Ulga lub umorzenie mogą stanowić pomoc publiczną

Realizacja przez ZUS zadań związanych z rozpatrywaniem wniosków przedsiębiorców o udzielenie ulg w opłacaniu należności z tytułu składek lub umorzenie tych należności wiąże się z koniecznością dokonywania analizy wniosków pod kątem przepisów z zakresu pomocy publicznej, tj. ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2007 r. nr 59, poz. 404 z późn. zm.) oraz przepisów wspólnotowych. Poinformowano o tym na stronie internetowej Zakładu: www.zus.pl.

Na podstawie przedłożonej przez przedsiębiorcę dokumentacji Zakład bada, czy udzielenie płatnikowi ulgi lub umorzenie należności będzie stanowiło pomoc publiczną, tj. ustala, czy spełnione są przesłanki określone w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jeżeli wsparcie spełnia przesłanki określone we wspomnianym przepisie, konieczne jest ustalenie, czy udzielenie ulgi lub umorzenie będzie możliwe w ramach pomocy de minimis - poprzez zbadanie, czy nie nastąpi przekroczenie progów ustalonych dla pomocy de minimis, a także czy przedsiębiorca nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. UE C 244 z 1 października 2004 r.) - co wyklucza udzielenie pomocy de minimis.

W sytuacji gdy udzielenie pomocy de minimis nie jest możliwe, udzielenie ulgi w opłacaniu należności z tytułu składek lub ich umorzenie przez ZUS będzie dopuszczalne dopiero wówczas, gdy Komisja Europejska (KE) wyrazi zgodę na udzielenie przedsiębiorcy pomocy publicznej.

W celu uzyskania zgody Komisji Europejskiej przedsiębiorca jest zobowiązany, m.in. do wskazania, iż ubiega się o udzielenie ulgi lub umorzenie w ramach pomocy indywidualnej na restrukturyzację oraz do przedstawienia planu restrukturyzacyjnego, do którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje opinię stanowiącą podstawę do podjęcia przez przedsiębiorcę działań w celu notyfikacji planowanej pomocy publicznej Komisji Europejskiej. W takim przypadku udzielenie ulgi lub umorzenie należności może nastąpić dopiero po uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej.

Należy mieć na uwadze, że udzielenie przedsiębiorcy ulgi w opłacaniu należności z tytułu składek wiąże się z koniecznością obliczenia przez Zakład wartości udzielonej pomocy publicznej, z uwagi na fakt, że pomoc publiczna stanowi rzeczywistą, możliwą do oszacowania korzyść finansową. Wartość pomocy publicznej jest wyrażana w kwocie pieniężnej, po przeliczeniu jej w sposób pozwalający na ustalenie kwoty, jaką otrzymałby beneficjent pomocy, gdyby została ona udzielona w formie dotacji.

Dodatkowo ZUS dokonuje obliczania wartości pomocy publicznej, stosując wzory określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania wartości pomocy publicznej udzielanej w różnych formach (Dz.U. nr 194, poz. 1983 z późn. zm.), w tym np. wzór pozwalający na ustalenie ekwiwalentu dotacji brutto (EDB) dla rozłożenia na raty zaległego świadczenia pieniężnego (tzn. należności z tytułu składek). Jedną ze zmiennych podstawianych do wspomnianych wzorów jest stopa referencyjna, która zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej w sprawie zmiany metody ustalania stóp referencyjnych i dyskontowych (Dz.U. UE C 14 z 19 stycznia 2008 r.) jest ustalana indywidualnie dla każdego przedsiębiorcy na podstawie stopy bazowej ogłaszanej przez KE i marży wyrażonej w punktach bazowych. Z kolei ustalenie marży następuje według kategorii ratingu, do której został zakwalifikowany przedsiębiorca na podstawie przeprowadzonej analizy jego sytuacji ekonomiczno-finansowej, oraz poziomu dokonanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zabezpieczeń na majątku przedsiębiorcy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wprowadził z dniem 1 kwietnia 2010 r. zaktualizowany tryb postępowania przy rozpatrywaniu spraw związanych z udzielaniem ulg (odraczaniem terminu płatności składek, rozłożeniem spłaty zadłużenia na raty), a także umorzeniem należności z tytułu składek

Krzysztof Tomaszewski

Wyjaśnienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych opublikowane na stronie internetowej: www.zus.pl.