Polacy chowają się za zwolnieniami

Polacy znowu zaczęli chorować. Tylko w sierpniu i we wrześniu przebywaliśmy na zwolnieniach o milion dni więcej niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Jak wynika zaś z kontroli ZUS, co dziesiąte zwolnienie jest lewe. Najbardziej zaskakująca jest korelacja między stanem zdrowia Polaków a sytuacją na rynku pracy.

Jak wyeliminować takie zachowania? Kontrole ZUS powodują wstrzymanie zasiłku lub ukaranie lekarza zawieszeniem. Jednak mimo ich zwiększenia ukarano zaledwie kilkunastu lekarzy. Tymczasem ci nie mają żadnych skrupułów w wypisywaniu dłuższych, niż potrzeba, albo wręcz niezgodnych ze stanem faktycznym zwolnień. - Od kolegów dostałem adres lekarza, który bez problemu wypisuje zwolnienie - mówi nam jeden z pracowników dużej korporacji. W 2009 r. skorzystał on ze zwolnienia, aby nie stracić pracy.

Jeremi Mordasewicz z PKPP Lewiatan podkreśla, że sankcje są niewystarczające nie tylko dla lekarzy, lecz także dla symulantów. - Kara wstrzymania zasiłku nie jest odstraszająca. To jest tak, jakby jeździć na gapę, a karą była tylko konieczność opłacenia biletu. To by spowodowało, że każdy by jeździł bez biletu. Dlatego oszukujący pracownik powinien zapłacić wielokrotność tej kwoty, na którą oszukał pracodawcę lub ZUS - mówi. Dodaje, że kolejnym rozwiązaniem powinno być wprowadzenie jednego lub kilku dni chorobowych, na które nie przysługiwałby zasiłek. - Tak to funkcjonuje w wielu krajach zachodnich. Dzięki temu można by też zmniejszyć składki na ubezpieczenie zdrowotne - zaznacza Mordasewicz.

Taki system w Polsce już funkcjonował - przy zwolnieniu sześciodniowym pierwsze trzy dni były bezpłatne. Jednak kiedy Polacy masowo zaczęli brać zwolnienia na siedem i więcej dni, zlikwidowano tę regułę. Cały okres chorobowy jest obecnie płatny. Dlatego, zdaniem ekspertów, zasadę bezpłatnych dni należałoby wprowadzić niezależnie od czasu trwania choroby.

Dawid Zdebiak, radca prawny z Kancelarii Gujski Zdebiak, wskazuje, że kolejnym narzędziem zniechęcającym do nadużywania zwolnień mogłyby być nagrody dla pracowników, którzy nie biorą ich zbyt często.

Do samodzielnego przeprowadzania kontroli osób ubezpieczonych pobierających zasiłek chorobowy uprawnieni są płatnicy składek, którzy wypłacają te zasiłki, tj. w danym roku ci płatnicy, którzy zgłaszali do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 ubezpieczonych. Kontrolę pozostałych osób ubezpieczonych przeprowadza ZUS.

Pracodawca może kontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy, za które przysługuje wynagrodzenie chorobowe.

Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy w okresie zwolnienia pracownik wykorzystuje je zgodnie z przeznaczeniem.

Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego. Oznacza to, że jeśli wynik przeprowadzonej kontroli powodowałby utratę prawa do zasiłku chorobowego, to powoduje też utratę prawa do wynagrodzenia chorobowego.

Do przeprowadzenia kontroli pracodawca powinien wyznaczyć osoby nienaruszające dyscypliny pracy, niekarane za nadużywanie zwolnień lekarskich i cieszące się dobrą opinią wśród pracowników. Osoby wyznaczone do przeprowadzania kontroli powinny mieć imienne upoważnienia uprawniające do wykonywania kontroli, wystawione przez płatnika składek (par. 8 rozporządzenia o kontroli zwolnień lekarskich).

Kontrola powinna być przeprowadzana bez ustalania z góry terminów w miejscu zamieszkania osoby kontrolowanej. Najczęściej stosowanym przez firmy sposobem weryfikacji zwolnienia jest złożenie w oddziale ZUS wniosku o dokonanie przez lekarza orzecznika kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia przez pracownika.

@RY1@i02/2011/211/i02.2011.211.00000040b.802.jpg@RY2@

Na zwolnieniu chorobowym

Klara Klinger

klara.klinger@infor.pl