Czy przedsiębiorca musi podać ZUS swój faktyczny przychód

Od marca 2007 roku czytelnik prowadzi nieprzerwanie działalność gospodarczą. W styczniu 2011 roku nabył prawo do świadczenia przedemerytalnego. Do końca maja musi rozliczyć się w ZUS ze swojego przychodu, składając w tym celu stosowne oświadczenie. Czy w tym dokumencie powinien wykazać faktyczny zysk swojej firmy?

Nie. Należy podać podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Zgodnie z przepisami regulującymi rozliczanie osiąganych przychodów w poprzednim roku rozliczeniowym (trwającego od 1 marca 2011 r. do 29 lutego 2012 r.), jeśli przychód uzyskiwany przez osobę dorabiającą do świadczenia przedemerytalnego (z działalności podlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym lub z tytułu służby) przekracza dopuszczalną kwotę przychodu (25 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryzacji), ale jest niższy od granicznej kwoty przychodu (70 proc. tego wynagrodzenia), świadczenie podlega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia tego progu zarobkowego z zachowaniem minimalnej gwarantowanej kwoty świadczenia. Jeśli natomiast osoba uprawniona uzyskuje zarobki przekraczające graniczną kwotę przychodu, świadczenie przedemerytalne podlega zawieszeniu.

Osoby osiągające przychód mają obowiązek niezwłocznie poinformować o tym ZUS, a po zakończeniu roku rozliczeniowego do końca maja muszą przedłożyć informację potwierdzającą przychód uzyskany w całym poprzednim roku rozliczeniowym. Na podstawie tej informacji ZUS dokonuje rozliczenia przychodu świadczeniobiorcy.

Jedną z działalności objętych obowiązkiem ubezpieczeń społecznych jest wykonywanie działalności gospodarczej. Osoby wykonujące taką działalność do końca maja muszą przedłożyć w ZUS własne oświadczenie potwierdzające przychód z poprzedniego roku rozliczeniowego. Przychodem, który trzeba wykazać w takim oświadczeniu, jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, od której przedsiębiorca był zobowiązany do opłacania tych składek w poprzednim roku rozliczeniowym. W przypadku gdy był wyłączony z obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzonej działalności (np. ze względu na podleganie tym ubezpieczeniom z innego tytułu), powinien podać podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, od której musiałby je opłacać, gdyby dobrowolnie przystąpił do tych ubezpieczeń. Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na dany rok kalendarzowy (w 2011 roku - 2015,40 zł, a w 2012 roku - 2115,60 zł). Tylko osoby, które rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej, przez pierwszy okres wykonywania tej działalności (przez 24 miesiące) mają prawo do korzystania z preferencyjnej podstawy wymiaru składek wynoszącej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2011 roku - 415,80 zł, a w 2012 roku - 450 zł).

W oświadczeniu składanym do ZUS osoby prowadzące działalność gospodarczą nie powinny natomiast wykazywać faktycznego zysku swojej firmy wypracowanego w poprzednim roku rozliczeniowym. Oznacza to, że ZUS może im zmniejszyć lub zawiesić świadczenie nawet wtedy, gdy w poprzednim roku rozliczeniowym nie osiągnęły żadnego zysku lub poniosły straty z prowadzonej działalności.

Z pytania wynika, że ubezpieczony przez cały poprzedni rok rozliczeniowy był zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy wymiaru wynoszącej 60 proc. prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W składanym oświadczeniu powinien więc podać przychód w wysokości 24 385,20 zł (za cały poprzedni rok rozliczeniowy), w tym 2015,40 zł za każdy miesiąc przypadający od marca do grudnia 2011 roku,oraz po 2115,60 zł za styczeń i luty 2012 roku.

Marek Opolski

marek.opolski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 5 - 6b ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. nr 120, poz. 1252 z późn. zm.).

Art. 18 ust. 8, art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).