Mały ZUS

Od 1 stycznia 2019 r. przedsiębiorcy, których przychód w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 30-krotności minimalnego wynagrodzenia, mają prawo do opłacania przez cały rok obniżonych składek na ubezpieczenie społeczne. Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne nie ulegnie zmianie. W 2019 r. obniżone składki będzie mógł opłacać przedsiębiorca, który w 2018 r. osiągnął przychód nie wyższy niż 63 tys. zł. Aby to zrobić, musi samodzielnie obliczyć obniżoną podstawę wymiaru składek. Nową podstawą będzie uśredniony miesięczny przychód z poprzedniego roku pomnożony przez specjalny wskaźnik ogłaszany corocznie przez prezesa ZUS. Na 2019 r. wynosi on 0,5083. Jeśli tak obliczona podstawa wymiaru składek będzie niższa niż 30 proc. aktualnego minimalnego wynagrodzenia, to musi zostać do tego poziomu podwyższona.

Z obniżonych składek nie można korzystać jednak dłużej przez 36 miesięcy w ciągu 60-miesięcznego okresu rozliczeniowego. Istnieje jeszcze kilka innych okoliczności, które uniemożliwią obniżenie składek nawet mimo bardzo niskiego przychodu. Należą do nich:

• opłacanie podatku dochodowego w formie karty podatkowej i korzystanie ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.);
• spełnianie warunków do skorzystania z preferencyjnych składek określonych w art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.), a więc nie minęły 24 miesiące od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej lub zakończenia korzystania z ulgi na start;
• prowadzenie w poprzednim roku kalendarzowym pozarolniczej działalności gospodarczej przez mniej niż 60 dni kalendarzowych;
• wykonywanie pozarolniczej działalności jako twórca, artysta, przedstawiciel wolnego zawodu, wspólnik spółki osobowej, wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadzenie szkoły;
• wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym przedsiębiorca wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności.

Przedsiębiorca co prawda samodzielnie oblicza nową podstawę składek, ale musi być gotowy na to, że ZUS zażąda od niego dokumentów potwierdzających wysokość osiągniętego przychodu uprawniającego do obniżonych składek. Jeśli ich nie przedstawi, to ZUS nakaże zapłatę składek za cały rok według standardowej minimalnej stawki, tj. 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Przedsiębiorca w każdej chwili może zrezygnować z opłacania obniżonych składek. Jeśli jednak to zrobi, to będzie musiał płacić standardowe składki do końca danego roku kalendarzowego. Z ulgi będzie mógł skorzystać dopiero od stycznia następnego roku.

Zmiany te w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadziła ustawa z 20 lipca 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu obniżenia składek na ubezpieczenia społeczne osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą na mniejszą skalę (Dz.U. poz. 1577).