Do otwartych funduszy trafia mniej pieniędzy

Do OFE musi trafić część składki ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1968 r. Urodzeni po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r., z wyjątkiem emerytów, mogą na swój wniosek przystąpić do wybranego otwartego funduszu emerytalnego, zawierając z nim umowę.

Składki na subkoncie

Od 1 maja 2011 r. do końca 2012 r. do OFE trafia 2,3 proc. składki emerytalnej, a nie 7,3 proc., jak było jeszcze do niedawna. Jednak fundusze w kolejnych latach będą miały nieco większe wpływy ze składek emerytalnych: 2,8 proc. w 2013 r., 3,1 proc. w 2014 r., 3,3 proc. od 2015 r. do końca 2016 r. Od 2017 roku będzie to 3,5 proc.

Pieniądze z tej części składki, która od maja nie trafia do OFE, znajdą się na subkoncie w ZUS. Zakład wyda je na bieżące wypłaty emerytur. Mimo to ubezpieczony ich nie straci. Będą one bowiem ewidencjonowane na imiennym subkoncie ubezpieczonego. Nie będzie na nim co prawda pieniędzy, rejestrowane mają być bowiem informacje o kwocie zwaloryzowanych składek. Będą na nim zapisywane także odsetki zapłacone do ZUS przez płatnika (najczęściej jest to przedsiębiorca) za to, że za późno wpłacił składki emerytalne za dany miesiąc czy dłuższy okres.

Zewidencjonowanie składek na subkoncie nastąpi niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 15 dni roboczych, licząc od dnia otrzymania składki opłaconej przy użyciu dokumentów płatniczych, raportów miesięcznych lub deklaracji.

Stan subkonta ubezpieczonego będzie pomniejszany o kwoty wypłaconych okresowych emerytur kapitałowych, w części obliczonej od podstawy, którą stanowiły zwaloryzowane składki i odsetki za zwłokę zewidencjonowane na tym subkoncie. Pomniejszenie dokonywane będzie na dzień wypłacenia tych emerytur.

Zasady waloryzacji

Składki na subkoncie są waloryzowane. ZUS przeprowadza waloryzację corocznie od 1 czerwca. Po tej operacji stan subkonta nie może ulec obniżeniu. Podlega jej kwota składek i odsetek za zwłokę zewidencjonowanych na subkoncie 31 stycznia roku, za który jest przeprowadzana, powiększona o kwoty z tytułu już przeprowadzonych waloryzacji.

Operacja ta polega na tym, że składki i odsetki zostają pomnożone przez wskaźnik rocznej waloryzacji. Jest on równy średniorocznej dynamice wartości produktu krajowego brutto w cenach bieżących za okres ostatnich 5 lat poprzedzających termin waloryzacji. Wskaźnik roczny ustala się z dokładnością do setnych części procentu. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza go w formie komunikatu w Monitorze Polskim w terminie do 15 maja każdego roku.

Przy wyliczaniu emerytury osobom, które przechodzą na nią w trakcie roku, kwota składek i odsetek za zwłokę zewidencjonowanych na subkoncie jest waloryzowana przez zakład kwartalnie. Kwota kwartalnego zwiększenia jest podawana przez prezesa GUS. Dotyczy to środków znajdujących się na subkoncie na ostatni dzień pierwszego miesiąca kwartału, za który jest przeprowadzana waloryzacja. Po jej dokonaniu stan subkonta nie może ulec obniżeniu.

Podział pieniędzy

Należne za okres wspólności majątkowej zwaloryzowane składki i odsetki za zwłokę zewidencjonowane na subkoncie jednego z małżonków, podlegają podziałowi w razie rozwodu czy unieważnienia małżeństwa. Część składek, która w wyniku podziału przypada małżonkowi, znajdzie się na jego subkoncie. Jeżeli nie ma go, zakład je mu założy.

Inną formą podziału pieniędzy na subkoncie jest ich dziedziczenie w razie śmierci ubezpieczonego. Kwota zapisana na subkoncie emerytalnym w ZUS ma podlegać dziedziczeniu na zasadach analogicznych do OFE.

Zatem po śmierci ubezpieczonego posiadającego subkonto w ZUS w pierwszej kolejności 50 proc. zgromadzonych na koncie środków jest transferowane na rachunek współmałżonka w funduszu emerytalnym. Pozostałe 50 proc. w gotówce trafia do osób wskazanych przez samego ubezpieczonego (może być to również małżonek).

Dopiero w sytuacji gdy ubezpieczony nie wskazał osób uprawnionych do wypłaty, środki zgromadzone w funduszu stają się częścią spadku

Środki zgromadzone na subkoncie można odziedziczyć wyłącznie, kiedy zbierający nie przeszedł jeszcze na emeryturę (lub jeszcze mu jej nie przyznano). Później możliwe jest jedynie odzyskanie tzw. wypłaty gwarantowanej. Z prawnego punktu widzenia kwota zapisana na subkoncie ZUS jest traktowana jako szczególne osobiste prawo majątkowe ubezpieczonego, które z chwilą jego śmierci przechodzi na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Znowelizowane przepisy weszły w życie 1 maja 2011 r.

Stan subkonta ubezpieczonego będzie pomniejszany o kwoty wypłaconych okresowych emerytur kapitałowych, w części obliczonej od podstawy, którą stanowiły zwaloryzowane składki i odsetki za zwłokę zewidencjonowane na tym subkoncie

Należne za okres wspólności majątkowej zwaloryzowane składki i odsetki za zwłokę zewidencjonowane na subkoncie jednego z małżonków podlegają podziałowi w razie rozwodu czy unieważnienia małżeństwa

@RY1@i02/2011/114/i02.2011.114.055.004a.001.jpg@RY2@

Harmonogram zmian dotyczących przekazywania składek emerytalnych w ramach II filaru

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

Art. 7 ustawy z 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem