Na Słowacji emerytury są zwolnione z podatku dochodowego

Obowiązkowy fundusz emerytalny na Słowacji stanowi jeden z siedmiu funduszy tworzących system ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, do których zobowiązani są kontrybuować pracownicy i pracodawcy. Agnieszka Janeczek, konsultant w PricewaterhouseCoopers, wyjaśnia, że system ubezpieczeń społecznych jest administrowany przez Słowacką Instytucję Ubezpieczenia Społecznego.

Od stycznia 2005 r. system emerytalny na Słowacji opiera się na trzech filarach.

Agnieszka Janeczek wymienia, że I filar - państwowy i obowiązkowy - to część starego systemu emerytalnego, istniejącego na Słowacji od 1907 roku. Wszyscy pracownicy oraz samozatrudnieni (po przekroczeniu pewnego poziomu dochodów) są zobowiązani do uczestnictwa w tym systemie, jak również pozostali mogą przystąpić do niego na zasadzie dobrowolności. Składka emerytalna (tj. 18 proc. podstawy wymiaru) jest wpłacana do Słowackiej Instytucji Ubezpieczenia Społecznego, która połowę składki ubezpieczonego gromadzi na nieoprocentowanym koncie Skarbu Państwa, a połowę przekazuje do drugiego filaru.

- Obecnie z I filaru wypłacane są świadczenia następującego typu: emerytury, wcześniejsze emerytury, renty, emerytury dla spadkobierców, np. wdów, sierot. Pierwszy filar to model emerytury definiowanej świadczeniem, tj. o ustalonej z góry wysokości, określanej na podstawie czynników, takich jak: średnie wynagrodzenia z lat pracy oraz długość okresu składkowego - wyjaśnia Agnieszka Janeczek.

Ekspert dodaje, że kolejny filar to II - prywatny, osobisty i obowiązkowy. Wraz z wprowadzeniem w życie reformy systemu emerytalnego na Słowacji osoby podlegające obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym otrzymały możliwość zainwestowania 9 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne (po potrąceniu kosztów administracyjnych) na osobistym koncie emerytalnym w wybranym przez siebie prywatnym zarządcy funduszu inwestycyjnego. Środki zgromadzone na koncie mogą zostać zainwestowane w jeden z trzech funduszy o określonym ryzyku inwestycyjnym, tj. fundusz konserwatywny, zrównoważony lub wzrostu.

- Co do zasady, ubezpieczony podpisuje umowę tylko z jednym prywatnym zarządcą i wybiera fundusz, w który inwestowane będą jego środki - wyjaśnia Agnieszka Janeczek.

Według informacji naszej rozmówczyni, wysokość przyszłej emerytury w II filarze zależy od wartości zgromadzonych składek oraz narosłych odsetek (tzw. emerytura definiowana składką). Po osiągnięciu wieku emerytalnego zgromadzony kapitał może zostać wykorzystany przez uprawnionego albo jako bezzwłoczna renta dożywotnia albo połączenie czasowych wypłat o ustalonej wysokości z odroczoną rentą dożywotnią.

Każda osoba powyżej 18 roku życia może powierzać swoje oszczędności na rzecz przyszłej emerytury prywatnym firmom ubezpieczeniowym w ramach dobrowolnego systemu ubezpieczeń. Może ona posiadać wiele osobistych kont emerytalnych w ramach III filaru. Jednocześnie - jak podkreśla Agnieszka Janeczek - pracownicy mogą zwrócić się do swojego pracodawcy o partycypowanie w tym systemie. W przypadku, gdy pracodawca zdecyduje się wprowadzić wewnętrzną politykę w tym zakresie, wówczas kontrybuuje do prywatnego systemu na rzecz swoich pracowników, a poniesione przez siebie koszty do 6 proc. wynagrodzenia brutto pracowników może zaliczyć w koszty prowadzenia działalności. Środki gromadzone na koncie są odpowiednio inwestowane przez prywatne firmy ubezpieczeniowe (również tzw. emerytura definiowana składką).

- Wypłaty środków zgromadzonych na osobistym koncie mogą przyjmować różne formy, zależne od decyzji uprawionego. Środki zgromadzone na koncie podlegają dziedziczeniu w określonych przypadkach - dodaje ekspert PricewaterhouseCoopers.

W trakcie aktywności zawodowej składki pracownika na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne podlegają odliczeniu od dochodu. Odliczenie to - jak mówi Agnieszka Janeczek - przysługuje również osobom opłacającym składki do systemu emerytalnego w innym państwie, o ile jest to państwowy system, analogiczny do słowackiego. Dodatkowo, płatności dokonywane na rzecz dodatkowego ubezpieczenia emerytalnego (tj. w ramach III filaru), na ubezpieczenie na życie oraz z tytułu oszczędności na specjalne cele, mogą, pod pewnymi warunkami, obniżać podstawę opodatkowania, nie więcej jednak niż o 398,33 euro rocznie.

Natomiast składki pracodawcy wpłacane w ramach III filaru podlegają opodatkowaniu na Słowacji.

Obecnie na świadczenia emerytalne ze słowackiego systemu może liczyć osoba, która osiągnęła 62 rok życia oraz przepracowała min. 15 lat (przy czym oczekiwany całkowity czas pracy wynosi 22 lata). Niedawna reforma systemu emerytalnego dopuszcza zastosowanie w szczególnych przypadkach (np. w zależności od daty urodzenia) reguł obowiązujących w poprzednim systemie. Agnieszka Janeczek jako przykład podaje, że według starego systemu kobiety posiadające trójkę dzieci mogły przejść na emeryturę w wieku 57 lat. Obecny system dopuszcza możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę (wówczas osoba traci 0,5 proc. ustalonej emerytury za każde 30 dni brakujące do wieku emerytalnego), nie dotyczy to jednak II i III filaru. Z drugiej strony, istnieje możliwość późniejszego przejścia na emeryturę, wówczas osoba powiększa swoje przyszłe świadczenia emerytalne o 0,5 proc. przysługującej emerytury za każde 30 dni pracy ponad wiek emerytalny.

Obecnie średnia oczekiwana wysokość świadczeń emerytalnych na Słowacji z I filaru kształtuje się na poziomie ok. 351,51 euro, przy czym minimalna emerytura wynosi ok. 150 euro miesięcznie, a maksymalna - 900 euro miesięcznie.

@RY1@i02/2010/118/i02.2010.118.086.006a.001.jpg@RY2@

Wysokość składek na ubezpieczenie społeczne na Słowacji

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl