W Austrii można skorzystać z emerytalnej ulgi podatkowej

System emerytalny w Austrii, podobnie jak w Polsce, oparty jest na trzech filarach. Joanna Skibicka, konsultant w PricewaterhouseCoopers, wyjaśnia, że pierwszy filar ma charakter obowiązkowy i jest związany z austriackim zakładem ubezpieczeń społecznych. Miesięczna składka emerytalna jest opłacana zarówno przez pracownika, jak i pracodawcę.

Drugi filar ma charakter dobrowolny i wiąże się z pracowniczymi programami emerytalnymi tworzonymi przez pracodawców. W ramach takich programów możliwe są trzy rozwiązania. Pierwsze zakłada przekazywanie przez pracodawcę składek do funduszu emerytalnego. Fundusze emerytalne oferują firmom i ich pracownikom wiele możliwości przekazywania składek dostosowanych do indywidualnych potrzeb.

- Największą zaletą takiego rozwiązania jest to, że pracownicy po przejściu na emeryturę otrzymują dodatkowe pieniądze - wskazuje Joanna Skibicka.

Ekspert dodaje, że druga możliwość to przekazywanie przez pracodawcę składek do funduszu ubezpieczeniowego. Niektóre firmy oferują swoim pracownikom ubezpieczenie emerytalne w formie ubezpieczenia na życie wypłacanego w chwili przejścia na emeryturę. Trzecie rozwiązanie przewiduje natomiast wypłacenie pracownikowi przez pracodawcę zgromadzonych środków z chwilą przejścia pracownika na emeryturę. Jednak taka wypłata jest uzależniona od kondycji finansowej firmy, jeśli jest ona np. w stanie upadłości, wypłata świadczenia emerytalnego może nie być możliwa.

- W ramach trzeciego filaru, podobnie jak w Polsce, można skorzystać z różnych form oszczędzania proponowanych przez banki i instytucje finansowe (np. prywatnych planów emerytalnych zarówno w formie dodatkowego programu emerytalnego lub osobnego indywidualnego ubezpieczenia emerytalnego). Niektóre prywatne fundusze ubezpieczeniowe otrzymują pomoc rządową, dlatego też są dobrym sposobem na uzyskanie dodatkowych świadczeń emerytalnych - wyjaśnia Joanna Skibicka.

W Austrii składki na ubezpieczenie emerytalne są finansowane przez ubezpieczonego, a w przypadku pracowników również przez ich pracodawców. Joanna Skibicka podkreśla, że jeśli środki zgromadzone na koncie ubezpieczonego nie są wystarczające do pokrycia świadczenia emerytalnego, państwo wyrównuje tę różnicę ze środków budżetowych do osiągnięcia poziomu minimalnego świadczenia.

- Wysokość składki na ubezpieczenie emerytalne pokrywanej przez pracownika wynosi 10,25 proc., a przez pracodawcę 12,55 proc. Podstawę obliczenia składki emerytalnej w Austrii stanowi miesięczne wynagrodzenie brutto. W roku 2010 kwota maksymalnej podstawy wymiaru składki wynosi 4110 euro miesięcznie oraz 8220 euro rocznie w przypadku dodatkowych płatności, jakie pracownik otrzymuje od pracodawcy co najmniej raz w roku, a nie na bazie miesięcznej - wylicza Joanna Skibicka.

Uprawnienie do otrzymywania świadczeń emerytalnych zależy od okresu, przez jaki osoba była objęta ubezpieczeniem, oceny jej sytuacji emerytalnej oraz wieku. Obecnie - jak podkreśla ekspert PricewaterhouseCoopers - w Austrii, kobiety mogą przejść na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65. W latach 2024- 2033 wiek emerytalny kobiet będzie podwyższany do 65 lat (stopniowo o 6 miesięcy każdego roku).

