Hiszpańska emerytura jest opodatkowana progresywnie

Obecny system emerytalny w Hiszpanii składa się z obowiązkowego filaru, w którym muszą uczestniczyć wszystkie czynne zawodowo osoby wykonujące pracę na terytorium Hiszpanii. Jednocześnie zakłada zasadę solidarności między pokoleniami, a także potrzebę istnienia rentowności publicznego systemu ubezpieczeniowego. Agnieszka Kucharska, starszy konsultant w Pricewaterhousecoopers, wyjaśnia, że w hiszpańskim państwowym systemie emerytalnym nie istnieje, tak jak w Polsce, drugi filar.

- Publiczny system emerytalny w Hiszpanii występuje jednocześnie w formie ubezpieczeniowej, która związana jest z opłacaniem składek i ma charakter repartycyjny o zdefiniowanym świadczeniu oraz formie zaopatrzeniowej, która finansowana jest z podatków. Forma zaopatrzeniowa przeznaczona jest dla osób powyżej 64. roku życia, którym nie przysługuje świadczenie z rozwiązania ubezpieczeniowego - tłumaczy Agnieszka Kucharska.

Wskazuje również, że każdy pracownik, który wykonuje pracę w Hiszpanii, powinien być zarejestrowany w państwowym zakładzie ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie jest zobowiązany do wyrobienia karty ubezpieczenia społecznego ze specjalnym numerem ubezpieczeniowym. Karty uzyskuje się w państwowym zakładzie ubezpieczenia społecznego właściwym ze względu na miejsce zamieszkania pracownika. Rejestracji może dokonać pracownik samodzielnie lub jego pracodawca.

Zgodnie z hiszpańskim prawem pracy, zarówno pracodawca, jak i pracownik zobowiązani są do odprowadzania comiesięcznych składek na ubezpieczenie społeczne. Część składki zostaje przeznaczona na przyszłą emeryturę.

Agnieszka Kucharska podkreśla, że składka jest obliczona od kwoty brutto podstawy wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika. Jednocześnie ustalona jest minimalna i maksymalna kwota podstawy wymiaru składki. Kwota ta jest ustalana każdego roku przez rząd Hiszpanii na przełomie grudnia i stycznia. Kwoty ustalone na rok 2010 wynoszą:

● maksymalna podstawa wymiaru składki na rok 2010 wynosi 3198 euro na miesiąc,

● minimalna podstawa wymiaru składki na rok 2010 wynosi 738,90 euro na miesiąc.

- Hiszpańska opieka zdrowotna jest finansowana w 79 proc. ze środków publicznych. Natomiast w 21 proc. z kosztów opłacanych przez pacjentów albo pochodzących z ubezpieczeń prywatnych - wskazuje Agnieszka Kucharska.

Dodaje również, że hiszpański system zdrowotny zapewnia bezpłatny dostęp do podstawowych świadczeń zdrowotnych. Natomiast za badania specjalistyczne czy hospitalizację pacjent płaci z prywatnych środków.

- Obywatele pozostałych krajów UE mają prawo do leczenia na terenie Hiszpanii na takich samych zasadach jak jej mieszkańcy. Dotyczy to zarówno osób wybierających się do Hiszpanii na wakacje, do pracy, a także emerytów i rencistów oraz studentów. Jednak istotne jest, aby posiadali dokument potwierdzający prawo do korzystania z publicznego systemu lecznictwa, czyli europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ), w Polsce wydawaną przez NFZ - argumentuje ekspert PricewaterhouseCoopers.

Prawo do emerytury przysługuje wszystkim osobom po ukończeniu 65 lat. Nie istnieje, tak jak w Polsce, podział ze względu na płeć.

- Jednak rząd hiszpański planuje wydłużenie wieku emerytalnego do 67 lat zarówno dla mężczyzn, jak i dla kobiet - zastrzega Agnieszka Kucharska.

