Od kuponów lunchowych nie trzeba opłacać składek

Niektórzy pracodawcy, choć nie zatrudniają pracowników w warunkach szczególnie uciążliwych, chcą zapewnić im posiłki. Prowadzą stołówki zakładowe albo udostępniają kupony lunchowe. Wartość finansowanych przez pracodawcę posiłków udostępnianych pracownikom do spożycia bez prawa do ekwiwalentu z tego tytułu - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 190 zł - jest wyłączona z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Wynika to z par. 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Rozporządzenie nie definiuje jednak pojęcia posiłku i dlatego pojawiają się wątpliwości przy interpretacji tego przepisu.

Stanowisko ministerstwa

Resort pracy w piśmie z 19 listopada 2004 r. (znak: DUS-400-169-WB/04) uznał, że do zwolnienia z opłacania składek na podstawie par. 2 ust. 1pkt 11 wymienionego rozporządzenia nie kwalifikują się przekazywane pracownikom bony i kupony żywnościowe realizowane poza punktami gastronomicznymi, jeżeli obowiązek ich przekazania nie wynika z przepisów bhp. Finansowanie talonów lub bonów, za które można nabyć artykuły spożywcze, nie może być zdaniem ministerstwa utożsamiane z udostępnianiem pracownikom posiłków. Stanowisko resortu jest podzielane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Interpretacja ZUS

Z interpretacji indywidualnej ZUS (decyzja nr 17 z 24 stycznia 2014 r.; DI/100000/ 451/1731/2013) wynika, że wartość bonów i kuponów żywieniowych jest wyłączona z podstawy wymiaru składek jedynie wtedy gdy są one realizowane w placówkach gastronomiczno-restauracyjnych, barach, punktach gastronomicznych i stołówkach. Nie podlegają natomiast wyłączeniu z podstawy bony żywieniowe realizowane w sieciach (punktach) handlowych, uprawniające do zakupu produktów spożywczych w celu samodzielnego przyrządzenia posiłków. Zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia dania mają być gotowe do spożycia.

ZUS podkreślił jednocześnie, że wyłączenie z podstawy wymiaru składek nie będzie również możliwe, gdy kupony żywieniowe są przeznaczane nie tylko na zakup gotowych posiłków w punktach gastronomicznych, lecz także na zakup produktów spożywczych nabywanych w sklepach i placówkach handlowych.

Zdanie odrębne

Ministerstwo i ZUS zajmują stanowisko, że par. 2 ust. 1 pkt 11 wymienionego rozporządzenia ma charakter szczególny. Stanowi bowiem jeden z wyjątków od zasady opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od każdego przychodu ze stosunku pracy. W konsekwencji przepis ten podlega ścisłej wykładni, która przede wszystkim powinna odpowiadać językowemu i gramatycznemu jego brzmieniu.

Jednak niektórzy eksperci z zakresu ubezpieczeń społecznych twierdzą, że ZUS zbyt rygorystycznie przestrzega stanowiska, zgodnie z którym zwolnienie z opłacania składek dotyczy wyłącznie posiłków, które mogą być realizowane w punktach gastronomicznych. Dlatego warto, by płatnik, który chce przekazać swoim zatrudnionym bony i kupony żywieniowe, wystąpił do ZUS z zapytaniem, czy w przedstawionym przez niego stanie faktycznym może ich wartość wyłączyć z podstawy wymiaru składek. Jeśli decyzja ZUS będzie dla niego niekorzystna, może odwołać się od niej do sądu.

Ważne

Nie podlegają wyłączeniu z podstawy bony uprawniające do zakupu produktów w celu samodzielnego przyrządzenia posiłków

Mariusz Stępień

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Par. 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).