Ubezpieczenie zdrowotne: prokurenci z nadpłatą czy bez?

Nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej: u.ś.o.z.) wprowadzona w ramach Polskiego Ładu 2.0, tj. ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, uporządkowała przepisy dotyczące składki na ubezpieczenie zdrowotne prokurentów i jednocześnie przyniosła kolejne wątpliwości. A wszystko za sprawą obowiązującego od 1 lipca 2022 r. nowego brzmienia art. 66 ust. 1 pkt 35a u.ś.o.z. Stanowi on obecnie, że ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają nie tylko osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania, lecz także prokurenci. Co ciekawe i kontrowersyjne zarazem, choć dotychczas nie byli oni wskazani wprost w tym przepisie, to zdaniem resortu zdrowia i ZUS składka zdrowotna powinna być za nich opłacana już od początku tego roku. Eksperci tego jednak nie potwierdzają. Uważają, że składka za I półrocze 2022 r. może być uznana za nadpłatę.

Stanowisko Ministerstwa Zdrowia

Przypomnijmy, że ze wspomnianym art. 66 ust. 1 pkt 35a u.ś.o.z., mimo jego krótkiego obowiązywania (wszedł w życie 1 stycznia 2022 r. w ramach Polskiego Ładu, tj. ustawy z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw), wiąże się długa historia wykładni. Przepis ten objął ubezpieczeniem zdrowotnym osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania, jeśli otrzymują z tego powodu wynagrodzenie. W uzasadnieniu do ustawy projektodawcy jako przykład takich osób wymieniali właśnie prokurentów. Prawnicy zwracali jednak uwagę, że prokurenci nie są tak naprawdę „powoływani”, a prokura jest im udzielana, dlatego nie wchodzą do kręgu osób, które pełnią funkcję na mocy powołania. Po kilku tygodniach obowiązywania przepisu ZUS opublikował na swojej stronie internetowej informację, z której wynikało, że prokurenci podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeśli ich przychody z tego tytułu można zakwalifikować do przychodów z działalności prowadzonej osobiście określonej w art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT). Są to przychody osiągane przez osoby należące do zarządu, rady nadzorczej, komisji lub innego organu stanowiącego osoby prawne. Prokurenci nie mogą należeć do tych organów, dlatego także z tego powodu należało uznać, że prokurent ubezpieczeniu zdrowotnemu nie podlega. Niespodziewany zwrot akcji nastąpił w połowie lutego 2022 r., kiedy to swoje stanowisko w sprawie zajęło Ministerstwo Zdrowia. Stwierdziło, że nie ma znaczenia kwalifikacja podatkowa przychodów prokurenta i jeśli tylko pełni tę funkcję za wynagrodzeniem, to podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. ©℗