Średnia wysokość świadczenia emerytalnego w Austrii uzależniona jest od tego, przez ile lat odprowadzana była składka emerytalna oraz od indywidualnych składek przekazywanych przez ubezpieczonego. Joanna Skibicka wskazuje, że w roku 2010 maksymalne świadczenie emerytalne wynosi 2826,47 euro miesięcznie (płatne rocznie w 14 ratach).

W Austrii świadczenia emerytalne wypłacane są 14 razy w roku i podlegają opodatkowaniu - co do zasady - według skali od 0 do 50 proc. Trzynaste i czternaste świadczenie emerytalne podlega szczególnemu opodatkowaniu, tzn. w ramach odpowiednich limitów 6- -proc. stawką liniową. Natomiast jeśli wysokość tych świadczeń nie przekracza kwoty 2100 euro, są one zwolnione z podatku.

W przypadku świadczeń emerytalnych do wysokości 1600 euro (limit 1155 euro dla osób samotnych) nie ma obowiązku podatkowego.

- W Austrii istnieje roczna emerytalna ulga podatkowa w kwocie 400 euro w odniesieniu do kwoty rocznych dochodów do 17 000 euro. Ulga ta jest sukcesywnie zmniejszana dla dochodów pomiędzy 17 000 a 25 000 euro i nie przysługuje w ogóle, jeśli dochody w związku z otrzymywaniem świadczeń emerytalnych przekraczają 25 000 euro - podaje Joanna Skibicka.

Ekspert dodaje, że jeśli emeryt uzyskuje dodatkowe dochody podlegające austriackiemu systemowi podatkowemu, np. z najmu czy funduszy kapitałowych, nie jest uprawniony do jakichkolwiek innych ulg podatkowych.

Polaków wykonujących pracę w krajach członkowskich Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarii, a w omawianym przypadku w Austrii, obowiązuje generalna zasada koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Joanna Skibicka wyjaśnia, że oznacza to, iż kraje objęte systemem koordynacji podlegają wspólnym regulacjom co do zakresów zabezpieczenia społecznego (rozporządzenia Rady nr 1408/71 oraz 574/72, a od 1 maja 2010 r. rozporządzenia Rady nr 883/2004 i 987/2009). Pomimo wprowadzenia wspólnych zasad w zakresie ubezpieczeń społecznych każde państwo członkowskie zachowało odrębne zasady nabywania poszczególnych świadczeń długo- i krótkoterminowych.

Generalną zasadą dotyczącą ubezpieczeń społecznych jest obowiązek ich opłacania w kraju wykonywania pracy. Zatem Polak wykonujący pracę na terytorium Austrii, co do zasady, będzie podlegać ubezpieczeniom społecznym w Austrii. Od tej zasady istnieje odstępstwo w przypadku osób czasowo oddelegowanych do pracy w Austrii przez polskiego pracodawcę. Osoby takie, jeżeli chcą pozostawać w polskim systemie ubezpieczeń społecznych, mogą nie podlegać austriackim przepisom ubezpieczeniowym pod warunkiem posiadania tzw. certyfikatu E-101 (w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady nr 883/2004 formularz E101 ma być zastąpiony A1, a w perspektywie dokumentem elektronicznym A003) wydanego przez polski Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po uprzedniej zgodzie wydanej przez austriackie władze ubezpieczeniowe.

Konsekwencją prawa wspólnotowego - jak podkreśla Joanna Skibicka - będą również regulacje w zakresie możliwości uzyskania przyszłej emerytury z krajów członkowskich, w tym z Austrii i Polski. Generalnie, prawo do uzyskania emerytury przez Polaka pracującego w Austrii będzie rozpatrywane po zsumowaniu okresów, w których podlegał on ubezpieczeniom społecznym w Austrii i Polsce, zgodnie z wewnętrznymi regulacjami tych państw. Takie rozwiązanie umożliwia otrzymanie emerytury z obu krajów w ramach europejskiej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W Austrii poza świadczeniami emerytalnymi z systemu obowiązkowego można także otrzymywać środki zgromadzone w ramach prywatnych programów emerytalnych

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl