 605,74 zł miesięcznie. Do tej kwoty trzeba jeszcze doliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne - 233,32 zł.

Osoba podjęła prowadzenie pierwszej działalności gospodarczej w czerwcu tego roku. Opłaca od tej pory składki na ubezpieczenia społeczne od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia. Okres korzystania z ulgi będzie obowiązywał ją do maja 2012 roku (24 miesiące kalendarzowe). Później musi pamiętać, żeby zacząć opłacać składki od podstawy nie niższej niż 60 proc. średniej pensji. Za czerwiec 2012 roku musi więc zapłacić do ZUS składki w normalnej wysokości.

W efekcie koszt prowadzenia firmy przez osobę, która dopiero ją zakłada, wynosi łącznie 350,43 zł miesięcznie, a nie tak jak dla pozostałych osób prowadzących działalność 839,06 zł. Można więc, korzystając z ulgi, zaoszczędzić miesięcznie 488,63 zł, a w ciągu dwóch lat 11,73 tys. zł.

Wszystkie te wartości są obliczone od aktualnie obowiązującej podstawy naliczania składek i kwoty minimalnego wynagrodzenia za 2010 rok. Wartości te będą zmieniać się co rok. W przyszłości będą różne podstawy naliczania składek (w związku z tym ich kwoty) i poziom minimalnej płacy. Jednak ulga - ze względu na różnicę podstawy wymiaru składek - zawsze będzie znacząca.

Ulgowe składki mogą opłacać osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, w tym wspólnicy spółki cywilnej. Także wykonywanie wolnego zawodu (np. adwokata, lekarza) stanowi działalność gospodarczą i te osoby też mogą korzystać z ulgi.

Z preferencyjnych zasad opłacania składek nie mogą jednak korzystać wspólnicy spółek jawnych, komandytowych lub partnerskich oraz jednoosobowy wspólnik spółki z o.o., a także twórcy i artyści.

Ponieważ ulga jest przeznaczona dla debiutujących w biznesie, liczy się nie tylko to, czy ktoś nie prowadzi w danym momencie firmy, ale czy nie robił tego w niedalekiej przeszłości. Z ulgi mogą skorzystać osoby, które nie prowadzą obecnie działalności gospodarczej ani nie prowadziły jej w ciągu ostatnich 60 miesięcy. Nie można więc zamknąć prowadzonej firmy i założyć nowej, chcąc skorzystać z możliwości opłacania niższych składek.

Ponadto z możliwości skorzystania z ulgi wykluczone są osoby, które prowadząc firmę, wykonywałyby działalność dla byłego pracodawcy, na rzecz którego w roku założenia firmy (lub poprzednim) wykonywały czynności wchodzące w zakres aktualnie prowadzonej działalności, na podstawie stosunku pracy albo spółdzielczego stosunku pracy.

Do końca 2008 roku pracownik pracował na podstawie umowy o pracę w firmie kolporterskiej. Później rozstał się z firmą, cały ubiegły rok przepracował w nowym miejscu. Obecnie dawny pracodawca chce, aby wykonywał dla niego zlecenia w podobnym charakterze, ale ma założyć własną firmę. Osoba taka będzie mogła opłacać preferencyjne składki. W tej sytuacji liczy się data zakończenia umowy o pracę. Ponieważ założy firmę w 2010 roku, będzie mógł skorzystać z ulgi, mimo wykonywania usług dla byłego pracodawcy. Stanie się tak, bo nie wykonywał ich ani w bieżącym, ani w poprzednim roku kalendarzowym, (lata 2009 i 2010).

Składki w normalnej wysokości (od kwoty nie niższej od 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia) opłacają osoby współpracujące z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Nawet wtedy gdy osoby takie współpracują z osobą prowadzącą działalność, która opłaca preferencyjne składki.

Prawo do opłacania niższych składek dla osoby korzystających z ulgi to nie tylko same zalety. Muszą one pamiętać, że w tym okresie otrzymują bardzo niskie świadczenia. Opłacają niskie składki, a np. zasiłek chorobowy czy opiekuńczy są obliczane od podstawy ich naliczania. Ponieważ nie opłacają składek do Funduszu Pracy, nie mają też prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Osoba, która prowadzi firmę z ulgą, zachorowała. Wcześniej opłacała za siebie dobrowolne składki chorobowe, ma więc prawo do zasiłku chorobowego. Wyniesie on jednak bardzo niewiele, bo będzie liczony od niskiej podstawy naliczania składek. Taka osoba będzie otrzymywać z ZUS około 10,5 zł za każdy dzień choroby, czyli maksymalnie 316 zł miesięcznie. Jej zasiłek będzie liczony od niskiej podstawy, jaką jest 30 proc. minimalnej płacy.

Osoby prowadzące działalność z ulgą mogą zapomnieć, że kończy im się 24-miesięczny okres opłacania preferencyjnych składek. W razie zaniżonych przelewów ZUS występuje do nich o zapłacenie składek w wyższej kwocie, co czasem wiąże się z naliczeniem odsetek za zwłokę

@RY1@i02/2010/135/i02.2010.135.183.0011.001.jpg@RY2@

Ile miesięcznie kosztuje prowadzenie własnej firmy

Bartosz Marczuk

bartosz.marczuk@infor.pl

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).