Kiedy przedsiębiorca może płacić preferencyjne składki ZUS

Dzięki temu zapłacą co miesiąc 400 zł zamiast 1000 zł, które musieliby uiścić, gdyby nie wybrali udogodnienia

Czy każdy przedsiębiorca może płacić ulgowy ZUS

@RY1@i02/2012/062/i02.2012.062.18300150f.815.jpg@RY2@

Prawo do płacenia niższych składek ubezpieczeniowych do ZUS nie przysługuje spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością i spółkom akcyjnym, wspólnikom spółek jawnych, komandytowych lub partnerskich oraz jednoosobowym wspólnikom spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a także twórcom i artystom. Z preferencji mogą natomiast skorzystać osoby fizyczne, które same za siebie opłacają składki. Chodzi zatem o osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Z ulgi mogą zatem skorzystać osoby, które prowadzą własny biznes, oraz wspólnicy spółki cywilnej. Także wykonywanie wolnego zawodu (np. adwokata, lekarza) stanowi działalność gospodarczą i te osoby też mogą zapłacić mniej. Nie wystarczy jednak mieć odpowiedni status, aby płacić niższy ZUS. Należy jeszcze spełnić łącznie dwa warunki. Po pierwsze, taki przywilej może dotyczyć osób, które nie prowadzą obecnie działalności gospodarczej ani nie prowadziły jej w ciągu ostatnich 60 miesięcy. Nie można więc zamknąć firmy i założyć nowej, aby obniżyć należności na ZUS. Ponadto z możliwości skorzystania z ulgi wykluczone są osoby, które prowadząc firmę, wykonywałyby działalność dla byłego pracodawcy, na rzecz którego w roku założenia firmy (lub poprzednim) dokonywały czynności wchodzących w zakres obecnie prowadzonej działalności, na podstawie stosunku pracy albo spółdzielczego stosunku pracy.

Podstawa prawna

Art. 8 ust. 6 pkt 1 oraz 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy właściciel firmy może uiśić niższe składki

@RY1@i02/2012/062/i02.2012.062.18300150f.816.jpg@RY2@

Osoby rozpoczynające działalność gospodarczą przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia firmy mogą odprowadzać niższe składki na ubezpieczenia społeczne. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla takich ubezpieczonych stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 1500 zł (w 2012 r. jest to kwota 450 zł). Oznacza to, że właściciel firmy rozpoczynającej działalność w 2012 r. co miesiąc do ZUS na ubezpieczenia społeczne będzie przekazywać 142,38 zł. Suma ta wynika z następujących wyliczeń:

● 87,84 zł (tj. 19,52 proc.) na ubezpieczenie emerytalne,

● 36,00 zł (tj. 8 proc.) na ubezpieczenia rentowe,

● 11,03 zł (tj. 2,45 proc.) na ubezpieczenie chorobowe,

● 7,51 zł (tj. 1,67 proc., na ubezpieczenie wypadkowe w przypadku małych firm zatrudniających do dziewięciu pracowników.

Oprócz składek na ubezpieczenia społeczne każdy przedsiębiorca ma obowiązek opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne. W 2012 roku podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących działalność gospodarczą stanowi kwota zadeklarowana, nie niższa niż 2828,31 zł (75 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale 2011 r., włącznie z wypłatami z zysku). Składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2012 r. nie może być niższa niż 254,55 zł (tj. 9 proc. podstawy wymiaru). Daninę tę można odliczać od podatku. Łączna kwota przekazywana do ZUS na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wyniesie więc 396,93 zł. To jest znacznie niższa kwota od tej, jaką płacą osoby, które nie korzystają z preferencji. One bowiem od 1 kwietnia 2012 r. będą wpłacać 981,26 zł. Na tę kwotę składają się należności na ubezpieczenia społeczne (wraz z dobrowolna składką chorobową oraz składką wypadkową liczoną dla płatników zgłaszających przeciętnie miesięcznie nie więcej niż 9 ubezpieczonych) - 674,88 zł, ubezpieczenie zdrowotne - 254,55 zł, i Fundusz Pracy - 51,83 zł. Ogólna kwota jest tak wysoka, bo należności są liczone od znacznie wyższej podstawy. Stanowi ona co najmniej 60 proc. prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto, które w 2012 r. wynosi 3526 zł, a minimalna podstawa wymiaru składek dla prowadzących działalność to 2115,60 zł.

