Jaki jest zakres kontroli pracownika

Płatnik składek zobowiązany do wypłaty zasiłków, tj. zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, ma prawo do kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby lub konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny.

Kontrola taka polega na ustaleniu, czy ubezpieczony w trakcie zwolnienia lekarskiego nie wykonuje pracy zarobkowej albo nie wykorzystuje tego zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem.

W przypadku opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem lub chorą żoną ustalenia dotyczą także obecności innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, mogących zapewnić opiekę. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy opieka sprawowana jest nad chorym dzieckiem w wieku do lat 2.

Kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy z powodu konieczności sprawowania opieki przeprowadza osoba wyznaczona przez pracodawcę. Musi ona posiadać jego imienne upoważnienie.

Jeżeli w trakcie kontroli zostanie stwierdzone, że pracownik wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie od pracy niezgodnie z jego celem, osoba kontrolująca powinna sporządzić na tę okoliczność protokół. Protokół należy przedłożyć kontrolowanemu pracownikowi w celu zapoznania się i wniesienia ewentualnych uwag.

Wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz protokołu kontroli stanowi załącznik do rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich.

Gdy pracownik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli, wówczas spór w tym zakresie rozstrzyga właściwa terenowa jednostka organizacyjna ZUS. Jednostka ta, po zapoznaniu się z całością dokumentacji zgromadzonej przez pracodawcę w tej sprawie, może przeprowadzić dodatkowe ustalenia, a także wydać decyzję. Od tej decyzji przysługuje odwołanie do sądu rejonowego - sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Należy je wnieść za pośrednictwem jednostki ZUS, która wydała decyzję (na piśmie lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę), w terminie jednego miesiąca od dnia jej doręczenia.

Aneta Maj

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 17 ust. 1, art. 35 ust. 2, art. 68 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Par. 1 ust. 1, par. 6, par. 8, par. 9 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz.U. z 1999 r. nr 65, poz. 743).

Art. 477⁸ par. 2, art. 477⁹ par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).