Jak wyliczyć zasiłek dla pracownicy, która urodziła dziecko na urlopie wychowawczym

ODPOWIEDŹ

@RY1@i02/2017/198/i02.2017.198.03300030c.801.jpg@RY2@

Izabela Nowacka ekspert od wynagrodzeń

Tak, po zakończeniu urlopu wychowawczego należy pracownicy udzielić pozostałą część urlopu rodzicielskiego, który potrwa do 18 lipca 2018 r. Za ten okres przysługuje zasiłek macierzyn´ski, który podlega redukcji w razie łączenia go z pracą w niepełnym wymiarze czasu. Jednocześnie taka łączona aktywność spowoduje kolejne wydłużenie urlopu rodzicielskiego.

Zasady nabywania prawa do zasiłku macierzyńskiego określa ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa). Jednak jej przepisy są skoordynowane z przepisami kodeksu pracy (dalej: k.p.) z zakresu uprawnień związanych z rodzicielstwem. Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła lub przysposobiła dziecko. Zasiłek pobiera się przez okres ustanowiony w k.p. jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz ojcowskiego. Długość urlopu macierzyn´skiego oraz rodzicielskiego zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Przykładowo, w razie urodzenia jednego dziecka przysługuje odpowiednio 20 tygodni (140 dni) urlopu oraz 32 tygodnie (224 dni).

Pracownicy, kto´ra urodziła dziecko w trakcie urlopu wychowawczego, zasiłek macierzyn´ski przysługuje za okres odpowiadaja?cy okresowi urlopu macierzyn´skiego oraz urlopu rodzicielskiego. W przypadku gdy zasiłek macierzyn´ski za okres odpowiadaja?cy okresowi urlopu rodzicielskiego wynikaja?cy z wniosku pracownicy wykracza poza udzielony urlop wychowawczy, za okres od naste?pnego dnia po zakon´czeniu urlopu wychowawczego pracownica ma prawo do cze?s´ci urlopu rodzicielskiego w wymiarze ro´z˙nicy mie?dzy wymiarem urlopu rodzicielskiego wynikaja?cym z wniosku, a okresem wypłaconego zasiłku macierzyn´skiego za okres odpowiadaja?cy okresowi urlopu rodzicielskiego, przypadaja?cym w czasie korzystania z urlopu wychowawczego.

W związku z tym w opisywanej sytuacji zasiłek macierzyn´ski przysługuje pracownicy:

wod 20 lipca 2017 r. do 6 grudnia 2017 r. (140 dni) - za okres odpowiadaja?cy okresowi urlopu macierzyn´skiego,

wod 7 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. (25 dni z 224 dni) - za okres odpowiadaja?cy okresowi urlopu rodzicielskiego,

wod 1 stycznia 2018 r. do 18 lipca 2018 r. (199 dni; 25 dni + 199 dni = 224 dni) za okres udzielonego urlopu rodzicielskiego.

Ile do wypłaty

Miesięczny zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego (urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego) wynosi 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Natomiast za okres ustalony w k.p. jako okres urlopu rodzicielskiego zasiłek wynosi (w przypadku urodzenia jednego dziecka):

- za 6 tygodni - 100 proc.

- za pozostałą część - 60 proc.

Natomiast miesięczny zasiłek macierzyński w przypadku ubezpieczonej pracownicy, która złożyła wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, wynosi 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku za cały okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego. Taki jednolity wymiar zasiłku przysługuje, o ile pracownica, nie później niż 21 dni po porodzie, złożyła pisemny wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze odpowiednim do liczby urodzonych dzieci.

Podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego, podobnie jak chorobowego przysługującego ubezpieczonemu pracownikowi, stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jez˙eli jednak bezpos´rednio przed powstaniem niezdolnos´ci do pracy pracownik przez cały okres, z kto´rego ustala sie? podstawe? wymiaru zasiłku, korzystał z urlopu wychowawczego (lub z urlopu bezpłatnego albo odbywał czynna? słuz˙be? wojskowa?), podstawe? wymiaru zasiłku stanowi wynagrodzenie za miesia?c, w kto´rym powstała niezdolnos´c´ do pracy:

1) w stałej miesie?cznej wysokos´ci okres´lonej w umowie o prace?, lub

2) przecie?tne miesie?czne wynagrodzenie wypłacone pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy, jez˙eli pracownik otrzymuje wynagrodzenie o charakterze zmiennym.

Pracownica ma określone wynagrodzenie w stałej miesięcznej stawce równej 5400 zł. Zatem to ono, po pomniejszeniu o część składkową 13,71 proc., będzie stanowiło podstawę zasiłku macierzyńskiego.

Ubezpieczony pracownik pobierający zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego może ła?czyc´ korzystanie z tego urlopu z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który udzielił urlopu, w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. Podjęcie pracy w czasie urlopu rodzicielskiego następuje na pisemny wniosek pracownika złoz˙ony w terminie nie kro´tszym niz˙ 21 dni przed rozpocze?ciem wykonywania pracy. We wniosku pracownik wskazuje wymiar czasu pracy oraz okres, przez kto´ry zamierza ła?czyc´ korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy. W takim przypadku ma zastosowanie zasada obniz˙enia zasiłku macierzyn´skiego. Wysokos´c´ zasiłku macierzyn´skiego ulega pomniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, w kto´rym wykonuje prace? w czasie korzystania z tego urlopu.

Więcej wolnego

W razie ła?czenia korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy, kto´ry udzielił tego urlopu, w wymiarze nie wyz˙szym niz˙ połowa pełnego wymiaru czasu pracy, wymiar urlopu rodzicielskiego ulega wydłuz˙eniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie korzystania z urlopu lub jego cze?s´ci, jednak na okres nie dłuz˙szy niz˙ do 64 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka lub przyje?cia jednego dziecka na wychowanie. Jeżeli pracownik nie zamierza ła?czyc´ korzystania z cze?s´ci urlopu rodzicielskiego powstałej w wyniku proporcjonalnego wydłuz˙enia z wykonywaniem pracy w niepełnym wymiarze czasu, okres, o kto´ry urlop rodzicielski ulega wydłuz˙eniu, stanowi iloczyn liczby tygodni, przez jaka? pracownik ła?czy korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielaja?cego tego urlopu i wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie korzystania z urlopu rodzicielskiego.

W przypadku gdy część urlopu rodzicielskiego powstała w wyniku wydłużenia wymiaru tego urlopu nie odpowiada wielokrotnos´ci tygodnia, jest ona udzielana w dniach. Przy udzielaniu urlopu niepełny dzien´ pomija sie?.

Okres urlopu rodzicielskiego, o kto´ry urlop ten zostaje proporcjonalnie wydłuz˙ony, wydłuz˙a te? cze?s´c´ urlopu rodzicielskiego, podczas kto´rej pracownik ła?czył korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy w niepełnym wymiarze u własnego pracodawcy i nie stanowi jego odre?bnej cze?s´ci.

Warto dodać, że pracownik, który łączy urlop rodzicielski i pobieranie zasiłku macierzyńskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów (art. 9 ust. 1d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Oznacza to, że podlega ubezpieczeniom w pełnym zakresie z tytułu pracy w obniżonym wymiarze oraz ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Ważne

Pracownik, który łączy urlop rodzicielski i pobieranie zasiłku macierzyńskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego urlopu, podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z obu tytułów, co wynika z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Jednocześnie praca i obowiązki rodzicielskie

Od połowy stycznia 2018 r. pracownica zamierza wrócić do pracy, ale na zmniejszony do 1/4 etat. Normalnie jest zatrudniona na pełny etat. Oznacza to, że zasiłek macierzyński powinien być zmniejszony o 1/4, co wynika z ułożonej proporcji 1/4 : 1. Pracownicy, która łączy urlop z pracą, przysługuje:

● wynagrodzenie za pracę - powinno być obniżone proporcjonalnie do tego mniejszego wymiaru czasu pracy (przy wynagrodzeniu w stałej miesięcznej stawce),

● zasiłek macierzyński w odpowiednio niższej wysokości.

Załóżmy, że w styczniu 2018 r. pracownica podejmie pracę na 1/4 etatu od 15. dnia. Zasiłek wyniesie:

● 5400 zł - 13,71 proc. = 4659,66 zł - podstawa wymiaru zasiłku

● 4659,66 zł : 30 = 155,32 zł - pełna dniówka zasiłku macierzyńskiego

● 155,32 zł x 80 proc. = 124,26 zł - 80-proc. dniówka zasiłku

● 124,26 zł x 14 dni stycznia = 1739,64 zł - zasiłek za 14 dni stycznia (bez łączenia urlopu z pracą)

● 124,26 zł x 0,25 = 31,07 zł - kwota zmniejszenia dniówki zasiłku macierzyńskiego

● 124,26 zł - 31,07 zł = 93,19 zł - nowa dniówka zasiłku macierzyńskiego

● 93,19 zł x 17 dni urlopu łączonego z pracą = 1584,23 - zasiłek macierzyński po redukcji

Dodatkowe 46 dni

Pracownica będzie łączyła korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u swojego pracodawcy na część etatu. Urlop rodzicielski ulegnie w jej przypadku wydłużeniu o 46 dni.

Wynika to z następującego wyliczenia:

185 dni (okres od 15 stycznia do 18 lipca 2018 r.) x 1/4 = 46,25; po pominięciu niepełnego dnia - 46 dni

Urlop rodzicielski potrwa do 2 września 2018 r.

Zasiłek macierzyn´ski za okres wydłużonego urlopu:

124,26 zł (dniówka 80 proc., wyżej wyliczona) x 46 dni = 5715,96 zł.

PRZYKŁAD

Pełna kwota, gdy praca nie jest wykonywana

Pracownica zatrudniona na 3/4 etatu w terminie 21 dni po porodzie wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze (32 tygodni). Przez cały okres urlopu rodzicielskiego łączy ona wykonywanie pracy u swojego pracodawcy w wymiarze 1/4 etatu. Pracownica w trakcie wydłużonego urlopu nie be?dzie wykonywała pracy. Udzielony pracownicy urlop rodzicielski ulega wydłuz˙eniu o 8 tygodni (32 tygodnie x 1/4). Przez 32 tygodnie pracownicy przysługuje zasiłek macierzyn´ski w kwocie zmniejszonej o 1/3 (1/4 : 3/4 = 1/3), natomiast przez okres 8 tygodni, o kto´re ulega wydłuz˙eniu urlop rodzicielski, pracownicy przysługuje zasiłek w pełnej miesie?cznej kwocie, ponieważ podczas wydłuz˙onego urlopu rodzicielskiego nie wykonuje już pracy.

Izabela Nowacka

ekspert od wynagrodzeń

Podstawa prawna

Art. 29 ust. 1, art. 29a ust. 1, art. 31, art. 36 ust. 1, art. 45 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1368).

Art. 179¹, art. 180 par. 1, art. 182^1a par. 1, art. 182^1e, art. 812^1f ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.).

Art. 6 ust. 1 pkt 1, pkt 19, art. 9 ust. 1d ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778).