Polak oszczędzający na emeryturę w Irlandii może liczyć na ulgi

Polacy to największa grupa mniejszości narodowych w Irlandii. Sylwia Janek, doradca podatkowy, konsultant w PricewaterhouseCoopers, podaje, że według ostatnich danych GUS na Zielonej Wyspie mieszka około 200 tys. Polaków. Irlandzki system opieki społecznej gwarantuje im możliwość uzyskania różnorodnych świadczeń, zasiłków oraz innych przywilejów, w tym prawa do emerytury.

W Irlandii składki na ubezpieczenie społeczne (PRSI - Pay Ralated Social Insurance) muszą opłacać wszystkie osoby w wieku 16 lat lub więcej, które:

● są zatrudnione w pełnym lub niepełnym wymiarze godzin,

● pracują w systemie samozatrudnienia i uzyskują określony minimalny dochód roczny.

Jak podaje Sylwia Janek, stawki ubezpieczenia społecznego podzielone są na 11 klas (od A do S), w zależności od rodzaju wykonywanej pracy. Wysokość składki zależy od dochodów oraz klasy ubezpieczenia. Zazwyczaj składki na PRSI opłacane są przez pracodawcę oraz pracownika. Pracodawca odlicza część składek opłacanych przez pracownika bezpośrednio od jego zarobków. Składki są wpłacane na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Social Insurance Fund).

W Irlandii emerytura państwowa zapewnia tylko podstawowy poziom dochodu emerytalnego.

- Dlatego tak ważne jest oszczędzanie dodatkowych środków na emeryturę (poprzez uczestnictwo w pracowniczym lub indywidualnym programie emerytalnym), które finansowane są na zasadach kapitalizacji. Co więcej, wysokość emerytury pracowniczej nie wpływa na emerytury wypłacane przez państwo - tłumaczy Sylwia Janek.

Dodaje, że źródłem finansowania środków emerytalnych w Irlandii są: emerytury państwowe, pracownicze programy emerytalne, indywidualne konta emerytalne (PRSA -Personal Retirement Savings Account), indywidualne polisy emerytalne (RAC - Retirement Annuity Contract).

Osobom, które nie uczestniczą w pracowniczym programie emerytalnym, irlandzka ustawa o emeryturach daje możliwość oszczędzania na indywidualnym koncie emerytalnym. Wysokość świadczeń z tytułu PRSA zależy od kwoty wpłaconych składek i zwrotu z inwestycji z tych składek.

- Dotyczy to m.in. osób bezrobotnych, prowadzących dom lub sprawujących całodobową opiekę nad chorym. Natomiast indywidualna polisa emerytalna RAC przewidziana została dla zatrudnionych w systemach nieobejmujących ubezpieczeń emerytalnych lub uzyskujących opodatkowane przychody z tytułu samozatrudnienia - tłumaczy Sylwia Janek.

Według danych naszego eksperta minimalny wiek emerytalny jest jednakowy dla kobiet i mężczyzn i wynosi: dla emerytury składkowej i pracowniczej 65 lat, zaś dla emerytury bezskładkowej 66 lat.

Emerytura wypłacana przez państwo jest świadczeniem społecznym dla osób, które ukończyły 65 lat, przed odejściem na emeryturę były objęte ubezpieczeniem społecznym oraz spełniają warunki składkowe ubezpieczenia społecznego (m.in. rozpoczęły opłacanie składek na to ubezpieczenie przed ukończeniem 55 lat oraz opłaciły wymaganą liczbę pełnych składek).

Osoba pobierająca emeryturę wypłacaną z tytułu wejścia w wiek poprodukcyjny może pracować na część etatu, jednak jej zarobki muszą być niższe niż 38 euro tygodniowo, lub pracować w systemie samozatrudnienia przy dochodach rocznych poniżej 3174 euro.

Sylwia Janek wymienia, że emerytura wypłacana przez państwo (z tytułu opłacania składek) to świadczenie dla osób w wieku 66 lat lub więcej, które spełniają warunki dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne (m.in. rozpoczęły opłacanie składek przed ukończeniem 56 lat).

- Osoba pobierająca emeryturę wypłacaną z tytułu opłacania składek może nadal pracować w pełnym lub niepełnym wymiarze godzin i otrzymywać emeryturę wypłacaną przez państwo - mówi ekspert PricewaterhouseCoopers.