Według danych naszej ekspert, poza określonym wiekiem osoby muszą wykazać się 15-letnim stażem ubezpieczeniowym, z czego minimum dwa lata muszą zawierać się w ośmioletnim okresie poprzedzającym podjęcie starań o nabycie prawa do świadczeń emerytalnych.

- Wysokość emerytury uzależniona jest od stażu ubezpieczeniowego oraz wysokości wynagrodzenia, od którego odprowadzane były składki - mówi Agnieszka Kucharska.

Podkreśla, że ważne jest, aby pracownik zakończył świadczenie usług dla każdego pracodawcy, oczywiście jeżeli pracował u więcej niż jednego pracodawcy.

- Istnieje możliwość wcześniejszej emerytury w wieku 60-64 lata, jednak wówczas emerytura jest zmniejszana o 8 proc. za każdy rok brakujący do wieku emerytalnego. Natomiast na emeryturę w wieku 60 lat mogą przejść osoby, które były objęte ubezpieczeniem społecznym przed 1967 rokiem - tłumaczy ekspert.

Oprócz państwowego systemu emerytalno-rentowego każda osoba może skorzystać z możliwości zawarcia umowy z prywatnymi firmami ubezpieczeniowymi, gdzie zobowiązuje się do dobrowolnych wpłat składek ubezpieczeniowych. Dobrowolne składki ubezpieczeniowe nie są ograniczone ani nie powodują skutków podatkowych.

- Dodatkowo istnieje możliwość przystąpienia do prywatnych funduszy emerytalnych QPP (kwalifikowane plany emerytalne) i PPA (planes de prevision asegurados; jest to plan zagwarantowany przez firmę ubezpieczeniową) - podpowiada Agnieszka Kucharska.

Sumy składek w QPP i PPA są ograniczone:

● składka podstawowa dla osób do 50 roku życia wynosi 10 tys. euro,

● powyżej 50 roku życia - 12,5 tys. euro.

Składki QPP i PPA są odliczalne od dochodów osobistych w określonych proporcjach:

● składka podstawowa dla osób do 50 roku życia: minimum między 10 tys. euro lub 30 proc. dochodu netto pracownika,

● powyżej 50 roku życia - 12,5 tys. euro: minimum między 12,5 tys. euro lub 50 proc. dochodu netto pracownika.

W związku z generalną zasadą koordynacji systemów ubezpieczeń, obowiązującą w krajach członkowskich Unii Europejskiej (UE), Polak wykonujący pracę w Hiszpanii powinien podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w miejscu wykonywania pracy.

Jeżeli jednak Polak pracujący w Hiszpanii chce nadal pozostać w polskim systemie ubezpieczenia społecznego, może nie podlegać hiszpańskim przepisom, pod warunkiem uzyskania w polskim Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych certyfikatu E-101.

Kraje wchodzące w skład UE na podstawie rozporządzenia 1408/71 oraz 574/72 podlegają wspólnym wytycznym co do zakresów zabezpieczenia społecznego.

Jednak mimo wprowadzenia wspólnych przepisów w zakresie ubezpieczeń społecznych, każde państwo należące do UE posiada własny system emerytalny, co oznacza, że proces nabywania świadczeń z systemu emerytalnego w danym państwie jest różny.

- W takim przypadku Polak wykonujący pracę w Hiszpanii generalnie może nabyć prawo do emerytury w momencie osiągnięcia minimalnego okresu składkowego obowiązującego w tym kraju lub przez zsumowanie okresów składkowych z innych państw należących do UE. W tym przypadku emerytura będzie naliczona proporcjonalnie do okresów składkowych w danym kraju - podsumowuje Agnieszka Kucharska.

Ważne Przy kontynuowaniu zatrudnienia po osiągnięciu pełnego wieku emerytalnego wysokość emerytury zwiększa się o 2 proc. za każdy rok pracy powyżej wieku emerytalnego

@RY1@i02/2010/061/i02.2010.061.086.006a.001.jpg@RY2@

Podział składki na ubezpieczenie społeczne przypadające na pracodawcę i pracownika (w proc.)

ewa.matyszewska@infor.pl