Emerytura pomostowa tylko za okres, w którym płacono składki

Liczne pytania firm zatrudniających pracowników w szczególnych warunkach spowodowały, że Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (MPiPS) przygotowało specjalne wyjaśnienie dotyczące warunków pracy w hucie. Najwięcej wątpliwości budziły prace hutników wykonywane bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem, takim jak żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy. Do resortu trafiały także pytania dotyczące ręcznej obróbki odlewów. Do tej grupy prac zaliczono usuwanie elementów układu wlewowego, ścinanie, szlifowanie powierzchni odlewów oraz ich malowanie na gorąco. Zdaniem MPiPS prace te mogą być zaliczone do prac w szczególnych warunkach, pod warunkiem wykonywania ich w gorącym mikroklimacie, czyli w pobliżu m.in. pieców hutniczych. Za takie prace można więc uznać czynności wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28°C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m².

Także pracownicy wykonujące bardzo ciężkie prace fizyczne powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny (mężczyźni - powyżej 8400 kJ, kobiety - powyżej 4600 kJ) mogą w przyszłości mieć prawo do emerytury pomostowej. Do prac w szczególnych warunkach zaliczane są także te ciężkie prace fizyczne z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała. Najczęściej dotyczy to znacznego pochylenia ciała lub skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kg dla mężczyzn i 5 kg dla kobiet liczonej według metody OWAS. Czas wykonywania takiej pracy musi obejmować co najmniej połowę czasu zmiany roboczej.

Jednocześnie w czasie zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn musi wynosić powyżej 6300 kJ, a u kobiet - powyżej 4200 kJ. Wydatek ten nie dotyczy jednorazowej pracy. W praktyce wartość tego wydatku energetycznego liczona jest w czasie przeciętnego dnia pracy na danym stanowisku. Trzeba także pamiętać o tym, że kontrolowane są czynności, które pracownik ma obowiązek wykonywać w czasie czasu pracy określonego w umowie o pracę.

Jednocześnie resort pracy zwraca uwagę, że jeśli w firmie występują okresowe spadki zamówień na produkowane towary lub usługi np. hutnicze, a tym samym wykonywana praca nie spełnia wymogów uprawniających do emerytury pomostowej, konieczne jest przekazanie do ZUS zgłoszenia korygującego dane o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (druk ZUS ZSWA). W tym przypadku za okres, gdy praca nie spełniała kryteriów pracy w szczególnych warunkach, płatnik nie płaci składki, a pracownik nie ma tego okresu zaliczonego tego stażu uprawniającego do emerytury pomostowej.

Bożena Wiktorowska

Art. 3 ust. 2 oraz art. 39 ustawy o emeryturach pomostowych z 19 grudnia 2008 r. (Dz.U. nr 237, poz. 1656).