Wskazuje też, że jeśli po zakończeniu okresu pracy objętego ubezpieczeniem danej osobie nie przysługują świadczenia emerytalne, może otrzymać tzw. składki zakredytowane lub opłacać składki dobrowolne. Co istotne, osoby, którym nie przysługuje emerytura wypłacona przez państwo z tytułu wejścia w wiek poprodukcyjny lub z tytułu opłacania składek, mogą się ubiegać m.in. o przyznanie renty pro-rata lub renty proporcjonalnej, jeśli opłacały ubezpieczenie społeczne w kraju objętym Rozporządzeniami Wspólnoty Europejskiej bądź opłacały ubezpieczenie społeczne lub mieszkały w kraju, z którym Irlandia podpisała dwustronną umowę o ubezpieczeniach społecznych.

Na koniec została jeszcze emerytura wypłacana przez państwo (bezskładkowa). Jak tłumaczy Sylwia Janek, osoba, której nie przysługuje emerytura wypłacana przez państwo z tytułu opłacania składek, może się ubiegać o przyznanie bezskładkowej emerytury na podstawie przeprowadzonej procedury badania dochodów.

- Stawka świadczenia zostanie ustalona na poziomie pozwalającym na utrzymanie dotychczasowego standardu życia. O emeryturę tę mogą się ubiegać osoby, które ukończyły 66 lat, zamieszkują na stałe w Irlandii i mają ważny indywidualny numer identyfikacyjny PPS - stwierdza Sylwia Janek.

Polacy, którzy pracują lub mieszkają w Irlandii, mogą, po spełnieniu określonych wymagań, ubiegać się o świadczenia emerytalne.

Jak wskazuje Sylwia Janek, zgodnie z zasadą koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw Unii Europejskiej, każde państwo jest zobowiązane wobec swoich mieszkańców do sumowania ich okresów uprawniających do nabycia świadczeń w różnych państwach UE, obliczenia wysokości tych świadczeń na podstawie systemu obowiązującego w kraju, w którym trwało ubezpieczenie (zatrudnienie) i wypłacania emerytury w państwie aktualnego zamieszkania ubezpieczonego.

- Aby uzyskać emeryturę w Irlandii, należy złożyć wniosek na trzy miesiące przed ukończeniem 65 roku życia lub w momencie przejścia na emeryturę, jeśli ma to miejsce między 65 a 66 rokiem życia. Osoby pracujące w kraju objętym rozporządzeniami Wspólnoty Europejskiej lub kraju, z którym Irlandia podpisała dwustronną umowę o ubezpieczeniach społecznych, powinny złożyć wniosek na sześć miesięcy przed ukończeniem 65 lat, by wniosek mógł być rozpatrzony na czas - podpowiada Sylwia Janek.

Dodaje, że wniosek o przyznanie emerytury można też złożyć do polskiego ZUS, i na jego podstawie wszczęte będą postępowania o przyznanie świadczeń w Polsce i Irlandii.

Według Alana Bigley, partnera, oraz Brendana Bartley, dyrektora w PricewaterhouseCoopers w Dublinie, Irlandia stoi w obliczu kryzysu systemu emerytalnego z coraz bardziej starzejącym się społeczeństwem oraz zbyt małym dofinansowaniem prywatnych planów emerytalnych. Wkrótce w Irlandii zostanie opublikowany raport o emeryturach, który ma przedstawiać długoterminowy plan oraz strategię rządu w tym zakresie.

Pracownik opłacający składki klasy A ( m.in. zatrudnieni w przemyśle, handlu i usługach), zarabiający tygodniowo 352 euro lub mniej, w ogóle nie zapłaci składki na ubezpieczenie społeczne. Składkę opłaca tylko pracodawca. Jeśli zarobki tygodniowe będą większe niż 352 euro, pierwsze 127 euro zastanie pominięte, a od pozostałej kwoty składka wyniesie 4 proc. Jeśli roczne zarobki przekraczają 75 036 euro, to powyżej tej kwoty składki na ubezpieczenie społeczne pracownika nie są naliczane.

W Irlandii minimalna emerytura wypłacana przez państwo wynosi obecnie 115 euro tygodniowo, a maksymalna to 230,30 euro tygodniowo

ewa.matyszewska@infor.pl