Rolnik może też prowadzić firmę

Zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w przypadku jednoczesnego prowadzenia działalności rolniczej i pozarolniczej działalności gospodarczej określa ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 50, poz. 291 z późn. zm.). Obecnie rolnik lub domownik, który rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczyna współpracę przy prowadzeniu takiej działalności, może dalej podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeśli:

● nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub prowadzi dział specjalny,

● nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym,

● nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,

● złoży w KRUS oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia - w terminie 14 dni od rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu takiej działalności.

Należy jednocześnie dodać, że począwszy od 31 marca 2009 r. osoba rozpoczynająca prowadzenie działalności gospodarczej i spełniająca przedstawione wyżej warunki do kontynuowania ubezpieczenia społecznego rolników ma prawo złożyć takie oświadczenie na wniosku EDG-1 - wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

Niezachowanie tego terminu i niezłożenie oświadczenia jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia w KRUS od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu takiej działalności.

Przez rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej rozumie się także:

● wznowienie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej po jej okresowym zawieszeniu,

● zmianę rodzaju lub przedmiotu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Rolnik lub domownik prowadzący dodatkowo pozarolniczą działalność gospodarczą i spełniający powyższe warunki będzie zobowiązany do odprowadzania do KRUS miesięcznej składki podstawowej na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w podwójnym wymiarze. Natomiast na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie składka za te osoby opłacana będzie w pojedynczej wysokości, tak samo jak za pozostałych ubezpieczonych, którzy pozarolniczej działalności gospodarczej nie prowadzą.

Rolnicy prowadzący firmy i podlegający ubezpieczeniu społecznemu rolników muszą dostarczyć do KRUS zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego o kwocie należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej w nieprzekraczalnym terminie do 31 maja każdego roku, tj. po rozliczeniu roku podatkowego. Natomiast osoba, która spełniała warunki do kontynuowania podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, prowadząc działalność gospodarczą, a która następnie taką działalność zawiesiła, wznawiając prowadzenie działalności gospodarczej, jest zobowiązana złożyć zaświadczenie o kwocie należnego podatku za poprzedni rok podatkowy wraz oświadczeniem o kontynuowaniu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Kwota ta ma wpływ na możliwość pozostania przez rolnika lub domownika w ubezpieczeniu społecznym rolników w kolejnych latach. Jeśli bowiem kwota tego podatku przekroczy roczną kwotę graniczną, a także jeżeli nie zostanie zachowany powyższy termin złożenia zaświadczenia, ubezpieczenie rolnika lub domownika ustanie z dniem, do którego rolnik lub domownik zobowiązany był złożyć zaświadczenie w Kasie, chyba że rolnik ten lub domownik zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed upływem terminu na złożenie tego zaświadczenia. Kwota podatku, o której wyżej mowa, podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem i jest ogłaszana Monitorze Polskim. W roku ubiegłym kwota ta wynosiła 2835 zł, a za 2010 rok wynosi 2863 zł.

Zgodnie z art. 37 ustawy o ubezpieczeniu społecznemu rolników rolnik jest zobowiązany do poinformowania KRUS o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu. Informacja ta musi być dostarczona w terminie 14 dni od zaistnienia takich okoliczności. Takim faktem jest bez wątpienia ustanie podlegania ubezpieczeniu w ZUS m.in. z tytułu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub jej zawieszenia i spełnienie warunków do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników. Osoba zgłaszająca się do ubezpieczenia w jednostce KRUS wypełnia formularze zgłoszeniowe do ubezpieczenia społecznego rolników oraz do ubezpieczenia zdrowotnego. Powinna również przedstawić dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do podlegania ubezpieczeniu rolniczemu, m.in. potwierdzające posiadanie gospodarstwa, np. akt notarialny czy dokument potwierdzający powierzchnię gospodarstwa w hektarach fizycznych i przeliczeniowych. Osoba, która uprzednio podlegała innemu ubezpieczeniu, np. prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą, powinna dodatkowo przedłożyć zaświadczenie z ZUS o okresach podlegania mu.

W przypadku gdy osoba objęta ubezpieczeniem społecznym rolników w KRUS po zaprzestaniu/przerwaniu prowadzenia działalności gospodarczej ponownie podejmie prowadzenie takiej działalności lub wznowi jej prowadzenie przed upływem trzyletniego okresu, to zgodnie z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników zostanie z tego ubezpieczenia wyłączona z dniem podjęcia lub wznowienia prowadzenia działalności gospodarczej. Przez wymieniony w tym przepisie trzyletni okres należy rozumieć trzy pełne lata nieprzerwanego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników liczone od dnia objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników do dnia rozpoczęcia czy wznowienia dodatkowej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Rolnik jest zobowiązany do poinformowania KRUS o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu. Informacja ta musi być dostarczona w terminie 14 dni od zaistnienia takich okoliczności

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. nr 50 z 2008 r., poz. 291 z późn. zm.),

Obwieszczenie ministra rolnictwa i rozwoju wsi z 1 kwietnia 2010 r. w sprawie wysokości rocznej kwoty granicznej za 2010 r. od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez osoby objęte ubezpieczeniem społecznym rolników (M.P. nr 26, poz. 245).