Podstawa prawna

Art. 8 ust. 6 pkt 1, art. 18a, art. 22 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy rozpoczęcie działalności trzeba zgłosić do ZUS

@RY1@i02/2012/062/i02.2012.062.18300150f.817.jpg@RY2@

O rozpoczęciu wykonywania działalności trzeba poinformować ZUS. Zgłoszenia siebie jako płatnika składek dokonuje się na wniosku CEIDG-1. Jest on przekazywany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Można go przesłać drogą elektroniczną, listem poleconym do wybranego urzędu gminy albo złożyć osobiście. ZUS na podstawie danych otrzymanych z ewidencji wypełni dokumenty zgłoszeniowe płatnika składek. Odpowiednio w zależności do zakresu informacji podanych we wniosku CEIDG-1 ZUS sporządzi:

● zgłoszenie płatnika składek - na formularzu ZUS ZFA,

● informację o numerach rachunków bankowych płatnika składek - na formularzu ZUS ZBA,

● informację dotyczącą adresów prowadzenia działalności gospodarczej - na formularzu ZUS ZAA.

Zgłoszenia do ZUS do objęcia ubezpieczeniami: emerytalnym, rentowym, wypadkowym i zdrowotnym, należy dokonać w ciągu siedmiu dni od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności. W tym celu trzeba przedłożyć formularz ZUS ZUA lub ZUS ZZA - w przypadku podlegania tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Podstawa prawna

Art. 36 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy będą ulgi po zawieszeniu działalności

@RY1@i02/2012/062/i02.2012.062.18300150f.818.jpg@RY2@

Przedsiębiorca, który nie zatrudnia pracowników, może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy. W tym czasie nie opłaca składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Może jednak uiszczać składki dobrowolne (na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a także do NFZ). W tym czasie nie podlega natomiast ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu. Zawieszenie należy zgłosić do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub organu ewidencyjnego. Czas zawieszenia nie wstrzymuje upływu tego 24-miesięcznego terminu. Jeśli okres ten minie w trakcie zawieszenia prowadzenia firmy, to po jej wznowieniu podstawa wymiaru składek dla takiej osoby nie może być niższa od 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Podstawa prawna

Art. 36a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy po dwóch latach będą wyższe składki do zakładu

@RY1@i02/2012/062/i02.2012.062.18300150f.819.jpg@RY2@

Ubezpieczony ma prawo do korzystania z ulgi przez dwa lata. Mając na uwadze powyższy przykład, to oznacza, iż może on opłacać preferencyjne składki do lutego 2014 roku. Są to 24 miesiące kalendarzowe. Później ciążące na nim należności wobec ZUS są znacznie wyższe. To dlatego, iż podstawę ich naliczania będzie stanowiła kwota nie niższa niż 60 proc. średniej pensji. Po dwóch latach korzystania z preferencyjnych składek ubezpieczony będzie musiał wyrejestrować się z ZUS, składając formularz ZWUA, i jednocześnie zgłosić się do ubezpieczeń na ZUA. W razie gdyby ubezpieczony za długo (bezprawnie) płacił niższy ZUS, np. po upływie 24. miesiąca, wówczas zakład każe mu uiścić wyższe składki powiększone o odsetki.

Podstawa prawna

Art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy urząd pracy odmówi zasiłku właścicielowi firmy

@RY1@i02/2012/062/i02.2012.062.18300150f.820.jpg@RY2@

Zasiłku nie otrzymają osoby, które korzystały z preferencyjnego opłacania składek do ZUS. To dlatego, że wybierając ten rodzaj wsparcia, nie opłacają składek do Funduszu Pracy. Zgodnie bowiem z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uiszczanie składek do Funduszu Pracy jest podstawowym warunkiem, od którego zależy przyznanie świadczenia wypłacanego przez urząd pracy. Zgodnie z powołaną ustawą prawo do zasiłku ma ten bezrobotny, który miał opłacane składki na Fundusz Pracy przez co najmniej 365 dni od kwoty odpowiadającej co najmniej płacy minimalnej w ciągu 1,5 roku, licząc od dnia rejestracji.

Podstawa prawna

Art. 71 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm).

Czy przedsiębiorca będzie miał niższą emeryturę

@RY1@i02/2012/062/i02.2012.062.18300150f.821.jpg@RY2@

Przedsiębiorcy, którzy opłacają niewielkie składki emerytalne, od kwoty stanowiącej 30 proc. płacy minimalnej, zmniejszą swoją przyszłą emeryturę. Jednak okres ten jest zaliczany do stażu wymaganego do uzyskania emerytury minimalnej. Jeśli kobieta ma 20 lat, a mężczyzna 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, to budżet dopłaci do wysokości obowiązującej emerytury minimalnej, w razie gdyby tej wartości ubezpieczony nie osiągnął, w wyniku podzielenia jego kapitału emerytalnego przez statystyczną długość życia osoby w jej wieku.

Podstawa prawna

Art. 7 oraz art. 87 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn zm.).

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl