Jak rozliczyć chorego pracownika, który ukończył 50 lat

ODPOWIEDŹ

@RY1@i02/2017/038/i02.2017.038.03300030e.801.jpg@RY2@

Izabela Nowacka ekspert od wynagrodzeń

Za okres choroby trwającej od 13 lutego przysługuje zasiłek chorobowy, przy czym w wysokości 70 proc. tylko za dwa ostatnie dni zwolnienia tj. od 4 do 5 marca.

Wynagrodzenie wpłacane krócej

Pracownikowi wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Natomiast za czas jej nieświadczenia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Kodeks pracy w art. 92 par. 1 pkt 1 przewiduje dla pracownika prawo do wynagrodzenia za czas niezdolnos´ci do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w zwia?zku z choroba? zakaz´na?. Wynagrodzenie chorobowe przysługuje za czas tej niezdolności trwaja?cej ła?cznie do 33 dni w cia?gu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, kto´ry ukon´czył 50. rok z˙ycia - trwaja?cej ła?cznie do 14 dni w cia?gu roku kalendarzowego. Pracownikowi, kto´ry ukon´czył 50. rok z˙ycia, prawo do krótszego, bo tylko czternastodniowego okresu wypłaty wynagrodzenia, przysługuje, pocza?wszy od naste?pnego roku kalendarzowego po roku, w kto´rym ukon´czył 50. rok z˙ycia.

Okres 33 dni lub odpowiednio 14 dni niezdolnos´ci do pracy ustala sie?, sumuja?c poszczego´lne okresy niezdolnos´ci do pracy w roku kalendarzowym, nawet jes´li mie?dzy nimi wyste?puja? przerwy i jes´li pracownik w danym roku kalendarzowym był zatrudniony u wie?cej niz˙ jednego pracodawcy. Oznacza to, że jez˙eli w cia?gu roku kalendarzowego pracownik podejmie dodatkowe zatrudnienie, do okresu 33 dni (14 dni) płatnej niezdolnos´ci do pracy wliczone zostają również okresy wypłaty tego wynagrodzenia przed podjęciem dodatkowego zatrudnienia.

Do wskazanych limitowanych okresów (33 lub 14 dni) wlicza sie? okresy niezdolnos´ci do pracy, za kto´re pracownik otrzymał wynagrodzenie, oraz okresy, za kto´re pracownik nie ma prawa do wynagrodzenia z przyczyn okres´lonych w art. 14-17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - dalej: ustawa zasiłkowa (m.in. z powodu podjęcia pracy zarobkowej w okresie trwania niezdolności, gdy niezdolność powstała w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia).

Gdy łącznie w roku kalendarzowym pracownik dłużej choruje, a więc okres 33 lub 14 dni zostaje przekroczony, ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego finansowanego ze s´rodko´w Funduszu Ubezpieczen´ Społecznych, czyli pocza?wszy od 34. dnia lub 15. dnia niezdolnos´ci do pracy w roku kalendarzowym.

Są trzy stawki miesięcznego zasiłku, w zależności od tego, czym niezdolność została spowodowana lub na jakie okresy przypada.

Wysokość wynagrodzenia chorobowego przedstawia się analogicznie, z tym wyjątkiem, że za okres pobytu w szpitalu wynosi 80 proc., chyba że chodzi o niezdolność, za którą przysługuje 100 proc. stawki.

Czasami pobyt w szpitalu wyżej płatny

Miesie?czny zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu wynosi co do zasady 70 proc. podstawy wymiaru. Wyjątek dotyczy pracowników w wieku 50+. Od 15. do 33. dnia niezdolnos´ci do pracy w roku kalendarzowym w przypadku pracownika, kto´ry ukon´czył 50. rok z˙ycia, miesięczny zasiłek chorobowy wynosi bowiem 80 proc. podstawy wymiaru (art. 11 ust. 1b ustawy zasiłkowej). Okres, za kto´ry pracownikowi przysługuje wyz˙sza wysokos´c´ zasiłku chorobowego w zwia?zku z pobytem w szpitalu, jest liczony, pocza?wszy od pierwszego dnia niezdolnos´ci do pracy przypadaja?cej po okresie 14 dni wypłaty przez pracodawce? wynagrodzenia za czas choroby. Wyz˙sza wysokos´c´ zasiłku chorobowego ma zastosowanie do niezdolnos´ci do pracy z powodu choroby przypadaja?cej po roku kalendarzowym, w kto´rym pracownik ukon´czył 50 lat.

Przy ustalaniu okresu od 15. do 33. dnia niezdolnos´ci do pracy w roku kalendarzowym, za kto´ry przysługuje wyz˙sza, 80-proc. wysokos´c´ zasiłku chorobowego w zwia?zku z pobytem w szpitalu, powinny byc´:

1) uwzgle?dniane okresy orzeczonej niezdolnos´ci do pracy, za kto´re pracownik otrzymał wynagrodzenie za czas choroby zgodnie z art. 92 kodeksu pracy oraz zasiłek chorobowy, a takz˙e okresy, za kto´re pracownik nie ma prawa do obu tych rodzajów świadczeń, z przyczyn okres´lonych w art. 14-17 ustawy zasiłkowej,

2) nieuwzgle?dniane okresy niezdolnos´ci do pracy z powodu choroby spowodowanej wypadkiem przy pracy lub choroba? zawodowa?, za kto´re zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje w wysokos´ci 100 proc. podstawy wymiaru.

Jez˙eli zachodza? okolicznos´ci uprawniaja?ce do zasiłku chorobowego w wysokos´ci 100 proc. (np. niezdolność przypada w czasie ciąży lub jest skutkiem wypadku przy pracy) podstawy wymiaru, to zasiłek w tej wysokos´ci przysługuje takz˙e za okres pobytu w szpitalu. ⒸⓅ

Jakie świadczenia za styczeń i luty

Pracownik chorował od 27 stycznia do 9 lutego, czyli łącznie 14 dni, za które przysługuje mu wynagrodzenie chorobowe w wysokości 80 proc. Kolejna niezdolność wystąpiła od 13 lutego i potrwa do 5 marca. Za cały ten okres przysługuje zasiłek chorobowy z tym, że za okres od 13 lutego do 3 marca w wysokości 80 proc., gdyż okres ten przypada między 15. a 33. dniem niezdolności i pobytu w szpitalu. Za ostatnie dwa dni będzie przysługiwał już niższy zasiłek, czyli 70 proc. podstawy wymiaru.

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jednak w przypadku omawianego pracownika od 1 stycznia 2017 r. miała miejsce zmiana wymiaru czasu pracy z pełnego etatu na połowę. W takim razie zastosowanie będzie miał art. 40 ustawy zasiłkowej. Gdy dochodzi do zmiany umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy, jeżeli zmiana ta nastąpiła w miesiącu, w którym powstała niezdolność do pracy, lub w miesiącach poprzedzających (którymś z tych 12).

Oznacza to, że podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego, a potem zasiłku, będzie stanowiła kwota wynagrodzenia dla nowego wymiaru, tj. uzupełnione do pełnej stawki 1000 zł wynagrodzenie za styczeń, po odliczeniu części składkowej 13,71 proc., czyli 862,90 zł.

Wynagrodzenie chorobowe za 14 dni (5 dni stycznia i 9 dni lutego):

862,90 zł : 30 = 28,76 zł x 80 proc. = 23,01 zł x 14 dni = 322,14 zł

Zasiłek chorobowy 80 proc. za 19 dni (16 dni lutego i 3 dni marca):

23,01 zł x 19 dni = 437,19 zł

Zasiłek chorobowy 70 proc. za 2 dni marca:

28,76 zł x 70 proc. = 20,13 zł x 2 dni = 40,26 zł

Jakie stawki ⒸⓅ

70 proc.	okres pobytu w szpitalu
100 proc.	Niezdolność do pracy: - w okresie ciąży, - wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy, - wskutek poddania sie? niezbe?dnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydato´w na dawco´w komo´rek, tkanek i narza?do´w lub poddania sie? zabiegowi pobrania komo´rek, tkanek i narza?do´w
80 proc.	pozostałe przypadki

PRZYKŁAD 1

W następnym roku tylko 14 dni

Pracownik, kto´ry ukon´czył 50. rok z˙ycia 31 grudnia 2016 r. W szpitalu przebywał przez 36 dni, tj. w okresie od 1 lutego do 8 marca. Za okres od 1 do 14 lutego ma prawo do wynagrodzenia za czas choroby. Za okres od 15 do 33 dnia niezdolnos´ci do pracy w tym roku, tj. za okres od 15 lutego do 5 marca (19 dni) przysługuje mu zasiłek chorobowy w wysokos´ci 80 proc. podstawy wymiaru, a pocza?wszy od 34 dnia niezdolnos´ci do pracy, tj. za okres od 6 do 8 marca - zasiłek chorobowy w wysokos´ci 70 proc. podstawy.

PRZYKŁAD 2

Za szpital niższe świadczenie

52-letnia pracownica okazała zas´wiadczenia lekarskie ZUS ZLA obejmujące następujące okresy:

- od 30 stycznia do 28 lutego, w tym w okresie od 30 stycznia do 20 lutego pobyt w szpitalu,

- od 1 do 10 marca - okres pobytu w szpitalu.

Za okres od 30 stycznia do 12 lutego (14 dni) pracownica ma prawo do wynagrodzenia za czas choroby. Za dalszy okres niezdolnos´ci do pracy pracownica ma prawo do zasiłku chorobowego:

● za okres pobytu w szpitalu od 13 do 20 lutego - w wysokos´ci 80 proc. podstawy wymiaru,

● za okres od 21 do 28 lutego - zasiłek 80 proc.,

● za okres pobytu w szpitalu od 1 do 3 marca - w wysokos´ci 80 proc. podstawy wymiaru,

● za okres od 4 do 10 marca - zasiłek 70 proc.

PRZYKŁAD 3

Nadal 33 dni

Pracownik przebywał w szpitalu od 16 stycznia do 28 lutego. Ze względu na to, że 50 lat skończył 10 stycznia tego roku, obowiązuje go 33-dniowy okres płatny wynagrodzeniem chorobowym. Przysługuje ono do 17 lutego, a za okres od 18 do 28 lutego należy się zasiłek chorobowy w wysokości 70 proc. podstawy wymiaru zasiłku.

PRZYKŁAD 4

Czasami ZUS nie zapłaci

Pracownik w wieku 54 lat był niezdolny do pracy z powodu choroby od 2 do 17 lutego, czyli 16 dni. Za 14 dni przysługuje mu wynagrodzenie chorobowe, a za 2 dni zasiłek 80 proc. Od 21 do 28 lutego (8 dni) ponownie przebywa na zwolnieniu lekarskim, z tym że w szpitalu. Na formularzu ZUS ZLA widnieje kod "C", co wskazuje, że niezdolnos´c´ do pracy została spowodowana naduz˙yciem alkoholu. Za pierwsze 5 dni obje?te tym zas´wiadczeniem lekarskim, czyli za okres od 21 do 25 lutego, zasiłek chorobowy nie przysługuje, ale ten okres podlega uwzgle?dnieniu przy ustalaniu okresu, za kto´ry pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego w wyz˙szej wysokos´ci w zwia?zku z leczeniem szpitalnym. Za okres od 26 do 28 lutego ma więc prawo do 80-proc. zasiłku. Załóżmy, że kolejne zwolnienie szpitalne opiewa na okres od 15 do 31 marca. Za okres od 15 do 23 marca (9 dni) przysługuje zasiłek 80 proc., a za okres od 24 do 31 marca - 70 proc.

PRZYKŁAD 5

Okres wyczekiwania także obowiązuje

Pracownica w wieku 52 lat została zatrudniona 1 lutego 2017 r. Ostatnio pracowała na umowę-zlecenie, która wygasła 31 grudnia 2016 r., i z tej umowy nie podlegała ubezpieczeniu chorobowemu. Wcześniej prowadziła przez wiele lat działalność gospodarczą i ma za sobą okresy dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a staż ubezpieczenia obowiązkowego, m.in. ze względu na urlopy wychowawcze, jest krótszy niż 10 lat. Obowiązuje ją więc 30-dniowy okres wyczekiwania z tytułu umowy o pracę. Zachorowała 15 lutego i przebywa w szpitalu do końca marca. Za okres od 15 lutego do 2 marca pracownica nie ma prawa do wynagrodzenia za czas choroby i okresu tego pracodawca nie wlicza do 14 dni, po upływie kto´rych pracownica nabe?dzie prawo do zasiłku chorobowego. Za okres od 3 do 16 marca (14 dni) pracownicy przysługuje wynagrodzenie za czas choroby. Za okres od 17 do 31 marca pracownica ma prawo do zasiłku chorobowego w wysokos´ci 80 proc. podstawy wymiaru. Gdyby dalej chorowała i pobyt w szpitalu uległby przedłużeniu, zasiłek w wysokos´ci 70 proc. podstawy wymiaru przysługiwałby jej od 34. dnia.

Izabela Nowacka

ekspert od wynagrodzeń

Podstawa prawna

Art. 4, 11, 36 i 40 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 372 ze zm.).

Art. 92 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.).