Osoby pobierające unijne stypendium szkoleniowe mają prawo do ubezpieczenia zdrowotnego

Osoby odbywające szkolenie lub staż za środki z UE, które pobierają stypendium szkoleniowe, podlegają ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz zdrowotnemu, jeśli nie mają innego tytułu powodującego taki obowiązek.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych kontroluje, czy firmy szkoleniowe odprowadzają składki za uczestników szkoleń. Powołuje się przy tym na art. 6 ust. 1 pkt 9a w związku z art. 12 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od lutego 2009 r.

Zgodnie z tymi przepisami obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają osoby pobierające stypendium w okresie odbywania szkolenia lub stażu, na które zostały skierowane przez podmioty inne niż powiatowy urząd pracy. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne tych osób stanowi kwota wypłacanego świadczenia o charakterze stypendium.

Jednocześnie zgodnie art. 66 ust. 1 pkt 24a ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoby uczestniczące w unijnych szkoleniach i stażach obowiązkowo podlegają także ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeżeli nie podlegają mu z innego tytułu. Np. osoba bezrobotna, która nie pobiera zasiłku, ale uczestniczy w unijnym szkoleniu, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania przez nią stypendium.

Od stycznia 2010 r. zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 137 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zmienionej ustawą z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, środki finansowe, jakie otrzymują uczestnicy unijnych projektów szkoleniowych (np. stypendia stażowe i szkoleniowe), podlegają zwolnieniu z obowiązku płacenia podatku dochodowego od osób fizycznych.

Jak wyjaśnia Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, w związku z niepobieraniem zaliczek na podatek dochodowy od świadczeń wypłacanych uczestnikom projektów istnieje podstawa do naliczania składki zdrowotnej, przy czym będzie ona wynosiła 0 zł.

Firma szkoleniowa, która jest płatnikiem, powinna składki w tej wysokości ująć w deklaracji rozliczeniowej DRA. Dzięki temu uczestnik szkolenia lub stażu będzie osobą ubezpieczoną. Podstawą do takiej interpretacji jest art. 83 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu podlegają osoby pobierające stypendium w okresie odbywania szkolenia lub stażu, na które zostały skierowane przez podmioty inne niż powiatowy urząd pracy

Beata Lisowska

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).