Kiedy pracodawca może odwołać pracownika z urlopu wypoczynkowego

Odwołanie pracownika z urlopu to jednostronna decyzja pracodawcy. Dopuszczalna jest tylko wówczas, gdy wskutek wystąpienia szczególnych, nieprzewidzianych w chwili rozpoczynania urlopu, okoliczności obecność pracownika w zakładzie pracy okaże się nieodzowna.

Kodeks pracy nie określa jednak, choćby przykładowo, co należy uznać za takie szczególne okoliczności uzasadniające odwołanie pracownika z urlopu. Pracodawca nie powinien wykorzystywać tej instytucji, choć tak naprawdę decyzję w tym zakresie podejmuje on sam. Pracownik powinien się jej podporządkować, gdyż w przeciwnym razie może zostać to potraktowanie jako naruszenie obowiązków pracowniczych skutkujące nawet rozwiązaniem umowy o pracę. Zasadność odwołania może być przedmiotem badania sądu pracy. Nastąpi to jednak wówczas, gdy pracownik nie zastosował się do decyzji pracodawcy odwołującej go z urlopu i pracodawca z tego powodu zastosował jakieś środki prawne (np. nałożył karę porządkową na pracownika lub rozwiązał z nim stosunek pracy), a pracownik wniósł odwołanie do sądu.

Co do kosztów, to wskazać trzeba, że pracodawca, który podejmuje decyzję o odwołaniu z urlopu, musi się liczyć z obowiązkiem zwrotu kosztów poniesionych przez pracownika. Dotyczy to jednak tylko takich kosztów, które pozostają w bezpośrednim związku z odwołaniem z urlopu. Pracodawca nie ma natomiast obowiązku zwrotu utraconych w wyniku odwołania korzyści związanych ze świadczeniem przez pracownika w czasie urlopu pracy zarobkowej (sezonowa praca za granicą). Jeśli jednak okazałoby się, że pracodawca odwołał pracownika z urlopu w sposób sprzeczny przepisami kodeksu pracy (nie wystąpiły szczególne, nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu, okoliczności czyniące obecność pracownika w zakładzie konieczną), wówczas możliwe jest uznanie, że pracodawca ponosi za to działanie odpowiedzialność na zasadach ogólnych wynikających z kodeksu cywilnego. W myśl art. 471 k.c. dłużnik (tutaj pracodawca) obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Pracodawca, który bezprawnie odwołuje pracownika z urlopu, nie wykonuje w sposób należyty, wynikającego ze stosunku pracy, obowiązku zapewnienia pracownikowi prawa do nieprzerwanego odpoczynku urlopowego. Ponosiłby wówczas odpowiedzialność nie tylko za rzeczywiste straty związane ze swym działaniem, ale także za utracone przez pracownika korzyści.

@RY1@i02/2009/187/i02.2009.187.168.009c.001.jpg@RY2@

Andrzej Marek, sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Andrzej Marek

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Podstawa prawna

Art. 167 par. 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 471, art. 361 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).